Περί του Εθνικού Συμβουλίου της Κύπρου, η μη θεμιτή ενέργεια του Ευρωβουλευτή Φειδία Παναγιώτου και άλλες ιστορίες λόγου

 

γράφει ο Δημήτριος Γκόγκας 

 
     

Το Εθνικό Συμβούλιο της Κύπρου είναι το ανώτατο συμβουλευτικό σώμα της πολιτικής ηγεσίας του κράτους για τον χειρισμό και τη χάραξη στρατηγικής στο Κυπριακό πρόβλημα.
     Το σώμα αυτό, δεν προβλέπεται από κανένα άρθρο του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, ούτε έχει ιδρυθεί με κάποιο νόμο ή διάταγμα. Πρόκειται για έναν άτυπο πολιτικό θεσμό (Εθιμικού/πολιτικού χαρακτήρα), οι αποφάσεις του οποίου έχουν καθαρά συμβουλευτικό και όχι δεσμευτικό χαρακτήρα για τον εκάστοτε Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ο οποίος διατηρεί την αποκλειστική συνταγματική ευθύνη για την άσκηση της εξωτερικής πολιτικής.
 
      Ιστορικό Ίδρυσης και Δημιουργίας. Πότε και από ποιον ιδρύθηκε:
 
      Ο θεσμός στη σημερινή του μορφή συνεστήθη το 1976 από τον τότε Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Αρχιεπίσκοπο Μακάριο Γ'.
Ο σκοπός της δημιουργίας του: Η ανάγκη προέκυψε μέσα από τις τραγικές συνθήκες που διαμορφώθηκαν αμέσως μετά το πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή του 1974. Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος επεδίωξε τη δημιουργία ενός συλλογικού πολιτικού οργάνου για την εξέταση των πολιτικό-στρατιωτικών δεδομένων, τη διασφάλιση της μέγιστης δυνατής εθνικής ενότητας και τη χάραξη κοινής γραμμής πλεύσης και τακτικής στις διαπραγματεύσεις για την επίλυση του Κυπριακού. (Σημείωση: Ιστορικά, προϋπήρχαν παλαιότερες μορφές «Εθνικού Συμβουλίου» κατά την περίοδο της Αγγλο-κρατίας με τη συμμετοχή της Εκκλησίας, οι οποίες όμως καταργήθηκαν από τους Βρετανούς μετά τα Οκτωβριανά του 1931).
 
Ποιοι Συμμετέχουν:
 
Στο Εθνικό Συμβούλιο συμμετέχει η ανώτατη πολιτική ηγεσία της χώρας.
Η σύνθεσή του περιλαμβάνει:
1.    Τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο οποίος συγκαλεί το σώμα και προεδρεύει των συνεδριάσεων.
2.    Τους πρώην Προέδρους της Δημοκρατίας (εφόσον το επιθυμούν).
3.    Τον Πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων.
4.    Τους αρχηγούς ή εκπροσώπους των κοινοβουλευτικών κομμάτων (συνήθως των κομμάτων που εξασφαλίζουν την εκπροσώπησή τους στη Βουλή βάσει συγκεκριμένου ποσοστού ή κριτηρίων που ορίζει ο εκάστοτε Πρόεδρος).
 
Λόγω του ευαίσθητου χαρακτήρα των θεμάτων (εθνική ασφάλεια, διαβαθμισμένα έγγραφα συνομιλιών), οι συνεδριάσεις του Εθνικού Συμβουλίου γίνονται κεκλεισμένων των θυρών στο Προεδρικό Μέγαρο, και τα μέλη του δεσμεύονται από το απόρρητο των συζητήσεων.
 
 
 
Πρόσφατα ο αρχηγός του κόμματος Άμεση δημοκρατία Φειδίας Παναγιώτου αρνήθηκε να συμμετάσχει σε συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου και έστειλε στη θέση του ένα πολίτη που είπε πως του έχει εμπιστοσύνη! Έτσι απλά. Είναι νόμιμο αυτό, ηθικό, αποδεκτό;
 
    Αυτή η κίνηση του Φειδία Παναγιώτου να μην παρευρεθεί στο Εθνικό Συμβούλιο και να στείλει στη θέση του έναν εκπρόσωπο είναι νομικά επιτρεπτή, αλλά προκάλεσε έντονες συζητήσεις για το αν είναι πολιτικά και ηθικά αποδεκτή. Συγκεκριμένα, ο πρόεδρος του κόμματος «Άμεση Δημοκρατία», Φειδίας Παναγιώτου, ανακοίνωσε ότι αποχωρεί από τις συνεδριάσεις του σώματος επειδή —όπως δήλωσε με αυτογνωσία (!)— δεν κατέχει επαρκείς γνώσεις για το Κυπριακό πρόβλημα ώστε να συμβουλεύει τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Στη θέση του όρισε ως εκπρόσωπο του κόμματος τον οικονομολόγο και επιχειρηματία Μάικ Σπανό, ο οποίος δεν έχει καμία σχέση με το κόμμα της Άμεσης Δημοκρατίας. Αυτό τουλάχιστον λέχθηκε!
1.    Είναι άραγε νόμιμο; αναρωτηθήκαμε.  Απολύτως νόμιμο, καθώς το Εθνικό Συμβούλιο δεν διέπετε από γραπτούς νόμους ή συνταγματικές διατάξεις. Καθώς πρόκειται για έναν άτυπο, συμβουλευτικό θεσμό, οι κανόνες λειτουργίας του καθορίζονται αποκλειστικά από τον εκάστοτε Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ο οποίος απευθύνει τις προσκλήσεις.
Ιστορικά, τα πολιτικά κόμματα εκπροσωπούνται στις συνεδριάσεις από τον αρχηγό τους μαζί με έναν ακόμη στενό συνεργάτη ή σύμβουλό τους. Από τη στιγμή που ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αποδέχεται την εκπροσώπηση ενός κόμματος από συγκεκριμένο πρόσωπο (εν προκειμένω τον Μάικ Σπανό), δεν τίθεται κανένα ζήτημα νομιμότητας ή παρανομίας.
2.    Είναι ηθικό και ειλικρινές; Εδώ οι απόψεις διίστανται και εξαρτώνται από την πολιτική σκοπιά του καθενός. Οι υποστηρικτές αυτής της απόφασης θεωρούν ηθική και έντιμη την παραδοχή του Φειδία Παναγιώτου ότι στερείται εξειδικευμένων γνώσεων σε ένα τόσο κρίσιμο εθνικό ζήτημα. Από το να παρίσταται απλώς για τις κάμερες, προτίμησε να στείλει έναν άνθρωπο με τεχνοκρατικό και επιχειρηματικό υπόβαθρο. Οι επικριτές από την άλλη πλευρά, σημειώνουν ότι ένας εκλεγμένος πολιτικός αρχηγός (και Ευρωβουλευτής) έχει ηθική και πολιτική υποχρέωση να μελετά, να ενημερώνεται και να εκφέρει άποψη για το κορυφαίο ζήτημα της χώρας του, αντί να αποποιείται την προσωπική του ευθύνη μεταθέτοντάς την σε τρίτους.
3.    Είναι αποδεκτό; Η κίνηση αυτή αντιμετωπίστηκε με έντονο προβληματισμό και επικρίσεις από τον πολιτικό κόσμο και νομικούς της Κύπρου. Πολιτικοί αναλυτές και νομικοί (όπως ο Κρις Τριανταφυλλίδης) εξέφρασαν την άποψη ότι τέτοιες ενέργειες υποβαθμίζουν το κύρος του Εθνικού Συμβουλίου. Προσωπικά πιστεύω πως δεν έχει άδικο. Στο Εθνικό Συμβούλιο τυγχάνουν διαχείρισης άκρως απόρρητα έγγραφα της κυβερνητικής στρατηγικής και των Ηνωμένων Εθνών. Η μεταβίβαση αυτής της πρόσβασης σε άτομα που δεν έχουν εκλεγεί από τον λαό, αλλά απλώς απολαμβάνουν την «εμπιστοσύνη» και την «εύνοια» ενός αρχηγού, εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την ασφάλεια και τον ρόλο των συμμετεχόντων. Συνοψίζοντας, ο Φειδίας Παναγιώτου εκμεταλλεύτηκε την άτυπη φύση του θεσμού για να πράξει κάτι νομικά εφικτό, το οποίο όμως δοκιμάζει τα παραδοσιακά πολιτικά θέσμια της Κυπριακής Δημοκρατίας.
 
 
 
Συμπερασματικά θα πρέπει λοιπόν ο θεσμός του εθνικού συμβουλίου να τεθεί υπό την προστασία κάποιου νόμου, κάποιου διατάγματος ή να ενσωματωθεί στο σύνταγμα; Είναι μια ερώτηση που εγείρεται μετά από αυτή την κίνηση του Ευρωβουλευτή.
     Η συζήτηση για τη νομική ή συνταγματική κατοχύρωση του Εθνικού Συμβουλίου της Κύπρου είναι ένα από τα πιο διαχρονικά και σύνθετα ζητήματα του κυπριακού δημόσιου δικαίου, με ισχυρά επιχειρήματα και από τις δύο πλευρές.
Οι υποστηρικτές της νομικής κατοχύρωσης υποστηρίζουν ότι ο θεσμός πρέπει να εκσυγχρονιστεί για τους εξής λόγους:
1.  Διασφάλιση του Απορρήτου: Ένας νόμος θα επέβαλε αυστηρές ποινικές κυρώσεις σε περίπτωση διαρροής διαβαθμισμένων εγγράφων, λύνοντας το μόνιμο πρόβλημα των «διαρροών» στον τύπο.
2.  Σαφή Κριτήρια Συμμετοχής: Θα ορίζονταν με ακρίβεια ποιοι δικαιούνται να συμμετέχουν (π.χ. ποσοστά κομμάτων, δυνατότητα αντικατάστασης), αποτρέποντας αυθαίρετες αποφάσεις ή κινήσεις εντυπωσιασμού.
3.  Θεσμική Συνέχεια: Η λειτουργία του δεν θα εξαρτιόταν από τη βούληση ή τις προσωπικές σχέσεις του εκάστοτε Προέδρου με την αντιπολίτευση.
Πολλοί όμως
Υπάρχουν όμως και αυτοί που επιχειρηματολούν κατά την θεσμοθέτησης όπως δηλαδή της διατήρησης του Άτυπου Χαρακτήρα.
Οι πολέμιοι της νομικής ρύθμισης, στους οποίους περιλαμβάνονται οι περισσότεροι συνταγματολόγοι και Πρόεδροι, προτάσσουν τα εξής:
1.  Παραβίαση του Προεδρικού Συστήματος: Το Σύνταγμα της Κύπρου αναθέτει την αποκλειστική ευθύνη της εξωτερικής πολιτικής στον Πρόεδρο. Αν το Εθνικό Συμβούλιο γινόταν συνταγματικό όργανο, θα δημιουργείτο ένα «παράλληλο κέντρο εξουσίας» που θα περιόριζε παράνομα τις προεδρικές εξουσίες.
2.  Απώλεια Ευελιξίας: Η άτυπη φύση επιτρέπει στον Πρόεδρο να συγκαλεί το σώμα εκτάκτως, να αλλάζει την ατζέντα και να διαβουλεύεται ελεύθερα χωρίς τις χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες που απαιτεί ένας νόμος.
3.  Κίνδυνος Δικαστικών Εμπλοκών: Αν ο θεσμός ελεγχόταν από νόμο, οποιαδήποτε διαφωνία για τη σύνθεση ή τις διαδικασίες του θα μπορούσε να οδηγηθεί στα δικαστήρια, μπλοκάροντας την εθνική στρατηγική σε κρίσιμες στιγμές.
 
Ποια λοιπόν είναι η επικρατούσα τάση; Μέχρι σήμερα, η πολιτική ηγεσία της Κύπρου προκρίνει τη διατήρηση του άτυπου χαρακτήρα, αλλά με προσπάθειες αυτορρύθμισης. Αντί για νόμο, κατά καιρούς υιοθετούνται «Κανονισμοί Λειτουργίας» (με τη σύμφωνη γνώμη των μελών), οι οποίοι αποτελούν ένα είδος κυρίου συμβολαίου τιμής, χωρίς όμως νομική ισχύ.
 
 
Στην Ελλάδα πως λειτουργεί το Εθνικό Συμβούλιο;
 
Οι βασικοί άξονες λειτουργίας του στην Ελλάδα είναι οι εξής:
 
1. Νομική και Συνταγματική Κατοχύρωση Σύνταγμα: Προβλέπεται ρητά στην παράγραφο 4 του άρθρου 82 του Συντάγματος της Ελλάδας.Νόμος: Η ακριβής συγκρότηση, οι αρμοδιότητες και ο τρόπος λειτουργίας του καθορίζονται με ειδικό νόμο (συγκεκριμένα από τον Νόμο 3132/2003).
2. Σύνθεση και Συμμετοχή (Πολιτικοί και Τεχνοκράτες). Αντίθετα με την Κύπρο όπου συμμετέχουν μόνο αρχηγοί κομμάτων, το ελληνικό ΕΣΕΠ έχει μικτό χαρακτήρα (πολιτικό και τεχνοκρατικό):
    Πρόεδρος: Δεν προεδρεύει ο Πρωθυπουργός, αλλά ο Υπουργός Εξωτερικών.
    Βουλή: Συμμετέχει ο Πρόεδρος της Διαρκούς Επιτροπής Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής.
   Κόμματα: Κάθε κόμμα που είναι αναγνωρισμένο από τον Κανονισμό της Βουλής εκπροσωπείται από δύο άτομα (εκ των οποίων ο ένας υποχρεωτικά βουλευτής).
Τεχνοκράτες/Εμπειρογνώμονες: Συμμετέχουν ο Υπηρεσιακός Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Εξωτερικών, ο Προϊστάμενος του Κέντρου Ανάλυσης και Σχεδιασμού (ΚΑΣ), καθώς και πρόσωπα με ειδικές γνώσεις ή εμπειρία (π.χ. πρέσβεις επί τιμή, πανεπιστημιακοί καθηγητές).
4.  Ρόλος και Αρμοδιότητες Συμβουλευτικός Χαρακτήρας: Όπως και στην Κύπρο, το ΕΣΕΠ είναι συμβουλευτικό όργανο προς την Κυβέρνηση. Δεν παίρνει αποφάσεις εξωτερικής πολιτικής, καθώς αυτή η ευθύνη ανήκει αποκλειστικά στην εκάστοτε Κυβέρνηση. Εξετάζει ζητήματα στρατηγικού σχεδιασμού της εξωτερικής πολιτικής και θέματα εθνικού ενδιαφέροντος (π.χ. Ελληνοτουρκικά, Κυπριακό, σχέσεις με γειτονικές χώρες, διεθνείς κρίσεις).Οι συζητήσεις είναι απόρρητες και οι συμμετέχοντες δεσμεύονται νομικά από την υποχρέωση εχεμύθειας.
 
Η βασική διαφορά με την Κύπρο (Στο ζήτημα της «εκπροσώπησης»)
Στο ελληνικό μοντέλο, επειδή ο νόμος ορίζει με ακρίβεια ότι τα κόμματα στέλνουν «δύο εκπροσώπους», τα κόμματα επιλέγουν εξαρχής ποιοι θα είναι αυτοί οι σταθεροί εκπρόσωποι (συνήθως ο τομεάρχης εξωτερικών του κόμματος και ένας ειδικός σύμβουλος).Επομένως, στην Ελλάδα δεν θα μπορούσε να δημιουργηθεί το «παράδοξο» της Κύπρου, όπου ένας αρχηγός αποφασίζει ξαφνικά να στείλει έναν αντικαταστάτη της τελευταίας στιγμής βασιζόμενος απλώς στην προσωπική του εμπιστοσύνη, καθώς οι εκπρόσωποι είναι θεσμικά ορισμένοι και εγκεκριμένοι εκ των προτέρων βάσει του νόμου.
 
Προσωπική εκτίμηση
    Προκειμένου να αποφευχθούν καταστάσεις όπως αυτές που δημιουργήθηκαν πρόσφατα πρέπει να σταματήσει η παραδοξότητα και η προχειρότητα που μας χαρακτηρίζει σε μείζονα θέματα της πολιτικής μας ζωής, εδώ στην Κύπρο, θα πρέπει να  θεσμοθετήσουμε υψηλού επιπέδου συνεδριάσεις όπως αυτές του εθνικού συμβουλίου της Κύπρου. Φυσικά ότι δεν απαγορεύεται, δεν σημαίνει ότι και επιτρέπεται.
    Η ενέργεια του ευρωβουλευτή κρίνεται, αν και νόμιμη, προσβλητική προς την θεσμό του Εθνικού Συμβουλίου. Μετά από 3 και πλέον χρόνια τριβής με την πολιτική, απέδειξε ότι δεν έχει μελετήσει όσο θα έπρεπε το βασικό πρόβλημα της Κύπρου (το κυπριακό ζήτημα) γι αυτό και ο ίδιος ανέφερε ότι δεν είναι γνώστης. Όμως αυτό δεν αποτελεί άλλοθι αλλά μια καλοζυγισμένη δικαιολογία.  Ο συγκεκριμένος πολιτικός είχε την δυνατότητα να στείλει την αντιπρόεδρο του κόμματος, κάποιον βουλευτή της άμεσης δημοκρατίας ή να αποφασιστεί μέσω του διαδικτυακού συστήματος της «άμεσης δημοκρατίας» ο εκπρόσωπος. Κρίμα για την Κυπριακή Δημοκρατία !
 
Παραπομπές:
1.       https://www.polignosi.com/cgibin/hweb?-A=3374&-V=limmata
2.       https://www.gov.cy/presidency/en/about/office-and-competencies/
3.       https://www.law.gov.cy/law/law.nsf/history-el/history-el?OpenDocument
4.       https://www.philenews.com/politiki/article/1725362/i-nea-sinthesi-tou-ethnikou-simvouliou-meta-tis-vouleftikes-ekloges-tris-apochorisis-ke-dio-nees-isodi/
5.       https://www.sigmalive.com/news/politics/1318819/oloklirwthike-i-sinedria-toy-ethnikou-simvoylioy
6.       https://en.politis.com.cy/news/politics/1021409/fidias-skips-national-council-sends-mike-spanos
7.       https://www.kiprinform.com/el/cyprus_news/fidias-panayiotou-appoints-mike-spanos-to-represent-direct-democracy-at-national-council-el/
8.       https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A6%CE%B5%CE%B9%CE%B4%CE%AF%CE%B1%CF%82_%CE%A0%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%BF%CF%85
9.       https://www.hellenicparliament.gr/UserFiles/bcc26661-143b-4f2d-8916-0e0e66ba4c50/s-symexpo-pap.pdf

Ένα (1) τραγούδι και δύο (2) ποιήματα για την Κύπρο του Δημητρίου Γκόγκα

 

ΤΟ ΜΟΝΟΠΑΤΙ ΤΩΝ ΑΛΥΚΩΝ
 
Στο μονοπάτι των Αλυκών
είναι γραμμένο,
το παραμύθι των θεών.
Το πεπρωμένο!
Κάπου εκεί ανάμεσα,
στα αρμυρίκια.
Στην αμμουδιά του αλατιού
και στα χαλίκια.
 
 
Ως το Χαλά Σουλτάν,
το βλέμμα φτάνει.
Κι Αφροδίτη μυστικά
το δρόμο χάνει.
Γιατί εκεί στα σιωπηλά
στο μονοπάτι.
Βγαίνουν κρυφά τα ξωτικά
κι ακόμα κάτι!
 
 
Σ' αυτό λοιπόν το μονοπάτι των ανέμων,
των έρημων ανθρώπων, των θλιμμένων.
Ζούνε ψυχές, χτυπούν καρδιές, δάκρυα τρέχουν.
Γιατί τον κόσμο αυτόν, δεν τον  αντέχουν.
 
 
Στο μονοπάτι των Αλυκών,
κατά το βράδυ.
Η θάλασσα κι ο ουρανός
είναι αλφάδι.
Οι μυρωδιές απ' τα νερά
σκορπάνε γύρω.
Και γω στον ώμο του Θεού
θέλω να γύρω.
 
 
Στο μονοπάτι των Αλυκών
νέοι χαθήκαν.
Όσοι τον πόθο της θεάς
αφουγκραστήκαν.
Όσοι θελήσανε
Θεοί να γίνουν.
Με την θεά στις αμμουδιές
νέκταρ να πίνουν.

 https://dimitriosgogasstrimoniko.blogspot.com/2026/06/blog-post.html
 

**

ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑ ΜΑΝΝΑ
 
Μάννα μου λύπη, μην κλαις και κλαίω,
τα καλοκαίρια συγνώμες και καίω,
τις μέριμνες μνήμες που χάθηκαν κει,
παιδομάνι, εικόνες από μεσημέρια,
λιόχαροι άνδρες, γυναίκες, στον κάμπο πανέρια,
ακάματη, ακοίμητη γη.
 
Μάννα μην κλαις θα λυγίσω,
δος μου εργάτη τον σπόρο, να ζήσω
ελεύθερος στην επώαση της Μεσαριάς,
εραστής στα περιβόλια, που ανθίσανε μάννα
ο Ανδρέας, ο Ευαγόρας, η Άννα
κάθισαν σαράκι σε μια γωνιά της καρδιάς.
 
Μάννα μην κλαις όσο τρέχουν λάγνα νερά,
σαρκοφαγίες, χρόνοι αντέχουν
Κερύνεια, Αμμόχωστος, Μόρφου, Βαρώσι
αλλάζουν, λειψοί χειμώνες, Φθινόπωρα φτάνουν την Άνοιξη
πρόσφυγα γεννούν και νιόπαιδα πιάνουν.
Τι όμορφος πούνε ο φευγάτος παππούς στο καρότσι!
 
Μάννα πηγή, μην κλαις δεν θέλω να φύγεις
διαθήκη από πρόσφορες μνήμες στον κόσμο ν΄ ανοίγεις
τι να μου αφήσεις; τον πέτρινο φούρνο, τις υποπόδιες στάχτες,
τις λεμονιές τις λαξευτές αναλύσεις, τις αόρατες λύσεις,
τις λησμονιές Μάννα μου κλάψε πριν δύσεις

https://dimitriosgogasstrimoniko.blogspot.com/2026/06/blog-post_110.html
 
***
ΑΙΩΝΙΑ ΠΟΛΗ ΚΟΙΜΩΜΕΝΗ, ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΣ ΒΑΣΙΛΕΥΟΥΣΑ
 
 
Ελάχιστο χρόνο μετά τον θρήνο των ανθρώπων
και τον άδικο ξεριζωμό απ΄ τα κοκκινοχώματα
συνάχθηκαν οι ασώματοι, σαν σε κρυφό σχολείο
να πενθήσουν των άλλων τις ψυχές,
που τις είπανε αγνοούμενους στα ενωμένα σημεία των εθνών,
τους ονομάσανε πρόσφυγες
και στις έννομες πράξειςκαι τα συγχωροχάρτια εκτοπισμένους.
Στον ίδιο τους τον έρημο τόπο.
Τέτοια πράματα, τέτοιες λογής του μέτρου αποκοτιές.
 
Και σένα χωμένη βαθιά στην άμμο,  σε βαφτίσανε κοιμώμενη, αιώνια πόλη.
Πλην εμού, ναι πλην εμένα, εξοστράκισέ με,  που δεν σε γνώρισα.
Δεν σε αναγνώρισα, τόσο ξακουστή που ήσουν!
«Οι συγκυρίες της άθλιας ζωής» ψιθύρισα.
Ξένος εστί, εν τη Κύπρο ξένος!
 
Και τότε, πριν ακουστεί το λάλημα τρις,
φανήκαν από τα πάνω διαζώματα του κάστρου,
οι βασιλείς και οι αρχιτέκτονες,
οι κυβερνήτες και οι περισπούδαστοι της αυλής.
Ο Ονήσιλος, οι Πτολεμαίοι, η Αρσινόη, ο Τεύκρος και η Θεοδώρα.
Κι άνοιξαν το μαινόμενο κιτάπι της ιστορίας,           
να δούνε στους χρόνους της σιωπής,        
γραμμένη την πόλη και στον μέλλοντα και στον εξακολουθητικό,
όπου η σκουριά και η εγκατάλειψη θα είχαν τον πρώτο λόγο.
Ξωπίσω,
ο Χριστόφορος Μόρος και το αιματοβαμμένο σκήνωμα του Μάρκου Αντωνίου,
κρατώντας τις κούφιες συμφωνίες σφικτά στις νεκρές του παλάμες.
Και δεν βρήκανε αποδείξεις  και υπογραφές
και αγαλλίασε το πνεύμα και το σώμα αναθάρρησε,
στις νεκρές ώρες και τις άλαλες μέρες των ασήμαντων.
Και ύψωσαν τα χέρια στον γλαυκό ουρανό
και ένωσαν αδελφικά τους δείκτες ως τον πικρό παράδεισο.
 
Κι ήταν πολλοί, ως οι κόκκοι της ακροθαλασσιάς
κι έβρεχε κίβδηλα κι αληθινά δάκρυα, που σχημάτισαν δυο ποταμούς,
πλημμύρισαν το πλήθος της πόλης κι έλιωσαν την.
Κι ήρθαν από τον βορρά και από τα παράλια της άλλης πατρίδας
τόσοι πολλοί που ύψωσαν συρματοπλέγματα και τείχη,
κολόνες και φράκτες, σίδερα κι άλλες λογής ανθρώπινες δουλείες.
Και γίνηκαν άδεια τα σπίτια, κενοί οι δρόμοι,
αφημένες αναμνήσεις στους τοίχους,
πορτραίτα συναισθημάτων αιωρούμενα,
παραθύρια κλειστά, γαντζωμένες μορφές στις κουρτίνες,
τρίμματα φωτογραφιών, θρυμματισμένες καρδιές
και χρόνιους επισκέπτες τα φίδια και τα ερπετά
και θλιβερούς ημισελήνους.
 
Αφέθηκαν ακυοφόρητες οι πορτοκαλιές,
αγέννητες οι λεμονιές
και η άμμος να χρυσίζει όσο ποτέ άλλοτε.
 
Κούρνιασαν τα ηλιοβασιλέματα πίσω από τις εκκλησιές,
οι συνειδήσεις έτειναν προς τη λήθη,
στάχτη οι αλήθειες, μαρμάρωσε το σήμερα και το μέλλον στα σχολεία,
κι ανέγγιχτο ήδη προκαταβλήθηκε ως παρελθόν.
Σφουγγάρια γινήκαν οι ακρογιαλιές της.
 
Κι έμεινε μισό αιώνα,
κι ήταν ως μεγάλος αιώνας στη μικρότητα του κόσμου,
στέρεα η καρδιά και άτεγκτοι οι πνεύμονες.
Τι να έγινε η ρώμη εκείνων των ανδρών
και των αμούστακων αγοριών του Ευαγόρα;
Μήπως σκιές αζήτητες  στα παζάρια των λαών,
αναφωνώντας μοναχά ένα μαρτυρικό τετέλεσται;
 
Αμμόχωστος: Μην αδικείς τον κόσμο, καθώς σε αδίκησε.
Δεν έμαθε ποτέ του κόρη μου, τι κακό σου έκαμε!
Και σου οφείλει τον νόστο για συγχώρεση!

https://dimitriosgogasstrimoniko.blogspot.com/2026/06/blog-post_07.html

μέρος της Ποιητικής Συλλογής «16 αριθμοί και 24 γράμματα» : του Δημητρίου Γκόγκα που εκδόθηκε το έτος 2019

 δ.

 

Όταν μιλάς μονάχος

είσαι σπασμένος καθρέφτης.

Βλέπεις

την αλήθεια

απ΄ τα ραγίσματα.

 

Δεν τον κρατάς.

Αγοράζεις καινούργιο

και πετάς την αλήθεια.

 

 

ε.

 

Μια θάλασσα που λείπει

όπως η παρουσία σου,

είναι μια θάλασσα

η αυλή που γεννήθηκα.

 

Οι ευχές μου, νησιά ακατοίκητα.

Τα κράτη, οι «ράτσες» και οι πληθυσμοί ανά τον κόσμο των Ελλήνων / Δημήτριος Γκόγκας

 

ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ
Α/Α	ΕΛΛΑΔΑ	ΚΥΠΡΟΣ	ΑΠΟΔΗΜΟΙ	ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΑΠΟΔΗΜΩΝ
1	Θρακιώτες	Ελληνοκύπριοι	Αργεντινή	3.298.000
2	Μακεδόνες	826.200	Βραζιλία
3	Ηπειρώτες		ΗΠΑ
4	Θεσσαλοί	Τουρκοκύπριοι, Αρμένιοι, Μαρωνίτες: Κύπριοι πολίτες=91.800	Καναδάς
5	Στερεολλαδίτες		Αρμενία	43.000
6	Νησιώτες		Γεωργία
7	Πελοποννήσιοι		Καζακστάν
8	Κρητικοί		Ουζμπεκιστάν
9	Επτανήσιοι		Τουρκία
10	Βορειοηπειρώτες		Αίγυπτος	129.000
11	Σαρακατσάνοι		Κονγκό
12	Βλάχοι		Νότια Αφρική
13	Πόντιοι		Αλβανία	1.450.750
14	Πομάκοι		Αυστρία
15	Μικρασιάτες		Βέλγιο
16	Ρομά		Κράτος Σκοπίων
17			Βουλγαρία
18	10.410.000		Γαλλία
19			Γερμανία
20			Ελβετία
21			Ηνωμένο Βασίλειο
22			Ιταλία
23			Λουξεμβούργο
24			Μολδαβία
25			Ολλανδία
26			Ουγγαρία
27			Ουκρανία
28			Ρουμανία
29			Ρωσία
30			Σερβία
31			Σουηδία
32			Τσεχία
33			Αυστραλία	400.000
34			Νέα Ζηλανδία
35	10.410.000	826.200		5.320.750
ΣΥΝΟΛΟ		16.556.950