Δευτέρα 25 Μαΐου 2026

Περί της ονομασίας του Στρυμονικό Σερρών

 


γράφει ο Δημήτριος Γκόγκας 

Σύμφωνα με την παράδοση το όνομα της Κοινότητας Όρλιακο οφείλεται


α. στην καταγωγή των πρώτων κατοίκων της κοινότητας που σύμφωνα με την παράδοση προήλθαν από την περιοχή του όρους Όρλιακα στον νομό των Γρεβενών.

β. στην παράδοση ότι υπήρχε μεγάλος αριθμός λύκων που «ούρλιαζαν». Ωστόσο, από γλωσσολογική άποψη αυτή η εκδοχή χρειάζεται προσοχή. Το γεγονός ότι το όνομα Όρλιακο θυμίζει τη λέξη «ουρλιάζω» δεν σημαίνει απαραίτητα ότι προέρχεται από αυτήν. Συχνά οι κάτοικοι προσπαθούν να εξηγήσουν ένα παλιό και δυσνόητο τοπωνύμιο συνδέοντάς το με μια γνωστή λέξη της γλώσσας. Αυτό το φαινόμενο ονομάζεται "λαϊκή ετυμολογία" προς γνώση.

γ. Η πρώτη γραπτή αναφορά στο χωριό σώζεται από πρακτικό απογραφής του θέματος Θεσσαλονίκης του έτους 1321 όπου καταγράφεται ως Ουρλίακον. Η ονομασία Ουρλίακον έχει σλάβικη προέλευση και σημαίνει αετότοπος. (τόπος αετών)

δ. Στις 30 Αυγούστου 1927, με επίσημο ΦΕΚ, ο οικισμός Όρλιακον μετονομάστηκε σε Στρυμονικό, ενώ και η κοινότητα Ορλιάκου έλαβε το όνομα Κοινότητα Στρυμονικού.

 Παρακάτω όλα τα ΦΕΚ που ορίζουν την ονομασία και την μετονομασία της κοινότητας.

| 1920       | ΦΕΚ 2/Α΄/04-01-1920 | Ο οικισμός Όρλιακον ορίζεται έδρα της Κοινότητας Ορλιάκου. ([EETAA][1])              |
| 1927       | ΦΕΚ 179/Α΄/30-08-1927| Το Όρλιακον μετονομάζεται επίσημα σε Στρυμονικόν.([EETAA][1])                   |
| 1927       | ΦΕΚ 179/Α΄/30-08-1927| Η Κοινότητα Ορλιάκου μετονομάζεται αντίστοιχα σε Κοινότητα Στρυμονικού. ([EETAA][1]) |

[1]:https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/oikmet_details.php?id=17976&utm_source=chatgpt.com "ΕΕΤΑΑ-Διοικητικές Μεταβολές των Οικισμών"

Το ΦΕΚ 179/Α΄ της 30ης Αυγούστου 1927 είναι το σημαντικότερο για την ιστορία του χωριού, διότι εκεί καταγράφεται επίσημα η αλλαγή του ονόματος από Όρλιακον σε Στρυμονικό.

ε. Το 1936-1937 με την άνοδο του δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά στην εξουσία, ήρθε εκ νέου διαταγή στο χωριό για να χρησιμοποιείται πλέον αμετάκλητα η νέα ονομασία: Στρυμονικό (λόγω της γειτνίασής του με τον ποταμό Στρυμόνα) . 

Το όνομα Στρυμω(ο)νικό οφείλεται στον  τότε γραμματέα της κοινότητας, Πασχάλη Παπαγεωργίου. Η αιτία της μετονομασίας είναι ο εξελληνισμός του τοπωνυμίου και σύνδεσή του με το γεωγραφικό χαρακτηριστικό της περιοχής.

Βιβλιογραφία: 

Σάββατο 23 Μαΐου 2026

Τραγούδι για την Κύπρο / Δημήτριος Γκόγκας

https://suno.com/song/4a0700d6-e357-4b76-8966-ef4be88dae1a



Από το νότο βγαίνει η φωνή μας,
σα μια κραυγή στο όμορφο νησί μας.
Στις αμμουδιές το έχουν φαρμακώσει.
Στις είκοσι και φέτος του Ιούλη,
την λευτεριά θα τραγουδούν οι δούλοι,
που ο τύραννος βαθιά έχει κλειδώσει.

Στη πέτρα του Ρωμιού η Αφροδίτη,
απλώνει στα μαλλιά της ένα δίχτυ,
τους αγνοούμενους της να θρηνήσει.
Κι οι δραγουμάνοι σπάνε τα κανάτια,
κυλούνε ως τη θάλασσα απ΄ τα μάτια,
δάκρυα που σε κάμπο είχε αφήσει.

Χελιδόνι μου αν θέλεις να πετάξεις,
το μαύρο πανωφόρι σου ν΄ αλλάξεις.
Γιατί βρεγμένο σ΄ έχει καθηλώσει
και ο θεός που βλέπεις θα θυμώσει
και μια ζωή θα είσαι πληγωμένο.

Απ΄ τη φωλιά που πάντα στολισμένη,
σε μια πατρίδα που΄ ναι λαβωμένη,
πέταξε και τραγούδα όπως πρώτα.
Της Ιστορίας σου της προδομένης,
της προσφυγιάς, αντάμα, ματωμένης,
άναψε των προγόνων σου τα φώτα.

Δυο περιστέρια έχουνε πετάξει,
το ΄να ρετάλι,  το άλλο από μετάξι,
στην του πελάγου απέραντη ηρεμία
Ψάχνουν σπυρί τη πείνα να χορτάσουν,
στη ζητιανιά πιστεύουν αν αράξουν,
θα μείνουνε πιστά στην Ιστορία.

Χελιδόνι μου αν θέλεις να πετάξεις,
το μαύρο πανωφόρι σου ν΄ αλλάξεις.
Γιατί βρεγμένο σ΄ έχει καθηλώσει
και ο θεός που βλέπεις θα θυμώσει
και μια ζωή θα είσαι πληγωμένο.

Δόλια και πανούργα η λήθη όμως,
καραδοκεί με ψίθυρους στους ώμους
κι η ευμάρεια σαπίζει τα θεμέλια
Στα εκκλησιές της νήσου οι ψαλτάδες,
μουχτάρηδες και ύποπτοι τυπάδες,
καίνε σιγά τις ρήσεις στα ευαγγέλια.
 

Κάποιες στιγμές /ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΚΟΓΚΑΣ

 https://suno.com/song/037872f9-c4b7-4c83-a9c9-51f746e1f33c



Κάποιες στιγμές που χάνονται μαζί μας
βαθιά στην κοιμισμένη γη.
Σκορπίζονται όπως η ψυχή μας,
σαν στάχτη ενός άδοξου ποιητή.

Νομίζω πως μιλούν
με τα έγκατα μας
και με των δένδρων τα ριζώματα.
Ανθούνε σαν καρποί,
μες στ΄ αίματά μας
του φθινοπώρου τα φυλλώματα.

Την πλάτη μας χτυπούνε κι αντηχούνε
τα γέλια παν΄ στων τάφων την σιγή
και φτάνουν στις καρδιές όσων πονούνε
γιατί έχουν γίνει βράχοι μοναχοί.

Παρασκευή 22 Μαΐου 2026

Μόνος σε ξένη γη / ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΚΟΓΚΑΣ

 Μπορείτε να το ακούσετε και ως τραγούδι : https://suno.com/song/5858475b-7163-4aa9-b621-76b55d239cdb


Εγώ γεννήθηκα γυμνός σε μια ξερολιθιά και με σπαργάνωσαν γριές σε βρώμικο μποξά. Μη βύζαξαν αετόπουλα, την ώρα που ο θεός, έστελνε τον Αρχάγγελο με το λαμπρό του φως. Με σήκωσε στα χέρια της η μάννα και μπροστά στο εικονοστάσι στάθηκε κι είπε στην Παναγιά: -Μαρία, αειπάρθενε, αυτό μου το παιδί μην το σταυρώσετε ποτέ και καν΄ το ποιητή! -Μα αν είναι θέλημα Θεού, της μοίρας του γραφτό και φύγει για την έρημο, μαζί του ας χαθώ. Θα γίνω αγέρι να φιλώ τα μαύρα του μαλλιά. Θα γίνω κτύπος της καρδιάς, που σπάει τα σωθικά. Μα οι χάρες, οι τρις - Χάριτες που αγιάζουν το νερό, μου έδωσαν του Αι Γιαννιού, να πιώ απ΄ τον αγιασμό. Κι αμέσως έβγαλα φτερά και γίνηκα πουλί και πέταξα ολομόναχος να βρω μια ξένη γη.

Τρίτη 19 Μαΐου 2026

Περί «ανθελληνική στάσης» στην κυπριακή πολιτική

 του Δημητρίου Γκόγκα 


     


Ο χαρακτηρισμός «ανθελληνική στάση» στην κυπριακή πολιτική είναι έντονα φορτισμένος και χρησιμοποιείται διαφορετικά από διαφορετικούς ιδεολογικούς χώρους. Δεν υπάρχει κάποιο επίσημα αναγνωρισμένο κόμμα στην Κύπρο που να αυτοπροσδιορίζεται ως «ανθελληνικό». Επί της ουσίας ας χρησιμοποιήσουμε τη λαική παροιμία: «Να σε κάψω Γιάννη, να σ' αλείψω λάδι». 

Συνήθως, ο όρος χρησιμοποιείται από πολιτικούς αντιπάλους για να περιγράψει θέσεις όπως:

  • έμφαση στην ξεχωριστή κυπριακή ταυτότητα αντί της ελληνοκεντρικής, που προχωρά μέχρι και την λανθασμένη θεώρηση περί "Κυπριακού" έθνους
  • καταγγελτική κριτική προς την ελληνική πολιτική ή τον ιστορικό ρόλο της Ελλάδας στην Κύπρο,
  • υποστήριξη πιο συμβιβαστικών λύσεων στο Κυπριακό, πολλές φορές σε βάρος της Ε/Κ πλευράς
  • απόρριψη εθνικιστικών αφηγήσεων περί Ένωσης ή «εθνικού κέντρου», ικανοποιώντας έτσι την πολιτική πλευρά στα κατεχόμενα αλλά και στην Τουρκία. 

      Στο δημόσιο πολιτικό διάλογο, τέτοιες κατηγορίες έχουν κατά καιρούς απευθυνθεί (επισημανθεία) προς πολιτικές δυνάμεις όπως το ΑΚΕΛ, ανερχόμενα πολιτικά κόμματα ή μικρότερες ομάδες που προβάλλουν περισσότερο τον «κυπριωτισμό» ως πολιτική και εθνική ταυτότητα. Από την άλλη πλευρά, οι ίδιες αυτές δυνάμεις απορρίπτουν τον χαρακτηρισμό και υποστηρίζουν ότι εκφράζουν πατριωτική στάση υπέρ της ανεξαρτησίας και της ειρηνικής συνύπαρξης στην Κύπρο. Μια στάση φυσικά που εκμεταλεύεται η Τ/Κ (υπό την σκιά της Τουρκίας) προς όφελός της. 

Αντίθετα, κόμματα όπως ο ΔΗΣΥ, το ΔΗΚΟ, το ΕΛΑΜ ή και η ΕΔΕΚ (ακόμα και μικρότερα κόμματα ή πολιτικές πατριωτικές ομάδες και σωματεία)  συνδέονται συχνότερα — σε διαφορετικό βαθμό — με πιο ελληνοκεντρικές ή εθνικές αναφορές.

Ιστορικά, αυτή η αντιπαράθεση έχει ρίζες σε γεγονότα όπως:

  • το "προδοτικό" πραξικόπημα του 1974,
  • η τουρκική εισβολή, με τα γνωστά αποτελέσματα
  • η σχέση της Κύπρου με τη χούντα στην Ελλάδα,
  • η διαχρονική συζήτηση γύρω από την Ένωση, και 
  • το μη αποδεκτό σχέδιο Σχέδιο Ανάν.

Αναρωτιέμαι εάν τελικά είναι μια σύγκρουση πολιτικής και ιστορικής ερμηνείας παρά για ξεκάθαρο διαχωρισμό «φιλελληνικών» και «ανθελληνικών» κομμάτων ή όχι. 

Σάββατο 16 Μαΐου 2026

ΓΡΑΜΜΑ ΣΤΟΥΣ ΠΟΙΗΤΕΣ / ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΚΟΓΚΑΣ

 Μπορείτε να το ακούσετε και ως τραγούδι :https://suno.com/song/cb440d58-91cf-479a-bc15-65ef3b3f81a1

και στο https://www.youtube.com/watch?v=-2dHAHZFCgk


Στα
souper market μέσα καταναλωτή
σου κλέβουν τα ριάλια. Και στην εντατική
σε βάζουν κάθε μέρα και σαν επιλογή
σου πίνουνε το αίμα του κράτους  οι λεπροί.
 
Στις λαϊκές, ντομάτες, πουλάνε μετρητοίς.
Κυκλοφορούν με μάσκες μ΄ ονόματα: κανείς,
χίλιοι ανθρωποφάγοι (δρέπανα και σφυριά)
που χαίρονται να καίνε απίστους σε κελιά.
 
Κι εγώ ο επαναστάτης, στην οθόνη μου μπροστά,
το παίζω αποστάτης, με σώβρακα λερά.
Να βλέπω κάθε βράδυ, ειδήσεις και πορνό.
Να τρέμω από φοβέρα, του κράτους τον κορμό.
 
Τα γκλόπς των αστυνόμων, στις κεφαλές γροθιά
κι οι σφαίρες να πετάνε σαν αποδημητικά
πουλάκια που τα πιάνουν οι αμπελουργοί
και πίνουν στην υγειά μας, κρυφά σε μια γιορτή.
 
Αγαπημένοι φίλοι, σεμνοί μου ποιητές,
οι στίχοι έχουν όλοι, μικρούλες εκδορές
και τρέχουν ματωμένοι στις ανηφοριές
για να γλυτώσουν ίσως, από τους εμπρηστές.
 
Τα φώτα χαμηλώστε, το έργο ξεκινά.
Θα πνίξει ο πνιγμένος τον ντελιβερά,
που βόμβες μας μοιράζει και νεκρούς μετρά
κι αφήνει αγνοημένους, στης Πίνδου τα βουνά.
 
Ζήστε και ψηφίστε, πατήστε το κουμπί.
Γελά η τηλεπερσόνα που δεν φορά βρακί.
Γίνηκε πρώτο θέμα και ΄γώ ο θλιβερός
μαζί με τους αμάχους το παίζω τραγικός.
 
Ησύχως κοιμηθείτε είμαι στον καναπέ
μαστουρωμένο ζώο ρουφώντας ναργιλέ,
με σώου και τραγούδια, με παρουσιαστές
που χαίρονται να λένε το τώρα σαν το χθες.
 
Αγαπημένοι φίλοι, σεμνοί μου ποιητές,
οι στίχοι έχουν όλοι, μικρούλες εκδορές
και τρέχουν ματωμένοι στις ανηφοριές
για να γλυτώσουν ίσως, από τους εμπρηστές.
 

Τετάρτη 13 Μαΐου 2026

ΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ / ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΚΟΓΚΑΣ

 

ΑΝ ΕΠΙΘΥΜΕΙΤΕ ΤΟ ΑΚΟΥΤΕ ΚΑΙ Ως ΤΡΑΓΟΥΔΙ : https://suno.com/song/c417b4fa-fe47-455c-9e01-dd2197cd0329


Σαν την πατρίδα δεν αγάπησα στη ζήση.
Πάντα ο νους μου, γυροφέρνει κατά εκεί.
Στη ξενιτειά μου κάποια μνήμη θα με ντύσει,
που στης καρδιάς μου, τα δωμάτια κατοικεί.
 
Του χρόνου λέω να περπατήσω,
μες στην αυλή που έζησα ξανά να ζήσω.
Και μια κουβέντα, στερνή κουβέντα,
από τα χείλη σου αν βγει
με πάθος θα φιλήσω!
 
Ξερό ποτάμι, δεν κυλάει η ζωή μου.
Λόφοι θανάτου για κρυφτό και γλυτωμό.
Όταν πονώ, δεν ακούγεται η φωνή μου
Εδώ στα ξένα, τη ψυχή διχοτομώ.
 
Λέω του χρόνου να περπατήσω,
την κάψα απ΄ τα χείλη σου ν΄ αγγίξω.
Στου πατρικού μου τη γιορτή,
ένα αλλιώτικο κρασί
και την ψυχή θ΄ αφήσω!
 
 
 
 

ΤΑ ΒΗΜΑΤΑ / ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΚΟΓΚΑΣ

 ΤΟ ΑΚΟΥΤΕ ΜΕ ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΠΕΝΔΥΣΗ :https://suno.com/song/3268fda5-3ba9-48d5-814c-97d760584fcc


 

Τα βήματα, που ακολουθώ, τα βήματα,
ενός άδοξου ποιητή ποιήματα.
Που τα έβαλα μια μέρα σε μια τάξη,
και είπα του θεού μου: είμαι εν τάξει.
 
Τα μάζεψα, τα έπλυνα, τα στέγνωσα,
στου κόσμου την διαθήκη τα παρέδωσα.
Και μια στιγμούλα πριν να καταλήξω,
σε δοξασμένο ποιητή θα τα ανοίξω.
 
Αυτά είναι, τα ποιήματα που έγραψα.
Δεν μπόρεσα, τα χείλη μου δεν έραψα.
Ζωγράφισα την λύπη και τον πόνο,
με νότες της ψυχής μου σ΄ άσπρο τόνο.
 
-Και τι ζητάς γι αυτά που μου παρέδωσες;
                 Τσιμπήματα θαλάσσης από μέδουσες.
-Τον πόνο και την λύπη σου χαρίζω,
                 εγώ στον κάτω κόσμο συνεχίζω.
 
-Η νύχτα, το σκοτάδι και η άβυσσος,
                παιδιά αγαπημένα μου. Παράδεισος!
-Αλλού ανήκουν τα ποιήματα σου,
               εκεί που χεις προσφέρει την καρδιά σου.
 
-Ποιητή δοξασμένε: στάσου κι άκουσε,
                μια μοίρα καταιγίδα, όλα τα πλάκωσε.
Ποιήματα χαθήκαν σε ποτάμι
στην κάψα του Αυγούστου. Σαν κατράμι,
 
ξεράθηκαν στα δάκτυλα τα ποιήματα.
Κουράστηκαν στην άσφαλτο τα βήματα.
Το χέρι σε κολόνα βρήκε στάση,
μικρό καντήλι σε εικονοστάσι.
 
Οι χρόνοι και τα ρήματα παγώσανε
σαν δυο κεράκια ορφανά, μου λιώσανε.
Κι ο ποιητής που άδοξα πεθαίνει,
μορφή του δοξασμένου ανασταίνει.
 
 
 
 

Τρίτη 12 Μαΐου 2026

ΜΕ ΤΟ ΧΝΩΤΟ ΣΒΗΣΤΟ

 το ακουτε και ως τραγούδι: https://suno.com/song/5b2e13a2-e637-4692-bd31-1e728ea59247


Με το χνώτο σβηστό
σε πελάγη, τρελό
το καράβι μου.
Να σαλπάρει απ΄ το χθες,
όταν συ θα μου λες,
στ΄ ακρογιάλι μου:
 
«σ΄ αγαπάω πολύ,
μα σαν να σαι πουλί,
τον χειμώνα,
με αφήνεις γιατί,
καλοκαίρι ανθεί,
ανεμώνα»

 

 

Σάββατο 9 Μαΐου 2026

αΝεΚΠΛηΡωΤο / ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΚΟΓΚΑΣ

 

ΤΟ ΑΚΟΥΤΕ Ως ΤΡΑΓΟΥΔΙ 
https://suno.com/song/f29e1a64-738a-4f4d-a914-f33d7123b4c2
 
(τραγούδι που γράφτηκε την 2η πρωινή ώρα)
 
[Verse 1]
 

Ευχήθηκα μια Κυριακή να έρθεις για τσιγάρο
κι όσα κι αν είχα μες στο νου, για σε θα παρατούσα.
Από τα χείλη σου τα δυο την κάφτρα να σου πάρω
κι ύστερα μες στον άνεμο τη στάχτη να πετούσα.
 
[verse 2]
Μα συ γλυκά αρνήθηκες και είπα δεν πειράζει.
Μπορώ εγώ να σ΄ αγαπώ σε κάποιο εικονοστάσι.
Από τα μάτια σου ζεστό, το δάκρυ σου να στάζει.
Μαντήλι να το σκούπιζα, μα ξέρω είχα διστάσει!
 
[chorus]
Τα πρωινά σηκώνομαι κι ανοίγω τις κουρτίνες.
Κρατώ στο χέρι τον καφέ, στο στόμα τη συγνώμη.
Δεμένος παν στην κουπαστή,  ακούω τις σειρήνες
και τρέχουνε και κρύβονται στ΄ αμπάρια οι λοστρόμοι.
 
[verse 3]
Γλυκά να σε νανούριζα μα η σκέψη με τρομάζει.
Πως πάλι θα με αρνηθείς πριν απ΄ την σταύρωση μου.
Το σαπιοκάραβο που ζω, τα κύματα αγκαλιάζει
και συ γελάς που γίνηκες αγκάθι στη ψυχή μου.
 
 

Περί της έγερσης ή της ανάρτησης της Ελληνικής Σημαίας στην Κύπρο

 γράφει ο Δημήτριος Γκόγκας


     Το τελευταίο διάστημα έγινε λόγος περί της νομιμότητας της έγερσης της Ελληνικής Σημαίας στην μαρτυρική Κύπρο, ύστερα από μία τοποθέτηση αντιπροέδρου πολιτικού κόμματος της Κύπρου και υποψήφιας βουλεύτριας κατά τις βουλευτικές εκλογές του Μαίου 2026, στην οποία ανέφερε ότι θα πρέπει στην Κύπρο να ανεμίζουν μόνο οι Κυπριακές Σημαίες (όχι οι ελληνικές και όχι οι ελληνοκυπριακές). Φυσικά κανείς δεν κατάλαβε μέχρι και σήμερα την διαφορά της Κυπριακής σημαίας από αυτή της Ελληνοκυπριακής! 

   


Αναζητώντας λοιπόν στοιχεία διαπίστωσα ότι : η  έγερση ή ανάρτηση της ελληνικής σημαίας στην Κύπρο δεν είναι γενικά παράνομη. Η ελληνική σημαία χρησιμοποιείται ευρέως από ιδιώτες, σε εκκλησίες, σχολεία, δημόσιες εκδηλώσεις και εθνικές επετείους, ιδιαίτερα λόγω των ιστορικών και πολιτιστικών δεσμών μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας. Η ανάρτηση από τους ιδιώτες δηλώνει και το βαθύτερο αίσθημα τους, ότι ανήκουν στο ελληνικό έθνος και πως η Κύπρος είναι γη Ελληνική! (προσοχή όχι της Ελλάδας, αλλά του ελληνισμού) 

Υπάρχουν όμως ορισμένα σημεία που έχουν σημασία και θα πρέπει να προσεχθούν ιδιαίτερα:

  •  Σε κρατικά κτίρια και επίσημους χώρους ισχύουν συγκεκριμένοι κανονισμοί για το ποιες σημαίες υψώνονται και με ποια πρωτόκολλα.
  • Δεν επιτρέπεται η χρήση σημαίας με τρόπο που να συνδέεται με υποκίνηση βίας, μίσους ή παράνομων ενεργειών.
  • Σε κάποιες περιπτώσεις (π.χ. σχολεία, στρατός, δημόσια υπηρεσία) μπορεί να υπάρχουν διοικητικοί κανόνες για το πώς και πότε αναρτώνται σημαίες.

Για την νομιμότητα της ανάρτησης ή έγερσης της Ελληνικής σημαίας  στη μεγαλόνησο υπάρχει σχετική συνταγματική πρόβλεψη. Το βασικό κείμενο είναι το Άρθρο 4 του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Συγκεκριμένα, το άρθρο αναφέρει ότι:

«Αι αρχαί της Δημοκρατίας … αναρτώσι την σημαίαν της Δημοκρατίας και έχουσι το δικαίωμα να αναρτώσι κατά τας εορτάς ταυτοχρόνως ομού μετά της σημαίας της Δημοκρατίας την ελληνικήν και την τουρκικήν σημαίαν.»

Αυτό δείχνει ότι το ίδιο το Σύνταγμα αναγνωρίζει ρητά τη δυνατότητα ανάρτησης της ελληνικής σημαίας σε συγκεκριμένα πλαίσια.

Το σημαντικό είναι ότι:

  • δεν υπάρχει γενική απαγόρευση για ιδιώτες να αναρτούν την ελληνική σημαία,
  • ούτε υπάρχει ποινική διάταξη που να καθιστά παράνομη την κατοχή ή ανάρτησή της από πολίτες.

     


Ας διαβάσουμε παρακάτω ολόκληρο το άρθρο 4 του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας και ας αναλογιστούμε το κακό που κάνουν κάποιοι όταν μιλούν χωρίς να έχουν τη γνώση των νόμων και των κανονισμών που διέπουν την ανάρτηση συμβόλων και μάλιστα του εθνικού μας συμβόλου. Θα επισήμανα δε, τους συμπολίτες μου, εδώ στην Κύπρο, ειδικά αυτους που έσπευσαν να χειροκροτήσουν τις δηλώσεις της υποψήφιας βουλεύτριας, πριν μιλήσουν, πριν εκφράσουν μια άποψη 'διχαστική" να μελετούν. 

ΑΡΘΡΟΝ 4 

1. Η Δημοκρατία έχει ιδίαν σημαίαν ουδετέρου σχεδίου και χρώματος, την οποίαν επιλέγουσιν από κοινού ο Πρόεδρος και ο Αντιπρόεδρος της Δημοκρατίας. 

2. Αι αρχαί της Δημοκρατίας και οιονδήποτε νομικόν πρόσωπον δημοσίου δικαίου ή οργανισμός κοινής ωφελείας ιδρυόμενος δια ή συμφώνως τω νόμω της Δημοκρατίας αναρτώσι την σημαίαν της Δημοκρατίας και έχουσι το δικαίωμα να αναρτώσι κατά τας εορτάς ταυτοχρόνως ομού μετά της σημαίας της Δημοκρατίας την ελληνικήν και την τουρκικήν σημαίαν. 

3. Αι κοινοτικαί αρχαί και τα ιδρύματα αυτών έχουσι το δικαίωμα, να αναρτώσι κατά τας εορτάς ταυτοχρόνως ομού μετά της σημαίας της Δημοκρατίας την ελληνικήν ή την τουρκικήν σημαίαν. 

4. Πας πολίτης της Δημοκρατίας ή οιαδήποτε οργάνωσις αποτελούσα ή μη νομικόν πρόσωπον, εξαιρουμένων των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, της οποίας τα μέλη είναι πολίται της Δημοκρατίας, έχουσι το δικαίωμα να αναρτώσιν επί της κατοικίας ή του καταστήματος αυτών την σημαίαν της Δημοκρατίας ή την ελληνικήν ή την τουρκικήν σημαίαν, άνευ οιουδήποτε περιορισμού.

Τετάρτη 6 Μαΐου 2026

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΟΧΑΣΤΗΣ / ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ – ΘΕΣΕΙΣ/ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Συλλογικό έργο ΕΠΙΜΕΛΕΙΗ Γ΄ Ελληνική Δημοκρατία 1974-2024: 50 χρόνια από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο και την πτώση της Απριλιανής Δικτατορίας

 


ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΟΧΑΣΤΗΣ / ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ – ΘΕΣΕΙΣ/ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Συλλογικό έργο

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Λουκάς Αξελός – Βασίλης Ασημακόπουλος

 

ΤΙΤΛΟΣ: Η Γ΄ Ελληνική Δημοκρατία 1974-2024: 50 χρόνια από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο και την πτώση της Απριλιανής Δικτατορίας


   Τα 50 χρόνια που πέρασαν από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο και την πτώση της Απριλιανής δικτατορίας αποτελούν τον χρόνο ζωής της Γ ́ Ελληνικής Δημοκρατίας. Φυσικό, λοιπόν, είναι όλοι μας να θελήσουμε να κάνουμε έναν απολογισμό. Αλήθεια, ποια Ελλάδα παραλάβαμε, ποια ήταν η Ελλάδα που ονειρευόμασταν και σε ποια Ελλάδα καταλήξαμε να ζούμε; Αυτό σημαίνει ότι ο απολογισμός οφείλει να κινηθεί στο πραγματικό πεδίο της ιστορίας και όχι του εξωραϊσμού ή της αγιογραφίας της. Γιατί, αυτός που ισχυρίζεται ότι η απάντηση είναι τέλος καλό, όλα καλά, είτε, απλά, είναι αφελής, είτε λέει ψέματα.

    Με βάση αυτό το σκεπτικό επιχειρήσαμε να φέρουμε εις πέρας ένα διαφορετικό, κριτικού χαρακτήρα, αφιέρωμα στα ήδη συντελεσθέντα. Δυστυχώς τα νερά δεν είναι πιο βαθιά· είναι, πιθανόν, άπατα. Αυτό ακριβώς φρονούμε ότι εννοούσε ο Αντόνιο Γκράμσι μιλώντας για την εποχή των τεράτων. Είναι, πλέον, όχι μόνο ζήτημα ηθικής και ιστορικής αποκατάστασης, αλλά και πολιτικής αναγκαιότητας, να αναγνωρίσουμε ότι η αποκατάσταση της Δημοκρατίας στην Ελλάδα, τον Ιούλιο του 1974, προέκυψε ως αποτέλεσμα της καταστροφής της Κύπρου. Και είναι, επίσης, ιστορικά αναγκαίο, να τονιστεί ότι η απόκρυψη της ανάπηρης Ανεξαρτησίας, αποτελεί συνειδητό έγκλημα δια παραλείψεως. Η Ελληνική και η Κυπριακή Δημοκρατία είναι δύο ανάπηρα κράτη, που εξακολουθητικά, αδυνατούν να ασκήσουν τα κυριαρχικά δικαιώματά τους.

   Η πραγματικότητα, λοιπόν, είναι άλλη από την εμφανιζόμενη. Η μεταπολίτευση, όπως τα στοιχεία αποκαλύπτουν δεν τροποποίησε, ούτε άλλαξε τις πολυπλόκαμες δομές εξάρτησης της χώρας. Αντίθετα, εκλεπτύνοντας ορισμένες πλευρές σε σχέση με το παρελθόν, πιεζόμενη και από τον λαϊκό ριζοσπαστισμό, έδωσε μορφή σε νέες πιο εκσυγχρονισμένες μορφές εξάρτησης, όπως τις ζήσαμε την τελευταία 15ετία και όπως αποτυπώθηκαν στην ανοικτή διακυβέρνηση της χώρας από την τρόικα και την υποθήκευση του δημόσιου πλούτου για 99 χρόνια.

   Η σημερινή, καθολική, ομολογουμένως, χρεοκοπία της χώρας, είναι ο μεγαλύτερος και ουσιαστικότερος δείκτης του απολογισμού της μεταπολίτευσης. Οι πανηγυρισμοί του πολιτικού κόσμου για τα 50 χρόνια, χωρίς ιδιαίτερη αναφορά στην χρεοκοπία, στο τι αυτή αφήνει ως δεσμά για την χώρα για τις επόμενες δεκαετίες και τι κοινωνικούς και εθνικούς ακρωτηριασμούς συνεπάγεται, είναι το μέγα ζητούμενο. Σε αυτό και τα ερωτήματα και τα διλήμματα που αυτό θέτει, προσπαθούν με επιχειρήματα να απαντήσουν οι είκοσι πέντε συγγραφείς του παρόντος τόμου.

Τρίτη 5 Μαΐου 2026

Βροχές του Φθινοπώρου / ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΚΟΓΚΑΣ

https://suno.com/song/5a8aae11-b4aa-4def-8c18-73eaf3df26e2
 

Βροχές του Φθινοπώρου στάξαν πάλι
σαν δάκρυα που πνίγουν τις σιωπές
κι ένα ποτάμι στο μυαλό σου εκβάλλει,
ξεπλένοντας του κόσμου τις ντροπές.
 
Βροχές που οι σταγόνες φυλακίζουν
τα βλέμματα αόρατων εχθρών.
Τα ίχνη των βημάτων τουφεκίζουν
στ΄ απόνερα μικρών κολυμβηθρών.
 
Και συ που πρέπει αλυσοδεμένη
σταλαγματιά να γίνεις μιας βροχής,
σε κίτρινο λαβύρινθο κλεισμένη
να ψάχνεις μία πόρτα διαφυγής.
 
Σεπτέμβρης μήνας το νερό θολώνει
και ψήνεται στα χείλη το κρασί.
Ο ουρανός τα σύννεφα απλώνει
ζωή που εξοστρακίζει η ζωή.
 
Οκτώβρης ήρθε, οι βροχές συχνάζουν,
στις στάσεις και σε βρίσκουν μοναχή.
Καλόγριες στις σκέψεις σου μονάζουν
και στη ψυχή σου σκάει μια κραυγή.
 
Νοέμβρης, τα βουνά έχουν πουντιάσει.
Απόμειναν οι στάλες στη ψυχή.
Τα χέρια σου κοιτάς έχεις γεράσει.
Πως πέρασε κι αυτή η εποχή.
 
 
 

ΧΕΙΜΩΝΑ ΝΑ ΒΡΕΘΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΓΙΟΡΤΕΣ / Δημήτριος Γκόγκας από την ποιητική συλλογή: Ένα τετράδιο για το Στρυμονικό

το ακούμε και ως τραγούδι: https://suno.com/song/3d8a906f-35f5-4d14-b146-00ce810a6ee5
 

Ρωτώ σιγά ποιον δρόμο θα διαλέξεις
κι εσύ κοιτάς ψηλά τον ουρανό.
Γυμνά τα πόδια σου και πως τρέξεις,
κρεμιέται τ΄ όνειρο σ΄ ένα γκρεμό.
 
Στης γης σ΄ ένα δωμάτιο, πεθαίνεις.
Ο ήλιος πώς να φτάσει να σε δει.
Τη μέρα δεν μιλάς κι όλο σωπαίνεις,
τη νύχτα φεγγαράκι σε κλουβί.
 
Ρωτώ ξανά: μπορώ να περιμένω;
Και βάζω στο ποτήρι μου νερό.
Στους ουρανούς σε έχουν πεθαμένο.
Μια μάνα κελαηδάει σ΄ αγαπώ.
 
Φοβάσαι μα ελπίζω να πετάξεις,
γεμίζω τα ποιήματα μ΄ ευχές.
Ελπίζω το Φθινόπωρο ν΄ αλλάξεις,
Χειμώνα να βρεθούμε στις γιορτές.

 
 

Δευτέρα 4 Μαΐου 2026

Διαβάζοντας την ποιητική συλλογή: «Εν Αρχή ἦν ἡ Θάλασσα» της Αθηνάς Τέμβριου

 γράφει ο Δημήτριος Γκόγκας 


 
     

   Στη νέα της ποιητική συλλογή η ποιήτρια Αθηνά Τέμβριου, χρησιμοποιεί πολύ-επίπεδους συμβολισμούς, ενσωματώνει φιλοσοφικές αναφορές, δείχνει ότι δουλεύει πολύ τη μουσικότητα της γλώσσας και με απόλυτο σεβασμό συνδέει το προσωπικό με το συλλογικό βίωμα. Ο ίδιος ο τίτλος «Εν Αρχή ἦν ἡ Θάλασσα» παραπέμπει άμεσα στη βιβλική φράση «Εν αρχή ην ο Λόγος». Αυτό άμεσα υποδηλώνει ότι η θάλασσα λειτουργεί πιθανόν ως αρχέγονο σύμβολο, ως πηγή ζωής, μνήμης, πατρίδας ή συνείδησης, ίσως και ως μεταφορά της κυπριακής ταυτότητας και της ιστορικής μοίρας.

Ας αναγνώσουμε με ποιητική ευλάβεια το ομότιτλο ποίημα της συλλογής:

Εν Αρχή ἦν ἡ Θάλασσα
 
Η εκκλησιά του είναι δίπλα στο κύμα
δίχως τοίχους, εικόνες και τέμπλο
Πλήθος χρωματιστές λείες πέτρες
και κοχύλια μεσονύχτια ανάβουν
 
Αν ερχόταν ξανά
Θα διάλεγε τη θάλασσα,
να θελήσει τον κόσμο απ΄ την αρχή
ο αλιεύς ψυχών.
 
Θα μουρμούριζε το κύμα ανάσταση,
ο ήλιος το άσμα της άνοιξης,
ο αγέρας θα έφερνε ξανά στη στεριά
Λίγες στάλες απ΄ την αγάπη
 
Η εκκλησιά του είναι δίπλα στο κύμα
δίχως ράσα, καντήλια και θυμιατό.
Μονάχα γλάροι προσκυνητές και 
λίγοι ψαράδες που ρίχνουν τα δίχτυα τους.
 
 
      Στους 4 πρώτους στίχους η ποιήτρια αφαιρεί όλα τα εξωτερικά γνωρίσματα της οργανωμένης λατρείας: τοίχους, εικόνες, τέμπλο. Η εκκλησία εδώ δεν είναι οικοδόμημα αλλά βίωμα. Είναι κοντά στη φύση, στην αλήθεια της ύπαρξης, κοντά, δίπλα στην συνεχή κίνηση της ζωής.  Οι πέτρες και τα κοχύλια είναι εκείνα τα ταπεινά υλικά, δουλεμένα από τον χρόνο και τη θάλασσα, που συμβολίζουν την μνήμη και την αιωνιότητα.
«Αν ερχόταν ξανά
Θα διάλεγε τη θάλασσα…»
    Σκέφτομαι εδώ να εμφανίζεται με σαφήνεια ο Χριστός, χωρίς όμως να κατονομάζεται άμεσα. Η ποιήτρια λοιπόν φαντάζεται πως αν ο Χριστός επέστρεφε σήμερα, δεν θα επέλεγε παρά την θάλασσα, που είναι η αρχή, η αλήθεια, η καθαρότητα του κόσμου. Έτσι επιλέγεται και μια καθαρά βιβλική φράση «αλιεύς ψυχών», μια ξεκάθαρη αναφορά στους μαθητές αλλά και στον ίδιο τον Υιό του Θεού και του Ανθρώπου.
    Ακολουθώντας την ροή του ποιήματος βρισκόμαστε ενώπιον ενός εξαιρετικού στίχου: «Θα μουρμούριζε το κύμα ανάσταση». Η αναμενόμενη  ανάσταση δεν πραγματοποιείται από άνθρωπο αλλά από το ίδιο το κύμα. Ήρεμα, σιγανά, με ένα μουρμούρισμα. Με καράβι τον ήλιο και την Άνοιξη. Που δεν γεννά, παρά μόνο την ελπίδα, την αγάπη! Πλησιάζοντας στο τέλος, θα έλεγε κανείς ότι αναγνώσκουμε κάποιο πατερικό κείμενο, βαθιά τελετουργικό.  Με οδηγούς τους «ψαράδες», τους πρώτους μαθητές δηλαδή του σταυρωμένου, τους απλούς και ταπεινούς ανθρώπους, αγκαλιάζουμε τη θάλασσα, σαν τόπο αποκάλυψης, κάθαρσης αλλά και μια υπόσχεση νέας αρχής.
 

 

                                           Δημήτριος Γκόγκας και Αθηνά Τέμβριου