Τρίτη 19 Μαΐου 2026

Περί «ανθελληνική στάσης» στην κυπριακή πολιτική

 του Δημητρίου Γκόγκα 


     


Ο χαρακτηρισμός «ανθελληνική στάση» στην κυπριακή πολιτική είναι έντονα φορτισμένος και χρησιμοποιείται διαφορετικά από διαφορετικούς ιδεολογικούς χώρους. Δεν υπάρχει κάποιο επίσημα αναγνωρισμένο κόμμα στην Κύπρο που να αυτοπροσδιορίζεται ως «ανθελληνικό». Επί της ουσίας ας χρησιμοποιήσουμε τη λαική παροιμία: «Να σε κάψω Γιάννη, να σ' αλείψω λάδι». 

Συνήθως, ο όρος χρησιμοποιείται από πολιτικούς αντιπάλους για να περιγράψει θέσεις όπως:

  • έμφαση στην ξεχωριστή κυπριακή ταυτότητα αντί της ελληνοκεντρικής, που προχωρά μέχρι και την λανθασμένη θεώρηση περί "Κυπριακού" έθνους
  • καταγγελτική κριτική προς την ελληνική πολιτική ή τον ιστορικό ρόλο της Ελλάδας στην Κύπρο,
  • υποστήριξη πιο συμβιβαστικών λύσεων στο Κυπριακό, πολλές φορές σε βάρος της Ε/Κ πλευράς
  • απόρριψη εθνικιστικών αφηγήσεων περί Ένωσης ή «εθνικού κέντρου», ικανοποιώντας έτσι την πολιτική πλευρά στα κατεχόμενα αλλά και στην Τουρκία. 

      Στο δημόσιο πολιτικό διάλογο, τέτοιες κατηγορίες έχουν κατά καιρούς απευθυνθεί (επισημανθεία) προς πολιτικές δυνάμεις όπως το ΑΚΕΛ, ανερχόμενα πολιτικά κόμματα ή μικρότερες ομάδες που προβάλλουν περισσότερο τον «κυπριωτισμό» ως πολιτική και εθνική ταυτότητα. Από την άλλη πλευρά, οι ίδιες αυτές δυνάμεις απορρίπτουν τον χαρακτηρισμό και υποστηρίζουν ότι εκφράζουν πατριωτική στάση υπέρ της ανεξαρτησίας και της ειρηνικής συνύπαρξης στην Κύπρο. Μια στάση φυσικά που εκμεταλεύεται η Τ/Κ (υπό την σκιά της Τουρκίας) προς όφελός της. 

Αντίθετα, κόμματα όπως ο ΔΗΣΥ, το ΔΗΚΟ, το ΕΛΑΜ ή και η ΕΔΕΚ (ακόμα και μικρότερα κόμματα ή πολιτικές πατριωτικές ομάδες και σωματεία)  συνδέονται συχνότερα — σε διαφορετικό βαθμό — με πιο ελληνοκεντρικές ή εθνικές αναφορές.

Ιστορικά, αυτή η αντιπαράθεση έχει ρίζες σε γεγονότα όπως:

  • το "προδοτικό" πραξικόπημα του 1974,
  • η τουρκική εισβολή, με τα γνωστά αποτελέσματα
  • η σχέση της Κύπρου με τη χούντα στην Ελλάδα,
  • η διαχρονική συζήτηση γύρω από την Ένωση, και 
  • το μη αποδεκτό σχέδιο Σχέδιο Ανάν.

Αναρωτιέμαι εάν τελικά είναι μια σύγκρουση πολιτικής και ιστορικής ερμηνείας παρά για ξεκάθαρο διαχωρισμό «φιλελληνικών» και «ανθελληνικών» κομμάτων ή όχι. 

Σάββατο 16 Μαΐου 2026

ΓΡΑΜΜΑ ΣΤΟΥΣ ΠΟΙΗΤΕΣ / ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΚΟΓΚΑΣ

 Μπορείτε να το ακούσετε και ως τραγούδι :https://suno.com/song/cb440d58-91cf-479a-bc15-65ef3b3f81a1

και στο https://www.youtube.com/watch?v=-2dHAHZFCgk


Στα
souper market μέσα καταναλωτή
σου κλέβουν τα ριάλια. Και στην εντατική
σε βάζουν κάθε μέρα και σαν επιλογή
σου πίνουνε το αίμα του κράτους  οι λεπροί.
 
Στις λαϊκές, ντομάτες, πουλάνε μετρητοίς.
Κυκλοφορούν με μάσκες μ΄ ονόματα: κανείς,
χίλιοι ανθρωποφάγοι (δρέπανα και σφυριά)
που χαίρονται να καίνε απίστους σε κελιά.
 
Κι εγώ ο επαναστάτης, στην οθόνη μου μπροστά,
το παίζω αποστάτης, με σώβρακα λερά.
Να βλέπω κάθε βράδυ, ειδήσεις και πορνό.
Να τρέμω από φοβέρα, του κράτους τον κορμό.
 
Τα γκλόπς των αστυνόμων, στις κεφαλές γροθιά
κι οι σφαίρες να πετάνε σαν αποδημητικά
πουλάκια που τα πιάνουν οι αμπελουργοί
και πίνουν στην υγειά μας, κρυφά σε μια γιορτή.
 
Αγαπημένοι φίλοι, σεμνοί μου ποιητές,
οι στίχοι έχουν όλοι, μικρούλες εκδορές
και τρέχουν ματωμένοι στις ανηφοριές
για να γλυτώσουν ίσως, από τους εμπρηστές.
 
Τα φώτα χαμηλώστε, το έργο ξεκινά.
Θα πνίξει ο πνιγμένος τον ντελιβερά,
που βόμβες μας μοιράζει και νεκρούς μετρά
κι αφήνει αγνοημένους, στης Πίνδου τα βουνά.
 
Ζήστε και ψηφίστε, πατήστε το κουμπί.
Γελά η τηλεπερσόνα που δεν φορά βρακί.
Γίνηκε πρώτο θέμα και ΄γώ ο θλιβερός
μαζί με τους αμάχους το παίζω τραγικός.
 
Ησύχως κοιμηθείτε είμαι στον καναπέ
μαστουρωμένο ζώο ρουφώντας ναργιλέ,
με σώου και τραγούδια, με παρουσιαστές
που χαίρονται να λένε το τώρα σαν το χθες.
 
Αγαπημένοι φίλοι, σεμνοί μου ποιητές,
οι στίχοι έχουν όλοι, μικρούλες εκδορές
και τρέχουν ματωμένοι στις ανηφοριές
για να γλυτώσουν ίσως, από τους εμπρηστές.
 

Τετάρτη 13 Μαΐου 2026

ΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ / ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΚΟΓΚΑΣ

 

ΑΝ ΕΠΙΘΥΜΕΙΤΕ ΤΟ ΑΚΟΥΤΕ ΚΑΙ Ως ΤΡΑΓΟΥΔΙ : https://suno.com/song/c417b4fa-fe47-455c-9e01-dd2197cd0329


Σαν την πατρίδα δεν αγάπησα στη ζήση.
Πάντα ο νους μου, γυροφέρνει κατά εκεί.
Στη ξενιτειά μου κάποια μνήμη θα με ντύσει,
που στης καρδιάς μου, τα δωμάτια κατοικεί.
 
Του χρόνου λέω να περπατήσω,
μες στην αυλή που έζησα ξανά να ζήσω.
Και μια κουβέντα, στερνή κουβέντα,
από τα χείλη σου αν βγει
με πάθος θα φιλήσω!
 
Ξερό ποτάμι, δεν κυλάει η ζωή μου.
Λόφοι θανάτου για κρυφτό και γλυτωμό.
Όταν πονώ, δεν ακούγεται η φωνή μου
Εδώ στα ξένα, τη ψυχή διχοτομώ.
 
Λέω του χρόνου να περπατήσω,
την κάψα απ΄ τα χείλη σου ν΄ αγγίξω.
Στου πατρικού μου τη γιορτή,
ένα αλλιώτικο κρασί
και την ψυχή θ΄ αφήσω!
 
 
 
 

ΤΑ ΒΗΜΑΤΑ / ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΚΟΓΚΑΣ

 ΤΟ ΑΚΟΥΤΕ ΜΕ ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΠΕΝΔΥΣΗ :https://suno.com/song/3268fda5-3ba9-48d5-814c-97d760584fcc


 

Τα βήματα, που ακολουθώ, τα βήματα,
ενός άδοξου ποιητή ποιήματα.
Που τα έβαλα μια μέρα σε μια τάξη,
και είπα του θεού μου: είμαι εν τάξει.
 
Τα μάζεψα, τα έπλυνα, τα στέγνωσα,
στου κόσμου την διαθήκη τα παρέδωσα.
Και μια στιγμούλα πριν να καταλήξω,
σε δοξασμένο ποιητή θα τα ανοίξω.
 
Αυτά είναι, τα ποιήματα που έγραψα.
Δεν μπόρεσα, τα χείλη μου δεν έραψα.
Ζωγράφισα την λύπη και τον πόνο,
με νότες της ψυχής μου σ΄ άσπρο τόνο.
 
-Και τι ζητάς γι αυτά που μου παρέδωσες;
                 Τσιμπήματα θαλάσσης από μέδουσες.
-Τον πόνο και την λύπη σου χαρίζω,
                 εγώ στον κάτω κόσμο συνεχίζω.
 
-Η νύχτα, το σκοτάδι και η άβυσσος,
                παιδιά αγαπημένα μου. Παράδεισος!
-Αλλού ανήκουν τα ποιήματα σου,
               εκεί που χεις προσφέρει την καρδιά σου.
 
-Ποιητή δοξασμένε: στάσου κι άκουσε,
                μια μοίρα καταιγίδα, όλα τα πλάκωσε.
Ποιήματα χαθήκαν σε ποτάμι
στην κάψα του Αυγούστου. Σαν κατράμι,
 
ξεράθηκαν στα δάκτυλα τα ποιήματα.
Κουράστηκαν στην άσφαλτο τα βήματα.
Το χέρι σε κολόνα βρήκε στάση,
μικρό καντήλι σε εικονοστάσι.
 
Οι χρόνοι και τα ρήματα παγώσανε
σαν δυο κεράκια ορφανά, μου λιώσανε.
Κι ο ποιητής που άδοξα πεθαίνει,
μορφή του δοξασμένου ανασταίνει.
 
 
 
 

Τρίτη 12 Μαΐου 2026

ΜΕ ΤΟ ΧΝΩΤΟ ΣΒΗΣΤΟ

 το ακουτε και ως τραγούδι: https://suno.com/song/5b2e13a2-e637-4692-bd31-1e728ea59247


Με το χνώτο σβηστό
σε πελάγη, τρελό
το καράβι μου.
Να σαλπάρει απ΄ το χθες,
όταν συ θα μου λες,
στ΄ ακρογιάλι μου:
 
«σ΄ αγαπάω πολύ,
μα σαν να σαι πουλί,
τον χειμώνα,
με αφήνεις γιατί,
καλοκαίρι ανθεί,
ανεμώνα»

 

 

Σάββατο 9 Μαΐου 2026

αΝεΚΠΛηΡωΤο / ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΚΟΓΚΑΣ

 

ΤΟ ΑΚΟΥΤΕ Ως ΤΡΑΓΟΥΔΙ 
https://suno.com/song/f29e1a64-738a-4f4d-a914-f33d7123b4c2
 
(τραγούδι που γράφτηκε την 2η πρωινή ώρα)
 
[Verse 1]
 

Ευχήθηκα μια Κυριακή να έρθεις για τσιγάρο
κι όσα κι αν είχα μες στο νου, για σε θα παρατούσα.
Από τα χείλη σου τα δυο την κάφτρα να σου πάρω
κι ύστερα μες στον άνεμο τη στάχτη να πετούσα.
 
[verse 2]
Μα συ γλυκά αρνήθηκες και είπα δεν πειράζει.
Μπορώ εγώ να σ΄ αγαπώ σε κάποιο εικονοστάσι.
Από τα μάτια σου ζεστό, το δάκρυ σου να στάζει.
Μαντήλι να το σκούπιζα, μα ξέρω είχα διστάσει!
 
[chorus]
Τα πρωινά σηκώνομαι κι ανοίγω τις κουρτίνες.
Κρατώ στο χέρι τον καφέ, στο στόμα τη συγνώμη.
Δεμένος παν στην κουπαστή,  ακούω τις σειρήνες
και τρέχουνε και κρύβονται στ΄ αμπάρια οι λοστρόμοι.
 
[verse 3]
Γλυκά να σε νανούριζα μα η σκέψη με τρομάζει.
Πως πάλι θα με αρνηθείς πριν απ΄ την σταύρωση μου.
Το σαπιοκάραβο που ζω, τα κύματα αγκαλιάζει
και συ γελάς που γίνηκες αγκάθι στη ψυχή μου.