γράφει ο Δημήτριος Γκόγκας
(σκέψεις και απόψεις ενός ανθρώπου που ασχολείται με την ποίηση!)
(σκέψεις και απόψεις ενός ανθρώπου που ασχολείται με την ποίηση!)
.jpg)
Ναι, μπορεί να υπάρξει πραγματικός σεβασμός ακόμη και με τη χρήση του ενικού αριθμού, καθώς ο σεβασμός είναι κυρίως ζήτημα συμπεριφοράς, στάσης και ορίων, και όχι αποκλειστικά γλωσσικού τύπου. Όμως η χρήση του πληθυντικού αριθμού (πληθυντικός ευγενείας) είναι ο παραδοσιακός τρόπος έκφρασης σεβασμού και απόστασης στην ελληνική γλώσσα.
Η άποψή ότι «δεν μπορεί να υπάρξει, σεβασμός χωρίς την χρήση του πληθυντικού αριθμού» είναι απόλυτα σεβαστή και δικαιολογημένη, καθώς για πολλές γενιές ο πληθυντικός ήταν το απαραίτητο «οχυρό» για τη διατήρηση της αυθεντίας του δασκάλου. Ωστόσο, η σύγχρονη παιδαγωγική και η πραγματικότητα πολλών σχολείων δείχνουν ότι η σχέση αυτή έχει εξελιχθεί.
Όταν οι μαθητές μιλούν στον ενικό, ο σεβασμός δεν χάνεται, αλλά μετατοπίζεται από την τυπική ευγένεια στην ουσιαστική επικοινωνία. Έτσι λοιπόν ο μαθητής που ακούει τον δάσκαλο, δεν τον διακόπτει και συμμετέχει στο μάθημα, δείχνει έμπρακτο σεβασμό, ανεξάρτητα από το αν θα πει «πες μου» ή «πείτε μου». Ο ενικός αριθμός δεν σημαίνει αυτόματα «είμαστε φίλοι και κάνουμε ό,τι θέλουμε». Οι κανόνες της τάξης και ο ρόλος του εκπαιδευτικού ως καθοδηγητή παραμένουν ξεκάθαροι. Σε πολλά σύγχρονα ή εναλλακτικά σχολεία, ο ενικός χρησιμοποιείται εσκεμμένα για να μειωθεί η απόσταση του φόβου. Αυτό βοηθά τους μαθητές να νιώθουν ασφάλεια, να εκφράζουν απορίες και να συνδέονται πιο ουσιαστικά με τον εκπαιδευτικό, διατηρώντας παράλληλα την εκτίμησή τους προς το πρόσωπό του. Το μέγα θέμα είναι οι μαθητές να έχουν την δυνατότητα να ξεχωρίζουν τους ρόλους τους, την ορθή τάξη και ιεραρχία μέσα στην αίθουσα.
Πολλοί υποστηρίζουν ότι η χρήση του πληθυντικού αριθμού βασίζεται απλώς στην τήρηση της ιεραρχίας, οριοθετεί τη σχέση εκπαιδευτικού και μαθητή, τηρεί τις αποστάσεις αλλά μπορεί να κρύβει μια επιφανειακή ευγένεια. Αντίθετα η χρήση του ενικού αριθμού, βασίζεται στην εκτίμηση και το κύρος, δημιουργεί μια άμεση σχέση συνεργασίας μαθητή και εκπαιδευτή, αλλά μπορεί να οδηγήσει σε ακραίες καταστάσεις εάν δεν προσεχθούν κάποιες κόκκινες γραμμές.
Ο πραγματικός κίνδυνος δεν είναι ο ίδιος ο ενικός αριθμός, αλλά η τάση εξίσωσης του δασκάλου με τον συμμαθητή. Αν ο ενικός συνοδεύεται από ειρωνεία, αυθάδεια ή αδιαφορία, τότε πράγματι ο σεβασμός έχει χαθεί. Αν όμως συνοδεύεται από ευγένεια («κύριε/κυρία, μπορείς να μου εξηγήσεις...;»), τότε ο σεβασμός παραμένει ακέραιος, απλώς γίνεται πιο ανθρώπινος.
Οι κοινωνίες μας όμως (Ελλάδας και Κύπρου) δεν είναι σε θέση ακόμα να βιώσουν μια τέτοια κατάσταση στα εκπαιδευτήρια. Είμαστε προσηλωμένοι στον παραδοσιακό τρόπο ευγένειας που εκφράζεται με την χρήση του πληθυντικού αριθμού. Κάθε άλλη χρήση, δημιουργεί ρήξη στις σχέσεις Δασκάλου και μαθητή, εντός και εκτός αίθουσών διδασκαλίας!
%20(Remix).jpeg)
