Περί «ανθελληνική στάσης» στην κυπριακή πολιτική

 του Δημητρίου Γκόγκα 

     

Ο χαρακτηρισμός «ανθελληνική στάση» στην κυπριακή πολιτική είναι έντονα φορτισμένος και χρησιμοποιείται διαφορετικά από διαφορετικούς ιδεολογικούς χώρους. Δεν υπάρχει κάποιο επίσημα αναγνωρισμένο κόμμα στην Κύπρο που να αυτοπροσδιορίζεται ως «ανθελληνικό». Επί της ουσίας ας χρησιμοποιήσουμε τη λαική παροιμία: «Να σε κάψω Γιάννη, να σ' αλείψω λάδι». 

Συνήθως, ο όρος χρησιμοποιείται από πολιτικούς αντιπάλους για να περιγράψει θέσεις όπως:

• έμφαση στην ξεχωριστή κυπριακή ταυτότητα αντί της ελληνοκεντρικής, που προχωρά μέχρι και την λανθασμένη θεώρηση περί "Κυπριακού" έθνους
• καταγγελτική κριτική προς την ελληνική πολιτική ή τον ιστορικό ρόλο της Ελλάδας στην Κύπρο,
• υποστήριξη πιο συμβιβαστικών λύσεων στο Κυπριακό, πολλές φορές σε βάρος της Ε/Κ πλευράς
• απόρριψη εθνικιστικών αφηγήσεων περί Ένωσης ή «εθνικού κέντρου», ικανοποιώντας έτσι την πολιτική πλευρά στα κατεχόμενα αλλά και στην Τουρκία. 

      Στο δημόσιο πολιτικό διάλογο, τέτοιες κατηγορίες έχουν κατά καιρούς απευθυνθεί (επισημανθεία) προς πολιτικές δυνάμεις όπως το ΑΚΕΛ, ανερχόμενα πολιτικά κόμματα ή μικρότερες ομάδες που προβάλλουν περισσότερο τον «κυπριωτισμό» ως πολιτική και εθνική ταυτότητα. Από την άλλη πλευρά, οι ίδιες αυτές δυνάμεις απορρίπτουν τον χαρακτηρισμό και υποστηρίζουν ότι εκφράζουν πατριωτική στάση υπέρ της ανεξαρτησίας και της ειρηνικής συνύπαρξης στην Κύπρο. Μια στάση φυσικά που εκμεταλεύεται η Τ/Κ (υπό την σκιά της Τουρκίας) προς όφελός της. 

Αντίθετα, κόμματα όπως ο ΔΗΣΥ, το ΔΗΚΟ, το ΕΛΑΜ ή και η ΕΔΕΚ (ακόμα και μικρότερα κόμματα ή πολιτικές πατριωτικές ομάδες και σωματεία)  συνδέονται συχνότερα — σε διαφορετικό βαθμό — με πιο ελληνοκεντρικές ή εθνικές αναφορές.

Ιστορικά, αυτή η αντιπαράθεση έχει ρίζες σε γεγονότα όπως:

• το "προδοτικό" πραξικόπημα του 1974,
• η τουρκική εισβολή, με τα γνωστά αποτελέσματα
• η σχέση της Κύπρου με τη χούντα στην Ελλάδα,
• η διαχρονική συζήτηση γύρω από την Ένωση, και 
• το μη αποδεκτό σχέδιο Σχέδιο Ανάν.

Αναρωτιέμαι εάν τελικά είναι μια σύγκρουση πολιτικής και ιστορικής ερμηνείας παρά για ξεκάθαρο διαχωρισμό «φιλελληνικών» και «ανθελληνικών» κομμάτων ή όχι.