Οι Θέσεις των πολιτικών κομμάτων της Κύπρου για την λύση του «Κυριακού ζητήματος»

 

γράφει ο Δημήτριος Γκόγκας

 

   

Εδώ και πάρα πολύ καιρό ήθελα να γράψω για τις θέσεις των πολιτικών κομμάτων γύρω από το μείζον εθνικού θέμα, αυτού της επίλυσης του «κυπριακού ζητήματος», ενός προβλήματος εισβολής και κατοχής (από την Τουρκία/ήταν το 1974 και συνεχίζει να είναι μία από τις 3 εγγυήτριες δυνάμεις μαζί με την Ελλάδα και το Ηνωμένο Βασίλειο). Ανέτρεξα λοιπόν σε τέσσερεις (4) βασικές πηγές πληροφόρησης για την σημερινή εποχή:

·       Εγκυκλοπαίδεια: Bικιπαίδεια

·       Επίσημες Ιστοσελίδες των Πολιτικών Κομμάτων

·       Απόψεις που διατυπώθηκαν σε εφημερίδες και περιοδικά

·       Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ)

Οι θέσεις των βασικών κυπριακών πολιτικών κομμάτων για τη λύση του Κυπριακού Ζητήματος διαφέρουν αρκετά, αλλά συνήθως κινούνται γύρω από τους παρακάτω βασικούς άξονες:

·       Στήριξη ή όχι, της Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία (ΔΔΟ)

·       Το ύψος της γραμμής (συμβατή, ενδιάμεση ή σκληρή)  που ακολουθούν με βάση το εκάστοτε διεθνές ή ευρωπαϊκό πολιτικό περιβάλλον αλλά και τις συνεχείς εξελίξεις σε παγκόσμιο επίπεδο.

·       Την πίστη στις αρχές του διεθνούς δικαίου αλλά και τις θέσεις του ΟΗΕ

·       Η στάση που κρατάει η Κυπριακή Δημοκρατία απέναντι στην Τουρκία και το κατοχικό καθεστώς

Ας δούμε λοιπόν συνοπτικά ποιες είναι οι θέσεις των βασικών (σημαντικώ) Πολιτικών Κομμάτων της Κύπρου για το «Κυριακό ζήτημα» καθώς και γενικές απόψεις, προσεγγίσεις τους για το θέμα. 

Α/Α	Πολιτικό Κόμμα	Θέση που υποστηρίζει	Παρατηρήσεις
1	ΔΗΣΥ (Δημοκρατικός Συναγερμός)	Το ΔΗΣΥ στηρίζει διαχρονικά τη Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία (ΔΔΟ) ως βάση λύσης.	Υποστηρίζει τις διαπραγματεύσεις υπό την αιγίδα του ΟΗΕ και επιθυμεί την εμπλοκή της ΕΕ. Δίνει έμφαση στην επανέναρξη των συνομιλιών. «Για τον Δημοκρατικό Συναγερμό, το Κυπριακό αποτελεί ύψιστο θέμα εθνικής προτεραιότητας. Ο Δημοκρατικός Συναγερμός παραμένει σταθερά προσηλωμένος στην επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων για την εξεύρεση λύσης που θα απελευθερώνει και θα επανενώνει την πατρίδα μας, χωρίς κατοχικά στρατεύματα, χωρίς αναχρονιστικές εγγυήσεις και χωρίς επεμβατικά δικαιώματα.»
2	ΑΚΕΛ (Ανορθωτικό Κόμμα Εργαζόμενου Λαού)	Το ΑΚΕΛ είναι υπέρ της ΔΔΟ, με πολιτική ισότητα των δύο κοινοτήτων.	«Το Κυπριακό πρέπει να λυθεί μέσα στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών και στη βάση των ψηφισμάτων του ΟΗΕ, των Συμφωνιών Υψηλού Επιπέδου 1977 και 1979, των ομόφωνων αποφάσεων του Εθνικού Συμβουλίου, του Διεθνούς Δικαίου, των ευρωπαϊκών αρχών και αξιών. Στρατηγικός στόχος παραμένει η μετεξέλιξη της Κυπριακής Δημοκρατίας σε δικοινοτική, διζωνική ομοσπονδία με πολιτική ισότητα, όπως αυτή περιγράφεται στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας. Η ομοσπονδιακή Κύπρος θα αποτελεί συνέχεια της Κυπριακής Δημοκρατίας, ένα κράτος με μια και μόνη κυριαρχία, μια διεθνή προσωπικότητα και μια ιθαγένεια.»
3	ΔΗΚΟ (Δημοκρατικό Κόμμα)	Επισημαίνει την στήριξη της ΔΔΟ αλλά πάντα αιτείται την ορθή λειτουργία της ομοσπονδίας.	Απορρίπτει λύσεις που βασίζονται στις μεγάλες υποχωρήσεις σε όλους τους τομείς.
4	ΕΔΕΚ (Σοσιαλδημοκρατική ΕΔΕΚ)	Επίσημα υπέρ Ομοσπονδίας, με αναφορές στο ενιαίο κράτος.	Φέρεται να έχει επιφυλάξεις σε μορφές λύσεων που οδηγούν σε «διχοτομικά στοιχεία». Επιθυμεί σκλήρυνση της στάσης απέναντι στην Τουρκία.   «Το Κυπριακό αποτελεί πρωτίστως διεθνές πρόβλημα εισβολής, συνεχιζόμενης κατοχής και παράνομου εποικισμού. Μόνο μέσα από αυτό το πλαίσιο μπορεί και πρέπει να τίθεται σε οποιεσδήποτε διαδικασίες ή διαπραγματεύσεις. Η αποσύνδεση του Κυπριακού από τη διεθνή του διάσταση οδηγεί αντικειμενικά σε εξίσωση θύτη και θύματος και σε πολιτικές που νομιμοποιούν τετελεσμένα της κατοχής.   Η πάγια θέση είναι ότι η ουσία του προβλήματος δεν βρίσκεται στις σχέσεις των δύο κοινοτήτων, αλλά στην παρουσία κατοχικού στρατού και στην παραβίαση του διεθνούς δικαίου.»
5	ΔΗΠΑ (Δημοκρατική Παράταξη)	Υποστηρίζει την λύση της ΔΔΟ	«Επιδιώκει ενεργότερη εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις προσπάθειες επίλυσης, θεωρώντας ότι η ιδιότητα της Κύπρου ως κράτους-μέλους της ΕΕ είναι το ισχυρότερο διαπραγματευτικό χαρτί. Υποστηρίζει τη συνέχιση των συνομιλιών από το σημείο που διακόπηκαν, με στόχο την επίτευξη μιας λειτουργικής και βιώσιμης λύσης. Η ΔΗΠΑ, ως κεντρώος σχηματισμός, απορρίπτει τις ακραίες θέσεις και την πολιτική αλληλοεξόντωσης, επιδιώκοντας τη συναίνεση. Τονίζει την ανάγκη για σκληρή δουλειά και διεκδίκηση, απορρίπτοντας τα τετελεσμένα της κατοχής.»
6	Κίνημα Οικολόγων	Υποστηρίζει την λύση της ΔΔΟ Το πρόβλημα είναι εισβολής και κατοχής.	Μιλά για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την επιστροφή των προσφύγων στις εστίες τους και αναλογίζεται την βιωσιμότητα του σχεδίου λύσης. Τρίπτυχο Ασφάλεια, Εδαφική Ακεραιότητα και Αποτελεσματικός Λαϊκός Έλεγχος
7	Volt Κύπρου	Υποστηρίζει ως λύση μια ομοσπονδία ΔΔΟ	Επανένωση & Σχέσεις: Σκοπός είναι η επανένωση της Κύπρου και η εναρμόνιση των σχέσεων μεταξύ των δύο μεγαλύτερων κοινοτήτων, θεωρώντας ότι χωρίς λύση, το μέλλον του νησιού είναι αβέβαιο. Πολιτική Προσέγγιση: Το Volt ερμηνεύει το Κυπριακό σε συνάρτηση με τα κοινωνικά και πολιτικά αδιέξοδα, επιδιώκοντας μια σύγχρονη και ευρωπαϊκή προσέγγιση. Συμμετοχή: Το κόμμα προωθεί τη συμμετοχή όλων των κοινοτήτων στις διαδικασίες και επιδιώκει την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης
8	ΕΛΑΜ	Προτείνει την λύση του ενιαίου κράτους	Απορρίπτει την ΔΔΟ. Δεν δέχεται την πολιτική ισότητα όπως αυτή ορίζεται στις εκάστοτε διαπραγματεύσεις. Επιθυμεί σκλήρυνση της στάσης της Κυπριακής Δημοκρατίας απέναντι στην Τουρκία. «Προτεραιότητα, αποτελεί η θωράκιση της Κυπριακή Δημοκρατία, η ενίσχυση της ευρωπαϊκής της ιδιότητας, η αξιοποίηση στρατηγικών συμμαχιών με γειτονικά κράτη και η ενδυνάμωση των σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Μόνο μέσα από μια συγκροτημένη εθνική στρατηγική και την άσκηση ουσιαστικής πίεσης προς την Τουρκία μπορεί να διασφαλιστούν τα συμφέροντα του Κυπριακού Ελληνισμού.»
9	ΔΕΚ (Δημοκρατικό Εθνικό Κίνημα)	Προτείνει την πλήρη απελευθέρωση και διατήρηση «ελληνικού χαρακτήρα» του κράτους	Απορρίπτει κάθετα την λύση της ΔΔΟ καθώς υποστηρίζει ότι αυτή υπονομεύει την κυριαρχία και την ταυτότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας. «Καμία λύση δεν γίνεται αποδεκτή εάν δεν διασφαλίζει κατάργηση επεμβατικών και εγγυητικών δικαιωμάτων, εάν δεν προνοεί πλήρη απομάκρυνση της Τουρκίας, του στρατού και των εποίκων της από την Κύπρο.»
10	Άμεση Δημοκρατία	Δεν φαίνεται μέχρι στιγμής κάποια σταθερή θέση έναντι του προβλήματος. Έχει δηλωθεί ότι δεν αποτελεί προτεραιότητα για το κόμμα η λύση του προβλήματος.	Δίνει έμφαση: στη συμμετοχή των πολιτών μέσω δημοψηφισμάτων «Το κόμμα έχει ως σκοπό την συμμετοχή οποιουδήποτε Κύπριου πολίτη σε αυτό και την λήψη αποφάσεων για τα Κυπριακά ζητήματα μέσω άμεσο - δημοκρατικών διαδικασιών.»
11	Σήκου Πάνου	Δεν υπάρχει σταθερή θέση. Επιθυμεί λύση. Επικρατεί σκεπτικισμός.	Ασκεί έντονη κριτική στις υφιστάμενες προσεγγίσεις (ΔΔΟ και διαπραγματεύσεις)
12	ΑΛΜΑ (Άλμα – Πολίτες για την Κύπρο)	Προτείνει την ανάγκη επανεκκίνηση στρατηγικής στο Κυπριακό και υποστηρίζει την λύση Ομοσπονδίας	Ασκεί κριτική στις μέχρι τώρα συγκλίσεις και διαπραγματεύσεις. «Σε σχέση με το Κυπριακό πρόβλημα, το κόμμα τάσσεται υπέρ μιας ομοσπονδιακής λύσης όπως την περιγράφουν τα ψηφίσματα του ΟΗΕ, νοουμένου ότι η λύση αυτή θα είναι βιώσιμη, λειτουργική και απόλυτα σύμφωνη με το κοινοτικό κεκτημένο, χωρίς καμία παρέκκλιση από αυτό, θα διασφαλίζει την ενότητα λαού και εδαφών και τη λειτουργικότητα της οικονομίας, και θα σέβεται απαρέγκλιτα τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις ευρωπαϊκές αξίες. Είναι μείζονος σημασίας η Κύπρος να καθίσταται ένα απόλυτα ασφαλές και λειτουργικό κράτος, χωρίς επεμβατικά δικαιώματα τρίτων οποιασδήποτε μορφής και για οποιαδήποτε αιτία. Η ομοσπονδιακή Κύπρος πρέπει να αποτελεί συνέχεια της Κυπριακής Δημοκρατίας, ένα κράτος με μία και μόνη κυριαρχία, μία διεθνή προσωπικότητα και μία ιθαγένεια, όπου οι νόμιμοι κάτοικοι θα ζουν σε συνθήκες ασφάλειας, ευημερίας και ισοτιμίας.»