Ποια η σχέση του Ιωάννη Καποδίστρια με την Γαλλία

 γράφει ο Δημήτριος Γκόγκας 

 

Η σχέση του Ιωάννη Καποδίστρια με τη Γαλλία υπήρξε εξίσου ιστορική, καθοριστική και πολυεπίπεδη με εκείνη της Ελβετίας. Από τη μία πλευρά, ως Υπουργός Εξωτερικών της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, ο Καποδίστριας διέσωσε τη Γαλλία από τον εδαφικό διαμελισμό. Από την άλλη, ως Κυβερνήτης της Ελλάδας, η σχέση του με το Παρίσι πέρασε από τη στενή οικονομική και στρατιωτική συνεργασία στη γεωπολιτική καχυποψία.
 
1. Η Διπλωματική Διάσωση της Γαλλίας (1815–1818)
Μετά την οριστική ήττα του Ναπολέοντα στο Βατερλώ το 1815, οι υπόλοιπες Μεγάλες Δυνάμεις (Αυστρία, Πρωσία και Αγγλία) απαιτούσαν την παραδειγματική τιμωρία της Γαλλίας. Ζητούσαν τον εδαφικό της διαμελισμό, την απόσπαση μεγάλων επαρχιών και δυσβάστακτες πολεμικές αποζημιώσεις.
 
Η Δράση και η Συμβολή του Καποδίστρια
·       Έπεισε τον Τσάρο Αλέξανδρο Α΄ ότι μια ταπεινωμένη και διαμελισμένη Γαλλία θα κατέστρεφε την ισορροπία ισχύος στην Ευρώπη. Η γραμμή του επικράτησε, διασφαλίζοντας την εδαφική ακεραιότητα της Γαλλίας.
·       Πέτυχε τη δραστική μείωση των οικονομικών αποζημιώσεων που έπρεπε να καταβάλει το Παρίσι στους νικητές.
·       Στο Συνέδριο του Άαχεν (1818), εισηγήθηκε και πέτυχε την πρόωρη αποχώρηση των 120.000 στρατιωτών της συμμαχικής κατοχής από το γαλλικό έδαφος.
·       Πρωτοστάτησε στην επανένταξη της Γαλλίας ως ισότιμου μέλους στο «Διευθυντήριο» των Μεγάλων Δυνάμεων της Ευρώπης.
 
Η Γαλλική Ευγνωμοσύνη: Ο Γάλλος πρωθυπουργός, ο Δούκας του Ρισελιέ, συνδέθηκε με βαθιά φιλία με τον Καποδίστρια. Ο Γάλλος υπουργός Μολέ έγραψε χαρακτηριστικά στα απομνημονεύματά του: «Αν η Γαλλία είναι ακόμη Γαλλία, το οφείλει σε τρεις ανθρώπους: Στον Τσάρο Αλέξανδρο και στους δύο υπουργούς του, τον Καποδίστρια και τον Πότσο ντι Μπόργκο».
 
 
2. Η Περίοδος της Ελληνικής Επανάστασης και της Κυβέρνησης (1821–1831)
 
Όταν ο Καποδίστριας ανέλαβε Κυβερνήτης της Ελλάδας το 1828, η σχέση του με τη Γαλλία απέκτησε νέα δυναμική
•         Η Εκστρατεία του Μοριά (1828): Η Γαλλία βοήθησε έμπρακτα το έργο του Καποδίστρια στέλνοντας ένα εκστρατευτικό σώμα 15.000 ανδρών υπό τον στρατηγό Μαιζόν, το οποίο ανάγκασε τα στρατεύματα του Ιμπραήμ να εκκενώσουν την Πελοπόννησο.
·       Οικονομική και Επιστημονική Αρωγή: Το γαλλικό κράτος παρείχε σημαντική οικονομική ενίσχυση στον Καποδίστρια για την ανασυγκρότηση της χώρας. Παράλληλα, η γαλλική «Επιστημονική Αποστολή του Μοριά» βοήθησε στη χαρτογράφηση, την αρχαιολογική έρευνα και τον πολεοδομικό σχεδιασμό των κατεστραμμένων ελληνικών πόλεων
·       Γεωπολιτική Ρήξη & Καχυποψία: Παρά τη βοήθεια, η Γαλλία (μαζί με την Αγγλία) έβλεπε πάντα τον Καποδίστρια με καχυποψία, θεωρώντας τον «όργανο» ή πράκτορα της Ρωσίας λόγω του παρελθόντος του. Όταν μάλιστα η Γαλλία άλλαξε καθεστώς με την Ιουλιανή Επανάσταση του 1830, η νέα γαλλική κυβέρνηση ευθυγραμμίστηκε πλήρως με την αντιπολίτευση κατά του Καποδίστρια, γεγονός που συνέβαλε πολιτικά στην αποδυνάμωσή του μέχρι τη δολοφονία του.
Το παραπάνω κείμενο βασίστηκε στις παρακάτω πηγές:
 
•         https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%99%CF%89%CE%AC%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%82_%CE%9A%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%B4%CE%AF%CF%83%CF%84%CF%81%CE%B9%CE%B1%CF%82
•         https://www.greeknewsagenda.gr/kapodistrias/
•         https://karavaki.wordpress.com/2013/11/30/capodistrias-france/
•         https://www.kavalapost.gr/apopseis/174103/ioannis-kapodistrias-o-diplomatis-ke-politikos/

Ποια η σχέση του Ιωάννη Καποδίστρια με την Ελβετία;

 

γράφει ο Δημήτριος Γκόγκας 

 

  

Ως διπλωμάτης της Ρωσίας από το 1813, ο Καποδίστριας λειτούργησε ως αρχιτέκτονας της ελβετικής ενότητας και ανεξαρτησίας, σε μια περίοδο που η Ελβετία κινδύνευε να διαλυθεί ή να τεθεί υπό ξένη κατοχή μετά την κατάρρευση του Ναπολέοντα.
 
 
Οι βασικότερες συμβολές του Καποδίστρια στην Ελβετία
 

1. Διαμόρφωση του Ομοσπονδιακού Συστήματος: Εμπνεύστηκε και προώθησε τον πολιτικό διαχωρισμό και την οργάνωση της χώρας σε 19 αυτόνομα καντόνια (κρατίδια), διασφαλίζοντας την ισορροπία μεταξύ της τοπικής αυτονομίας και της κεντρικής ομοσπονδιακής ενότητας.
2. Συνέβαλε ουσιαστικά στη σύνταξη του ελβετικού ομοσπονδιακού συντάγματος της εποχής.
3. Ενσωμάτωση της Γενεύης και του Vaud: Εργάστηκε σθεναρά για την ένταξη της Γενεύης στη Συνομοσπονδία και υπερασπίστηκε την ανεξαρτησία του καντονιού του Vaud απέναντι στις επεκτατικές βλέψεις της Βέρνης.
4. Κατοχύρωση της Ουδετερότητας: Συμμετέχοντας στο Συνέδριο της Βιέννης και στη Συνδιάσκεψη των Παρισίων (1815) ως εκπρόσωπος της Ρωσίας, συνέβαλε καταλυτικά στη διεθνή αναγνώριση και κατοχύρωση της μόνιμης ουδετερότητας της Ελβετίας

 
 
Η αναγνώριση από την Ελβετική Δημοκρατία
 
Για το έργο του αυτό, η Ελβετία τον τίμησε βαθύτατα:
• Ανακηρύχθηκε επίτιμος πολίτης της Γενεύης.
• Στις 17 Ιανουαρίου 1817, του απονεμήθηκε η ελβετική υπηκοότητα και τιμήθηκε επίσημα από την Ελβετική Συνομοσπονδία ως εθνικός ευεργέτης και σωτήρας της ενότητάς τους.
 

Το κείμενο βασίστηκε στις παρακάτω πηγές:
Α. https://www.mixanitouxronou.gr/giati-i-elveti-timoun-ton-kapodistria-os-evergeti-ke-iroa-alla-stin-ellada-dolofonithike-molis-egine-kivernitis/
 
Β. https://www.kapodistrias.info/eksoteriki-politiki/giati-o-ioannis-kapodistrias-einai-ethikos-iroas-tis-elvetias
 
Γ. https://www.cnn.gr/focus/story/330045/san-simera-27-septemvriou
 
Δ. https://www.iefimerida.gr/news/32607/%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CF%84%CE%AF-%CE%BF-%CE%B9%CF%89%CE%AC%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%B4%CE%AF%CF%83%CF%84%CF%81%CE%B9%CE%B1%CF%82-%CE%B5%CE%AF%CE%BD%CE%B1%CE%B9-%CE%B5%CE%B8%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%82-%CE%AE%CF%81%CF%89%CE%B1%CF%82-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B5%CE%BB%CE%B2%CE%B5%CF%84%CE%AF%CE%B1%CF%82
 
Δ. https://www.mfa.gr/switzerland/images/stories/missions/switzerland/docs/2014/Kapodistrias%20Vhma.pdf
 

Κινητό Ταραντούλα του ποιητή Παύλου Ανδρέου

    Κρατώ σήμερα, καθως δεν είχα την δυνατότητα να παρευρεθώ στην παροσίασή της, την ποιητική συλλογή: Κινητό Ταραντούλα του ποιητή Παύλου Ανδρέου. Δεν θα αναλύσω την ποιητική του. Έχει ήδη αναλυθεί πολλάκις και έχουν γραφτεί εξαιρετικά σχόλια για την ποίησή του. Ανακαλύπτει τον κόσμο ακολουθώντας έναν διαφορετικό δρόμο, αναμειγνύομντας την σύγχρονη πραγματικότητα, με την ανασφάλεια των ανθρώπων. Είναι μια ποιητική συλλογή που αξίζει να αναγνωστεί από όλους όσους ασχολούνται με την ποίηση. Ο ποιητή έχει πάρα πολλά να πει. 

ΟΙ ΔΟΥΛΕΣ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ του Δημητρίου Γκόγκα

Στην κεντρικότερη οδό, αρχή της Μακαρίου

που οδηγεί πλατύτερα, στου Ταχυδρομείου

το κτίριο, τις Κυριακές, βλέπω και τις αργίες,

τις δούλες να μαζεύονται. Την θλίψη ενός αντίου

μοσχοπουλούν σε γέροντες που ξύνουν τις κοιλιές τους

κι αργοπεθαίνουν ευτυχείς βαθιά στις ηδονές τους.

Ξημέρωμα, ως είπα αργιών, απλώνουν την πραμάτεια.

Πολύχρωμα φλαμίγκο στη ξηρά που γυρνούν στις αλυκές κοπάδι.

Απ΄της δουλειάς την κούραση, σφαλίζουνε τα μάτια

κι ανοίγουν όταν γίνονται των κυνηγών σημάδι.

Στων Φοινικούδων το πλατύ ξαπλώνουνε δειλά.

Mέρος μιας τύψης γίνονται κι αμαρτωλή ματιά.

Κάποιες αφήνονται γλυκά στο χάδι του ανέμου.

Να της τρατάρει το φιλί, που είναι Κυριακή.

Άλλες εξανεμίζονται στου ανεμοδαρμένου

χρόνου που σπαταλήσανε. Ίσως και μια ζωή.

Κάτι απ΄ της μοίρα σκόρπισαν κι αντλούν απ΄τα όνειρά τους,

ότι φτηνό περίσσεψε μες στ΄ αναφιλητά τους.

Και φτάνει το απόγευμα. Η μέρα χτίζει δείλι.

Σιγά- σιγά μαζεύονται στα σπίτια που δουλεύουν.

Το σώμα ψάχνει μια γωνιά στο δώμα για να γείρει,

Καθώς δυο χέρια αισθάνονται κρυφά να τις χαϊδεύουν.

Ξυπνούν από τον λήθαργο και τις αυγές σιωπούνε

Και μέχρι να ΄ ρθει Κυριακή καμώνονται πως ζούνε.

Σηκώνονται με πόνο συνεχή, στην πλάτη μαντρωμένο.

Να ετοιμάσουν πρωινό, να πλύνουν, ν΄ απλώσουν,

του μάστρου το πουκάμισο να΄ ναι σιδερωμένο.

Πως είναι όλα στη σειρά με φόβο να δηλώσουν.

Ύστερα μια σκούπα θα κρατούν πάνω στα πεζοδρόμια

Και θα κοιτούν ότι  πετά και πράγματα παρόμοια. 

παρατήρηση του ποιητή: Από τις πλέον ευχάριστες στιγμές για μένα (πιστεύω και για δεκάδες άλλους που ασχολούνται με την ποίηση ή τον στίχο ) είναι όταν δημιουργούν απλά ποιήματα που περιγράφουν με μέτρο μία κατάσταση ή κάποια εικόνα . Σκεπτόμενος αυτό που κάποιοι συνδημότες, μου έχουν πει ότι γίνεται, πέφτοντας στην αντίληψή μου κάποια γεγονότα ίσως ασήμαντης αξίας τις Κυριακές ή τις Αργίες, ακόμα και διαβάζοντας σχετικά άρθρα στις εφημερίδες που κυκλοφορούν στην πόλη, σκέφτηκα να αναφερθώ με τον δικό μου τρόπο στις ΔΟΥΛΕΣ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ αν και αρχικά είχα σκεφτεί να δώσω άλλο τίτλο. Ο άλλος όμως τίτλος θα αναφερότανε σε όλες όσες ασχολούνται με το αρχαιότερο όπως λένε επάγγελμα του κόσμου, ενώ ο τίτλος που δόθηκε ανήκει στην συμπαθέστατη τάξη των ....δούλων της Λάρνακας, που ορισμένες εξ αυτών για να προσθέσουν στο εισόδημά τους, αναγκάζονται (!) στην ενασχόληση του ..πεζοδρομίου. Το αφιερώνω σε όλες αυτές τις γυναίκες ...

Η Κυπριακή Δημοκρατία θα έπρεπε να συνομιλεί απευθείας με την Τουρκία ως κατοχική δύναμη αντί για τον ηγέτη της τουρκοκυπριακής κοινότητας

 γράφει ο Δημήτριος Γκόγκας 

             

Το ερώτημα αν η Κυπριακή Δημοκρατία θα έπρεπε να συνομιλεί απευθείας με την Τουρκία ως κατοχική δύναμη αντί για τον ηγέτη της τουρκοκυπριακής κοινότητας αποτελεί ένα από τα πιο κρίσιμα και διαχρονικά ζητήματα στρατηγικής στην ιστορία του Κυπριακού. Το σκεπτικό  —ότι η διαπραγμάτευση με τον ηγέτη των κατεχομένων εμμέσως αναβαθμίζει πολιτικά ένα μη αναγνωρισμένο «ψευδοκράτος» και απαλλάσσει την Τουρκία από τις ευθύνες της ως εισβολέα— έχει απασχολήσει έντονα την πολιτική ηγεσία, τη διπλωματία και τη νομική κοινότητα της Κύπρου.

Όλοι γνωρίζουμε ότι η επιλογή του υφιστάμενου πλαισίου συνομιλιών, αλλά και οι προσπάθειες αλλαγής του, βασίζονται στα παρακάτω  δεδομένα και ας απαντήσουμε σε σχετικά ερωτήματα.

1.       Γιατί οι συνομιλίες γίνονται με την Τουρκοκυπριακή πλευρά;
--Το πλαίσιο του ΟΗΕ: Οι συνομιλίες διεξάγονται υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών στη βάση της δικοινοτικής φύσης του προβλήματος, όπως αυτή καθορίστηκε από τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας μετά το 1974. Το διεθνές δίκαιο αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία ως το μόνο νόμιμο κράτος, αλλά ορίζει ότι η εσωτερική πτυχή της λύσης (διακυβέρνηση, διαμοιρασμός εξουσίας) πρέπει να συμφωνηθεί μεταξύ των δύο κοινοτήτων (Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων).
--Ο κίνδυνος της «υποβάθμισης»: Για δεκαετίες, η ελληνοκυπριακή πλευρά επέμενε ότι ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας συνομιλεί με τον ηγέτη της Τουρκοκυπριακής κοινότητας (και όχι με τον «Πρόεδρο της ΤΔΒΚ») ακριβώς για να μην προσδώσει κρατική υπόσταση στο κατεχόμενο κομμάτι.
--Η διεθνής νομιμότητα: Η συμμετοχή των Τουρκοκυπρίων είναι απαραίτητη, καθώς αποτελούν συστατικό στοιχείο του κυπριακού κράτους με βάση το Σύνταγμα του 1960.
2.       Περί της θέσεως για απευθείας συνομιλίες με την Τουρκία
--Η άποψη ότι η Κύπρος πρέπει να συνομιλεί απευθείας με την Άγκυρα είναι πολύ ισχυρή και βασίζεται σε ακλόνητα επιχειρήματα:
• Η Τουρκία λαμβάνει τις αποφάσεις: Είναι κοινό μυστικό ότι η εκάστοτε ηγεσία στα κατεχόμενα εξαρτάται πλήρως οικονομικά, πολιτικά και στρατιωτικά από την Άγκυρα. Συνεπώς, η Λευκωσία θεωρεί ότι η διαπραγμάτευση με τον «εκπρόσωπο» της Τουρκίας είναι συχνά προσχηματική, αφού το κλειδί της λύσης βρίσκεται στην Τουρκική κυβέρνηση.
• Το καθεστώς της Κατοχικής Δύναμης: Με βάση αποφάσεις του ΕΔΑΔ (Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου), η Τουρκία έχει την «αποτελεσματική διοίκηση» (effective control) της βόρειας Κύπρου. Άρα, νομικά και ουσιαστικά, είναι η υπεύθυνη δύναμη για την παρούσα κατάσταση.
3.       Πώς αντιμετωπίζεται αυτό στην πράξη; Για να ξεπεραστεί το αδιέξοδο («με ποιον συνομιλούμε;»), η κυπριακή διπλωματία έχει κατά καιρούς εφαρμόσει τις εξής στρατηγικές:
--Τετραμερείς ή Πενταμερείς Διασκέψεις: Σε κρίσιμες φάσεις (όπως στο Μον Πελεράν, στο Κραν Μοντανά ή σε μεταγενέστερες άτυπες συναντήσεις), οι συνομιλίες διευρύνονται. Εκεί η Κυπριακή Δημοκρατία κάθεται στο ίδιο τραπέζι με την Τουρκία, την Ελλάδα και το Ηνωμένο Βασίλειο (ως εγγυήτριες δυνάμεις), συζητώντας απευθείας με την Άγκυρα τη διεθνή πτυχή του προβλήματος (Ασφάλεια, Εγγυήσεις, Αποχώρηση Στρατευμάτων).
-- Διασταυρούμενες συναντήσεις: Στο παρελθόν είχαν γίνει προσπάθειες (και πραγματοποιήθηκαν κάποιες συναντήσεις) όπου ο Ελληνοκύπριος διαπραγματευτής επισκέφθηκε την Άγκυρα και ο Τουρκοκύπριος την Αθήνα, ώστε να υπάρχει απευθείας δίαυλος με την κατοχική δύναμη χωρίς να παρακάμπτεται η κοινοτική δομή.
 
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ: Η Κύπρος επιδιώκει σταθερά να φέρει την Τουρκία προ των ευθυνών της στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Ωστόσο, η πλήρης άρνηση συνομιλίας με την τουρκοκυπριακή κοινότητα θα μπορούσε να ερμηνευθεί διεθνώς ως απροθυμία για συμβιβασμό και να δώσει το πάτημα στην Άγκυρα να προωθήσει τη διεθνή αναγνώριση των κατεχομένων ή τη λύση δύο κρατών, με το επιχείρημα ότι οι Ελληνοκύπριοι «απομονώνουν» τους Τουρκοκυπρίους.

ΤΗΣ ΚΕΡΥΝΕΙΑΣ ΤΟ ΚΑΡΑΒΙ * / ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΚΟΓΚΑΣ

* Γ΄Βραβείο στον 10ο λογοτεχνικό διαγωνισμό 

του ΕΠΟΚ στην κατηγορία: Μουσικός Στίχος

Γι αυτή τη πόλη του βορρά δείξτε συμπόνια, 

γιατί ένας μύθος μες στη θάλασσά της ζει.

Είναι ένας μύθος που κραδαίνει χίλια χρόνια  

και αναβλύζει μία αύρα μυθική.

Κάποιο καράβι με τρεις- τέσσερις εμπόρους, 

πρωί σαλπάρισε με τ΄ άσπρα του πανιά.

Τριακόσιοι αμφορείς γεμάτοι σπόρους, 

στ΄ αμπάρι του  γλυκόπιοτα κρασιά.

Κακή του τύχη λίγο έξω απ΄ το λιμάνι, 

ο Ποσειδώνας με την τρίαινα χτυπά.

Η μαύρη θάλασσα την ψυχραιμία χάνει 

και καταπίνει ότι στη ράχη της πετά.

Δέκα αιώνες σ΄ ένα ύπνο βυθισμένο, 

από το σκότος λίγο ήλιο πεθυμά.

Το ξύλινο κορμί μονάχο, σαπισμένο

 και το κατάρτι σε κομμάτια ξεψυχά.

Ένας τενόρος βουτηχτής μ΄ ένα αγκίστρι, 

σε χρόνο διάφορο το βρήκε μιαν αυγή.

Δένει την πρύμνη και την πλώρη μ΄ ένα δίχτυ 

και τ΄ ανασταίνει η φωνή του ν΄ ακουστεί.

Οι ναυτικοί που χάθηκαν μαζί του, 

φαντάσματα στου κάστρου τις ρωγμές.

Μικρά αστέρια στην βαριά αναπνοή του, 

σαν ζωντανεύουν στο κατάστρωμα ψυχές.

Κι ο Ανδρέας* που το βρήκε να κοιμάται, 

με τη μάσκα του, του έδωσε πνοή.

Γι αυτή την πόλη που το δένει να λυπάσαι, 

γιατί βρίσκεται σε μαύρη κατοχή.

Το καράβι σου Κερύνεια θυμίζει, 

μια ειρήνη που βυθίστηκε νωρίς.

Μια ειρήνη που τη χώρα σου χωρίζει. 

Δυο κομμάτια που αιωρούνται επί γης.

*Ανδρέας Καριόγλου: Ανακάλυψε το ναυάγιο το Νοέμβριο του 1965 σε μια κατάδυσή του.Όταν αναδύθηκε δεν άφησε κάποια σημαδούρα με αποτέλεσμα να χάσει τα ίχνη του. Με το χρόνο  βούτηξε πολλές φορές  ώσπου κατάφερε να το ξαναβρεί το 1968.