ΧΕΙΜΩΝΑ ΝΑ ΒΡΕΘΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΓΙΟΡΤΕΣ / Δημήτριος Γκόγκας από την ποιητική συλλογή: Ένα τετράδιο για το Στρυμονικό

το ακούμε και ως τραγούδι: https://suno.com/song/3d8a906f-35f5-4d14-b146-00ce810a6ee5

 

Ρωτώ σιγά ποιον δρόμο θα διαλέξεις

κι εσύ κοιτάς ψηλά τον ουρανό.

Γυμνά τα πόδια σου και πως τρέξεις,

κρεμιέται τ΄ όνειρο σ΄ ένα γκρεμό.

 

Στης γης σ΄ ένα δωμάτιο, πεθαίνεις.

Ο ήλιος πώς να φτάσει να σε δει.

Τη μέρα δεν μιλάς κι όλο σωπαίνεις,

τη νύχτα φεγγαράκι σε κλουβί.

 

Ρωτώ ξανά: μπορώ να περιμένω;

Και βάζω στο ποτήρι μου νερό.

Στους ουρανούς σε έχουν πεθαμένο.

Μια μάνα κελαηδάει σ΄ αγαπώ.

 

Φοβάσαι μα ελπίζω να πετάξεις,

γεμίζω τα ποιήματα μ΄ ευχές.

Ελπίζω το Φθινόπωρο ν΄ αλλάξεις,

Χειμώνα να βρεθούμε στις γιορτές.

 

 

Διαβάζοντας την ποιητική συλλογή: «Εν Αρχή ἦν ἡ Θάλασσα» της Αθηνάς Τέμβριου

 γράφει ο Δημήτριος Γκόγκας 

 
     

   Στη νέα της ποιητική συλλογή η ποιήτρια Αθηνά Τέμβριου, χρησιμοποιεί πολύ-επίπεδους συμβολισμούς, ενσωματώνει φιλοσοφικές αναφορές, δείχνει ότι δουλεύει πολύ τη μουσικότητα της γλώσσας και με απόλυτο σεβασμό συνδέει το προσωπικό με το συλλογικό βίωμα. Ο ίδιος ο τίτλος «Εν Αρχή ἦν ἡ Θάλασσα» παραπέμπει άμεσα στη βιβλική φράση «Εν αρχή ην ο Λόγος». Αυτό άμεσα υποδηλώνει ότι η θάλασσα λειτουργεί πιθανόν ως αρχέγονο σύμβολο, ως πηγή ζωής, μνήμης, πατρίδας ή συνείδησης, ίσως και ως μεταφορά της κυπριακής ταυτότητας και της ιστορικής μοίρας.

Ας αναγνώσουμε με ποιητική ευλάβεια το ομότιτλο ποίημα της συλλογής:

Εν Αρχή ἦν ἡ Θάλασσα
 
Η εκκλησιά του είναι δίπλα στο κύμα
δίχως τοίχους, εικόνες και τέμπλο
Πλήθος χρωματιστές λείες πέτρες
και κοχύλια μεσονύχτια ανάβουν
 
Αν ερχόταν ξανά
Θα διάλεγε τη θάλασσα,
να θελήσει τον κόσμο απ΄ την αρχή
ο αλιεύς ψυχών.
 
Θα μουρμούριζε το κύμα ανάσταση,
ο ήλιος το άσμα της άνοιξης,
ο αγέρας θα έφερνε ξανά στη στεριά
Λίγες στάλες απ΄ την αγάπη
 
Η εκκλησιά του είναι δίπλα στο κύμα
δίχως ράσα, καντήλια και θυμιατό.
Μονάχα γλάροι προσκυνητές και 
λίγοι ψαράδες που ρίχνουν τα δίχτυα τους.
 
 
      Στους 4 πρώτους στίχους η ποιήτρια αφαιρεί όλα τα εξωτερικά γνωρίσματα της οργανωμένης λατρείας: τοίχους, εικόνες, τέμπλο. Η εκκλησία εδώ δεν είναι οικοδόμημα αλλά βίωμα. Είναι κοντά στη φύση, στην αλήθεια της ύπαρξης, κοντά, δίπλα στην συνεχή κίνηση της ζωής.  Οι πέτρες και τα κοχύλια είναι εκείνα τα ταπεινά υλικά, δουλεμένα από τον χρόνο και τη θάλασσα, που συμβολίζουν την μνήμη και την αιωνιότητα.

«Αν ερχόταν ξανά

Θα διάλεγε τη θάλασσα…»

    Σκέφτομαι εδώ να εμφανίζεται με σαφήνεια ο Χριστός, χωρίς όμως να κατονομάζεται άμεσα. Η ποιήτρια λοιπόν φαντάζεται πως αν ο Χριστός επέστρεφε σήμερα, δεν θα επέλεγε παρά την θάλασσα, που είναι η αρχή, η αλήθεια, η καθαρότητα του κόσμου. Έτσι επιλέγεται και μια καθαρά βιβλική φράση «αλιεύς ψυχών», μια ξεκάθαρη αναφορά στους μαθητές αλλά και στον ίδιο τον Υιό του Θεού και του Ανθρώπου.
    Ακολουθώντας την ροή του ποιήματος βρισκόμαστε ενώπιον ενός εξαιρετικού στίχου: «Θα μουρμούριζε το κύμα ανάσταση». Η αναμενόμενη  ανάσταση δεν πραγματοποιείται από άνθρωπο αλλά από το ίδιο το κύμα. Ήρεμα, σιγανά, με ένα μουρμούρισμα. Με καράβι τον ήλιο και την Άνοιξη. Που δεν γεννά, παρά μόνο την ελπίδα, την αγάπη! Πλησιάζοντας στο τέλος, θα έλεγε κανείς ότι αναγνώσκουμε κάποιο πατερικό κείμενο, βαθιά τελετουργικό.  Με οδηγούς τους «ψαράδες», τους πρώτους μαθητές δηλαδή του σταυρωμένου, τους απλούς και ταπεινούς ανθρώπους, αγκαλιάζουμε τη θάλασσα, σαν τόπο αποκάλυψης, κάθαρσης αλλά και μια υπόσχεση νέας αρχής.
 

 

                                           Δημήτριος Γκόγκας και Αθηνά Τέμβριου

Περί των 12 μαθητών του Ιησού Χριστού

γράφει ο Δημήτριος Γκόγκας 

     Οι 12 μαθητές (ή απόστολοι) του Ιησού Χριστού ήταν οι στενότεροι ακόλουθοί του και μετά τον θάνατο και την Ανάστασή του, έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη διάδοση του Χριστιανισμού. Τα ονόματά τους είναι:
 
1.    Σίμων Πέτρος (Σίμων υιός του Ιωνά)
2.    Ανδρέας ((ή Ανδρεύς ή Ανδρείας, αδελφός του Σίμωνα Πέτρου)
3.    Ιάκωβος ο γιος του Ζεβεδαίου
4.    Ιωάννης (αδελφός του Ιάκωβου)
5.    Φίλιππος (από τον Βηθσαϊδά της Γαλιλαίας)
6.    Βαρθολομαίος ή  Ναθαναήλ (στα ευαγγέλια εμφανίζεται είτε με ένα, είτε με το άλλο όνομα)
7.    Θωμάς (Ιουδαίος στην καταγωγή)
8.    Ματθαίος (το όνομά του σημαίνει δεδωρημένος από τον θεό)
9.    Ιάκωβος ο γιος του Αλφαίου
10. Θαδδαίος (γνωστός και ως Ιούδας Θαδδαίος, Λεββαίος, ή και ως Ιούδας του Ιακώβου)
11. Σίμων ο Ζηλωτής (Σίμων ο Κανανίτης)
12. Ιούδας Ισκαριώτης (αποκαλείται και Ιούδας Ισκάριωθ)
 
           Σύμφωνα με τις πράξεις των Αποστόλων μετά τον θάνατο του Ιούδα του Ισκαριώτη, τη θέση του πήρε ο Ματθίας.
 
     Οι δώδεκα πριν κληθούν να γίνουν μαθητές ασκούσαν κάποια επαγγέλματα, όπως προκύπτει από την ανάγνωση της Αγίας Γραφής αλλά και των διαφόρων παραδόσεων. Εξάλλου ήταν μέλη οικογενειών και η επιβίωση καθημερινό μέλημά τους. Ο Σίμων Πέτρος, ο Ανδρέας, ο Ιάκωβος του Ζεβεδαίου και ο Ιωάννης υπήρξαν ψαράδες και εργάζονταν μαζί στη θάλασσα της Γαλιλαίας. Ο Ματθαίος ήταν τελώνης (φοροεισπράκτορας), ενώ ο Σίμων ο Ζηλωτής υπήρξε πιθανόν μέλος των Ζηλωτών (πολιτικό-θρησκευτικό κίνημα). Για τους υπόλοιπους δεν υπάρχουν σαφείς πληροφορίες στην Καινή Διαθήκη: Το επάγγελμα του Φιλίππου, του Βαρθολομαίου, του Ιακώβου του Αλφαίου, του Θαδδαίου,  του Θωμά, του Ματθία και του Ιούδα Ισκαριώτη είναι άγνωστο. Από την παράδοση γνωρίζουμε ότι ο Θωμάς ήταν τεχνίτης οικοδόμος. Παρατηρούμε λοιπόν  ότι αρκετοί από τους μαθητές προέρχονταν από απλά επαγγέλματα, κυρίως αλιείς, ενώ υπάρχει και η περίπτωση του τελώνη που θεωρούνταν κοινωνικά περιθωριοποιημένος.
 
      Προκύπτει άμεσα το ερώτημα γιατί ο Υιός του Θεού και του Ανθρώπου, επέλεξε ως μαθητές απλοϊκούς ανθρώπους. Τι θα εξυπηρετούσε; Πιστεύεται και είναι αληθές ότι αυτή η επιλογή, δηλαδή η επιλογή ανθρώπων από απλά επαγγέλματα από τον Ιησού Χριστό δεν θεωρείται τυχαία. Έχει βαθύ νόημα μέσα στο μήνυμά της διδασκαλίας του:
 
       1. Για να δείξει ότι η διδασκαλία και τα μηνύματά της, είναι για όλους
           Οι περισσότεροι μαθητές (π.χ. ψαράδες όπως ο Σίμων Πέτρος, ο Ανδρέας) ήταν απλοί άνθρωποι. Αυτό δείχνει ότι η διδασκαλία του δεν απευθυνόταν μόνο σε μορφωμένους ή ισχυρούς της εποχής, αλλά σε κάθε άνθρωπο.
       2. Για να τονίσει την αξία της ταπεινότητας
         Δεν επέλεξε θρησκευτικούς ηγέτες της εποχής (όπως Φαρισαίους, Αρχιερείς ή Γραμματείς), αλλά ανθρώπους χωρίς κανένα κοινωνικό κύρος. Έτσι ανέδειξε ότι η πνευματική αξία δεν εξαρτάται από θέση που κατέχει ο καθένας ή επάγγελμα που ασκεί.
      3. Για να φανεί η δύναμη της αλλαγής
          Άνθρωποι χωρίς ιδιαίτερη μόρφωση έγιναν οι κύριοι φορείς ενός μηνύματος ειρήνης, δικαιοσύνης, ισότητας. Αυτό δείχνει ότι η δύναμη δεν προέρχεται από ανθρώπινες ικανότητες αλλά από την βαθιά πίστη και την αποστολή.
     4. Για πρακτικούς λόγους
         Οι ψαράδες, για παράδειγμα, ήταν συνηθισμένοι στη σκληρή δουλειά, συνεργατικοί (δούλευαν σε ομάδες), ανθεκτικοί και επίμονοι. Ουσιώδη και σημαίνοντα χαρακτηριστικά, χρήσιμα για τη μετέπειτα αποστολή τους.
    5. Για να ανατρέψει κοινωνικά στερεότυπα
         Η επιλογή ακόμη και ενός τελώνη, όπως ο Ματθαίος, που θεωρούνταν αμαρτωλός, δείχνει ότι κανείς δεν αποκλείεται από την αλλαγή και τη σωτηρία.
 
   Αυτοί λοιπόν οι 12 απλοϊκοί άνθρωποι, χωρίς ιδιαίτερη μόρφωση κατάφεραν να διαδώσουν το μήνυμα του Ιησού Χριστού. Τι εξηγήσεις μας δίνει τόσο η Εκκλησία, όσο και ο ιστορικός της κάθε εποχής για το τεράστιο αυτό άθλο;
 
1. Η θεολογική εξήγηση (πίστη της Εκκλησίας)
     Στην χριστιανική παράδοση, καθοριστικό ρόλο παίζει η παρουσία του Αγίου Πνεύματος, ιδιαίτερα μετά την Πεντηκοστή. Πιστεύεται ότι έδωσε το απαιτούμενο θάρρος, τη σοφία και την ικανότητα να διδάσκουν και να επικοινωνούν με τους άλλους. Γι’ αυτό, από φοβισμένοι άνθρωποι έγιναν τολμηροί κήρυκες.
 
2. Η προσωπική εμπειρία που είχαν.
    Οι μαθητές δεν μετέφεραν μια αόριστη θεωρία, αλλά αυτό που έζησαν δίπλα στον υιό του Θεού και του ανθρώπου. Δηλαδή τη ζωή, τη διδασκαλία και — κυρίως — την Ανάσταση του Ιησού Χριστού. Αυτή η βεβαιότητα τους έδωσε ισχυρό κίνητρο, ακόμη και μπροστά σε απίστευτους διωγμούς.
 
3. Ο προφορικός τρόπος μετάδοσης
     Την εποχή εκείνη η γνώση μεταδιδόταν κυρίως προφορικά. Δεν χρειαζόταν κάποιος να είναι μορφωμένος με τη σημερινή έννοια για να διδάσκει. Κύρια χαρακτηριστικά στον προφορικό τρόπο μετάδοσης της γνώσης. Της επικοινωνίας ήταν η απομνημόνευση, η αφήγηση ιστοριών και η συνεχής επανάληψη.
 
4. Το απλό και κατανοητό μήνυμα
    Το μήνυμα του Ευαγγελίου ήταν σχετικά απλό και άμεσο: Μιλούσε για την αγάπη, τη συγχώρεση, τη μετάνοια και την ελπίδα. Η απλότητα αυτή του θεϊκού μηνύματος, το έκανε εύκολο να μεταδοθεί σε διαφορετικούς ανθρώπους και διαφορετικές κοινωνικές τάξεις.
 
5. Το ιστορικό πλαίσιο της εποχής
     Στη διάδοση του θεϊκού μηνύματος του Χριστού βοήθησαν και πρακτικοί παράγοντες:
 
Ø  η κοινή γλώσσα (ελληνιστική κοινή για το σύνολο των περιοχών της Μεσογείου)
Ø  το εξαιρετικό για την εποχή εκείνη δίκτυο δρόμων της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας
Ø  οι πόλεις-κέντρα εμπορίου και πολιτισμού
 
6. Η συνεργασία με άλλους πιο μορφωμένους
        Αργότερα, πρόσωπα όπως ο Απόστολος Παύλος, που είχε υψηλή παιδεία, συνέβαλαν σημαντικά στη συστηματική διάδοση και θεολογική διατύπωση του μηνύματος.
 
 
Ας διαβάσουμε λίγα στοιχεία για τον κάθε απόστολο
 
1.    Ο Απόστολος Σίμων Πέτρος: Ο Άγιος Πέτρος (γεννημένος το 1 π.Χ. ως Σίμων υιός του Ιωνά, Σίμων Βαριωνά, αποβιώσας μεταξύ του 64 και του 68 μ.Χ.), επίσης γνωστός ως Απόστολος Πέτρος, Σίμων Πέτρος, Συμεών, Σίμων, ή Κηφάς, ήταν ένας από τους Δώδεκα Αποστόλους του Ιησού Χριστού και ένας από τους θεμελιωτές της πρώιμης Χριστιανικής Εκκλησίας.
2.    Ο Απόστολος Ανδρέας
           Ο Ανδρέας (ή Ανδρεύς ή Ανδρείας) ήταν αδελφός του Σίμωνα Πέτρου και ένας από τους δώδεκα Αποστόλους του Χριστού. Σύμφωνα με την Καινή Διαθήκη, ήταν ο πρώτος που κλήθηκε από τον Χριστό να γίνει Απόστολος, γι' αυτό και στην ορθόδοξη παράδοση συχνά αποκαλείται «Πρωτόκλητος» Γεννήθηκε μεταξύ του 5 και 10 μ.Χ. στην πόλη Βηθσαϊδά της Γαλιλαίας. Οι γονείς του ονομάζονταν Ιωνάς ή Ιωάννης και Ιωάννα. Ο Ανδρέας και ο αδελφός του Σίμων Πέτρος μετέρχονταν το επάγγελμα του ψαρά στη λίμνη της Τιβεριάδος, γι' αυτό και όταν κλήθηκαν να ακολουθήσουν τον Χριστό, Αυτός τους είπε ότι θα τους κάνει «ἁλιεῖς ἀνθρώπων».
3.    Ο Απόστολος Ιάκωβος του Ζεβεδαίου
           Ο Απόστολος Ιάκωβος ήταν γιος του Ζεβεδαίου (Ματθ.4,21. Μαρκ.1,19. 3,17. Λουκ.5,10) και της Σαλώμης (Ματθ.20,20.Μαρκ.15,40.16,1) και πρεσβύτερος αδελφός του μαθητή και Ευαγγελιστού Ιωάννου (Μαρκ.5,37). Καταγόταν και αυτός από την Βησθαϊδά της Γαλιλαίας. Ασχολούνταν με την αλιεία στη λίμνη Γεννησαρέτ, μαζί με τον Ιωάννη, έχοντας μαζί τους και τον πατέρα τους, καθώς και πολλούς εργάτες. Είχαν δικό τους πλοίο και φαίνεται πως διεύθυναν αρκετά εύρωστη επιχείρηση, με οποία συνεργαζόταν και ο Πέτρος. Παρ' όλα αυτά όταν άκουσαν το κήρυγμα του Ιησού «αφέντες τον πατέρα αυτών Ζεβεδαίον εν τω πλοίω μετά τω μισθωτών απήλθον οπίσω αυτού».
4.    Ο Απόστολος Ιωάννης
            Κατά τις βιβλικές αφηγήσεις, ο Ιωάννης γεννήθηκε στη Γαλιλαία, ο αδελφός του ήταν ο Ιάκωβος και ο πατέρας του ο Ζεβεδαίος. Ο ίδιος ήταν ψαράς στο επάγγελμα και πιθανώς ανήκε σε εύπορη οικογένεια, αφού οικογενειακώς διέθεταν σκάφος αλιείας και μισθωτούς. Ήταν επίσης ακόλουθος του Ιωάννη του βαπτιστή κάτι που δείχνει τη θρησκευτική φύση του και τις μεσσιανικές του ανησυχίες. Από νεαρός ήταν πνευματικό κι ανήσυχο άτομο και ακολούθησε τον Χριστό
5.       Ο Απόστολος Φίλιππος
            Ο Απόστολος Φίλιππος ήταν ένας από τους μαθητές του Ιησού, και ένας από τους δώδεκα απόστολους. Καταγόταν από τη Βηθσαϊδά της Γαλιλαίας. Κήρυξε το Ευαγγέλιο στη Μικρά Ασία (Λυδία και Μυσία), μαζί με τον Βαρθολομαίο και την αδελφή του Μαριάμνη. Βρήκε μαρτυρικό θάνατο στην Ιεράπολη της Φρυγίας, καθώς τρυπήθηκε στους αστραγάλους και καρφώθηκε σ' ένα ξύλο. Κάλεσε τον Ναθαναήλ (Βαρθολομαίο) να γνωρίσει τον Ιησού. Εμφανίζεται σε αρκετές συνομιλίες στο Ευαγγέλιο.
 
6.    Ο Απόστολος Βαρθολομαίος ή Ναθαναήλ
           Καταγόταν από την Κανά της Γαλιλαίας. Θεωρείται ότι είναι το ίδιο πρόσωπο με τον Ναθαναήλ, καθώς στα συνοπτικά ευαγγέλια αναφέρεται πάντοτε ο Φίλιππος μαζί με τον Βαρθολομαίο, χωρίς να αναφέρεται καθόλου ο Ναθαναήλ, ενώ στο κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο αναφέρεται συνεχώς ο Φίλιππος με το Ναθαναήλ, χωρίς να αναφέρεται πουθενά ο Βαρθολομαίος. Κατά τη Συριακή παράδοση ονομαζόταν Ιησούς και αναγκάστηκε να αλλάξει το όνομά του όταν προσχώρησε στον κύκλο των μαθητών του Χριστού. Τον προσκάλεσε στον κύκλο των μαθητών του Χριστού ο φίλος του Απόστολος Φίλιππος με τα λόγια «Ὃν ἔγραψε Μωϋσῆς ἐν τῷ νόμῳ καὶ οἱ προφῆται, εὑρήκαμεν, Ἰησοῦν τὸν υἱὸν τοῦ Ἰωσὴφ τὸν ἀπὸ Ναζαρέτ». Και γι' αυτόν είπε ο Χριστός: «Ἴδε ἀληθῶς Ἰσραηλίτης ἐν ᾧ δόλος οὐκ ἔστι».
Δίδαξε το Χριστιανισμό στους Ινδούς και μαζί με τον Ιούδα στην Αρμενία. Οι δυο τους θεωρούνται θεμελιωτές της Αρμενικής Εκκλησίας. Μαρτύρησε στην Ουρβανούπολη με σταυρικό θάνατο, με το κεφάλι προς τα κάτω, κατά διαταγή του βασιλιά Αστυάγη. Το σκήνωμα του κλείστηκε σε λάρνακα, ρίχτηκε στη θάλασσα και βρέθηκε στις νήσους Λιπάρες (Λίπαρι) κοντά στη Σικελία,
7.    Ο Απόστολος Θωμάς
           Ήταν Ιουδαίος στην καταγωγή και, όπως και άλλοι μαθητές, ασκούσε το επάγγελμα του ψαρά. Εγκατέλειψε το επάγγελμά του και ακολούθησε το Χριστό, όταν εκείνος του το ζήτησε. Ήταν από τους ένθερμους μαθητές, όμως μετά την ανάσταση ολιγοπίστησε και δεν πίστεψε ότι ο Χριστός αναστήθηκε, παρά μόνον όταν ψηλάφισε στα χέρια Του τα σημάδια της Σταύρωσης, στη δεύτερη εμφάνιση του Χριστού στους μαθητές μετά την ανάσταση Του (αναφέρεται ότι κατά την πρώτη εμφάνιση του Ιησού στους μαθητές, ο Θωμάς απουσίαζε).
8.    Ο Απόστολος Ματθαίος
           Ο Απόστολος και Ευαγγελιστής Ματθαίος ή Λευί είναι ένας από τους αποστόλους, μαθητής του Ιησού Χριστού. Το όνομα Ματθαίος προέρχεται από το εβραϊκό όνομα Ματιγιά και αποτελεί σύντμηση του ονόματος Ματιθγιά, ή Ματθανία, που σημαίνει «δώρο του Γιαχβέ» ή «δεδωρημένος υπό του Θεού», κάτι αντίστοιχο με το ελληνικό Θεόδωρος.
Ο Ματθαίος καταγόταν από τη Γαλιλαία και εργαζόταν ως τελώνης, δηλ. φοροεισπράκτορας..
9.    Ο Απόστολος Ιάκωβος του Αλφαίου
           Ο Ιάκωβος ο Μικρός ή Ιάκωβος του Αλφαίου ήταν ένας από τους 12 αποστόλους του Ιησού Χριστού. Καταγράφεται ότι ήταν γιος του Αλφαίου.
10.   Ο Απόστολος Θαδδαίος
         Ο Θαδδαίος, γνωστός και ως Ιούδας Θαδδαίος, Λεββαίος, ή και ως Ιούδας του Ιακώβου, ήταν ένας από τους Δώδεκα Αποστόλους του Ιησού Χριστού και άγιος της Ορθόδοξης και της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Ταυτίζεται κάποτε, ιδίως στη Δύση, με τον Ιούδα τον αδελφόθεο, αλλά διακρίνεται απολύτως από τον Ιούδα Ισκαριώτη, τον Απόστολο που πρόδωσε τον Ιησού. Δεν πρέπει επίσης να συγχέεται με τον Θαδδαίο τον εκ των Δώδεκα ο Απόστολος Θαδδαίος ο εκ των Εβδομήκοντα Αποστόλων.
11. Ο Απόστολος Σίμων ο Ζηλωτής
          Ονομάζεται και Κανανίτης λόγω της καταγωγής του από την Κανά της Γαλιλαίας. Τα προσωνύμια Κανανίτης και Ζηλωτής του αποδίδονται για να διακρίνεται από τον άλλο Σίμωνα που υπήρχε μεταξύ των αποστόλων, τον Σίμωνα Πέτρο. Για τον απόστολο Σίμωνα δεν διασώζονται πολλές πληροφορίες. Εικάζεται ότι ήταν ζηλωτής, εξ ου και το προσωνύμιο. Σύμφωνα με την παράδοση της Εκκλησίας κήρυξε στην Περσία, στην Αίγυπτο και στη Μαυριτανία, ενώ μαρτύρησε με σταυρικό θάνατο στην Ιερουσαλήμ ή στη Βρετανία σύμφωνα με άλλη πηγή.
12. Ιούδας Ισκαριώτης
           Ο Ιούδας ο Ισκαριώτης (יהודה איש־קריות, Yəhûḏāh ʾΚ-qəriyyôṯ) ήταν, με βάση την Καινή Διαθήκη, ένας από τους δώδεκα μαθητές του Ιησού. Ο Ιούδας ήταν υπεύθυνος για το ταμείο του Ιησού και των μαθητών του, αλλά είναι κυρίως γνωστός για τη συμμετοχή του στην προδοσία του Ιησού και τη σύλληψή του.
Το όνομα του είναι επίσης συνδεδεμένο με ένα γνωστικό ευαγγέλιο, το Ευαγγέλιο του Ιούδα, που συναντάται σε ένα κοπτικό κείμενο του πρώιμου 4ου αιώνα.
 
➤ Ο αντικαταστάτης του Ιούδα του Ισκαριώτη:
13. Ο Απόστολος Ματθίας
          Ο απόστολος Ματθίας ήταν με βάση την Καινή Διαθήκη ο αντικαταστάτης του Ιούδα στον κύκλο των δώδεκα αποστόλων, μετά την προδοσία και την αυτοκτονία του πρώτου. Αναφέρεται από τον ευαγγελιστή Λουκά στις Πράξεις των Αποστόλων (Πράξεις 1:18-26). Με βάση τον Νικηφόρο Κάλλιστο Ξανθόπουλο (λόγιος κληρικός του 14ου αιώνα και ιερεύς του ναού της Αγίας Σοφίας) ο Ματθίας κήρυξε αρχικά το ευαγγέλιο στην Ιουδαία, στη συνέχεια στην Αιθιοπία (η οποία ταυτιζόταν με τη μυθολογική Κολχίδα, σημερινή καυκασιανή Γεωργία), και σταυρώθηκε στην Κολχίδα.
 
Που κήρυξαν και τι θάνατο είχαν οι 12 μαθητές
 
1. Ο Σίμων Πέτρος κήρυξε στην Ιουδαία, την Αντιόχεια και τη Ρώμη. Μαρτύρησε στη Ρώμη. Θανατώθηκε με σταύρωση. Σύμφωνα με την παράδοση σταυρώθηκε ανάποδα. (ζήτησε να τον σταυρώσουν ανάποδα, γιατί θεωρούσε τον εαυτό του ανάξιο να υπομείνει μαρτύριο παρόμοιο με αυτό του Χριστού)
2.  Ο Απόστολος Ανδρέας κήρυξε στην Ελλάδα και την Μικρά Ασία. Μαρτύρησε στην πόλη της Πάτρας. Σταυρώθηκε σε σχήμα Χ.
3. Ο Ιάκωβος του Ζεβεδαίου κήρυξε στην Ιουδαία. Σύμφωνα με την παράδοση δίδαξε το ευαγγέλιο και στην Ισπανία.  (κατά παράδοση και Ισπανία). Μαρτύρησε στα Ιεροσόλυμα.  Αποκεφαλίστηκε.
4. Ο Απόστολος Ιωάννης κήρυξε στην Μικρά Ασία στην περιοχή της Εφέσου. Πέθανε σε βαθιά γεράματα.
5. Ο Απόστολος Φίλιππος κήρυξε στη Μικρά Ασία. Σκοτώθηκε με ιδιαίτερα σκληρό τρόπο: τρυπήθηκε στους αστραγάλους και καρφώθηκε σ' ένα ξύλο.
6. Ο Απόστολος Βαρθολομαίος κήρυξε στην  Αρμενία και την Ινδία. Μαρτύρησε: με φρικτό τρόπο (κατά την παράδοση γδάρθηκε ζωντανός).
7. Ο Απόστολος Θωμάς κήρυξε στην Ινδία. Εκτελέστηκε με λόγχη.
8. Ο Απόστολος Ματθαίος κήρυξε στην Αιθιοπία ή Περσία (κατά διαφορετικές παραδόσεις). Αν και μεταγενέστερες παραδόσεις μιλούν για μαρτυρικό θάνατο στην πυρά ή εκτέλεση με ξίφος, η πιθανότερη εκδοχή είναι αυτή του Ηρακλείωνα, την οποία παραθέτει ο Κλήμης Αλεξανδρείας, και η οποία αναφέρει ότι ο Ματθαίος πέθανε από φυσικό θάνατο
9. Ο Ιάκωβος του Αλφαίου κήρυξε στην Ιουδαία και στην Αίγυπτο. Μαρτύρησε με σταυρικό θάνατο στην Οστρακίνη της Κάτω Αιγύπτου
10. Ο Απόστολος Θαδδαίος κήρυξε το Ευαγγέλιο στην Ιουδαία, στη Σαμάρεια, στην Ιδουμαία, στη Συρία, στη Μεσοποταμία και στη Λιβύη
Η παράδοση αναφέρει ότι αποκεφαλίστηκε.
11. Ο Απόστολος Σίμων ο Ζηλωτής κήρυξε στην Αίγυπτο ή κατά άλλες αναφορές και στην Περσία. Σύμφωνα με την παράδοση φονεύθηκε.
12. Ο Ιούδας Ισκαριώτης μετά την προδοσία του Ιησού Χριστού πέθανε. (αυτοκτονία σύμφωνα με την παράδοση)
13. Ο Ματθίας κήρυξ στην Ιουδαία και πιθανόν Αιθιοπία ή Καππαδοκία. Μαρτύρησε και κατά παράδοση λιθοβολήθηκε και αποκεφαλίστηκε.
 
Ένα από τα προβλήματα που απασχολούν τους ιστορικούς είναι η έλλειψη τεκμηριωμένων ιστορικών πληροφοριών για τους περισσότερους αποστόλους του Ιησού Χριστού Υπάρχουν όμως λόγοι που δικαιολογούν αυτή την ιστορική αστοχία, όπως παρακάτω:
 
Ø  Ήταν απλοί και άγνωστοι άνθρωποι
           Οι περισσότεροι δεν ήταν σημαντικές προσωπικότητες της εποχής (πολιτικοί, στρατηγοί, φιλόσοφοι). Ήταν ψαράδες, τελώνες κ.λπ., άρα οι σύγχρονοι ιστορικοί δεν είχαν λόγο να γράψουν γι’ αυτούς.
Ø  Η ιστορία γραφόταν για «μεγάλους» ανθρώπους
           Οι αρχαίοι ιστορικοί ασχολούνταν κυρίως με αυτοκράτορες, πολέμους και σημαντικά πολιτικά γεγονότα. Έτσι, μικρές θρησκευτικές ομάδες αρχικά περνούσαν απαρατήρητες.
Ø  Οι πρώτοι Χριστιανοί δεν κατέγραφαν αμέσως τα πάντα. Στην αρχή, η πίστη μεταδιδόταν προφορικά, υπήρχε δε η προσδοκία ότι το τέλος του κόσμου πλησιάζει και θα αναγεννηθεί ο κόσμος. Συμπερασματικά δεν υπήρχε άμεση ανάγκη για συστηματική καταγραφή της ιστορίας.
Ø  Διωγμοί και δυσκολίες: Οι πρώτοι Χριστιανοί αντιμετώπισαν διωγμούς μέσα στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Αυτό σήμαινε ότι τα γραπτά μπορούσαν να χαθούν ή να καταστραφούν και δεν υπήρχαν ασφαλείς συνθήκες για αρχειοθέτηση.
Ø  Τα περισσότερα χριστιανικά κείμενα γράφτηκαν αργότερα. Οι λεπτομέρειες για τη ζωή των αποστόλων άρχισαν να καταγράφονται δεκαετίες ή και αιώνες μετά, με σκοπό να ενισχύσουν την πίστη. Τα κείμενα της Καινής Διαθήκης επικεντρώνονται κυρίως στο έργο και τη διδασκαλία του Ιησού
και λιγότερο στη βιογραφία των μαθητών
 
 

Ας δούμε στον παρακάτω πίνακα, συνοπτικά πως εξαπλώθηκε ο Χριστιανισμός τους πρώτους αιώνες μετά τον θάνατο και την Ανάσταση του Ιησού Χριστού.

 

Αιώνες- Χρονολογία	Γεγονότα
1ος αιώνας (0–100 μ.Χ.)	Ο Χριστιανισμός αρχίζει σιγά- σιγά να εξαπλώνεται από την Ιερουσαλήμ σε όλη την Μεσόγειο. Οι Απόστολοι ξεκινούν από την Ιουδαία και κηρύττουν αρχικά σε Εβραϊκές Κοινότητες. Η παρουσία του Απόστολου Παύλου, παίζει καθοριστικό ρόλο. Ταξιδεύει σε Ελλάδα, Μικρά Ασία και Ρώμη και ουσιαστικά ξεκινά η διάδοση του μηνύματος του Χριστιανισμού σε μη Ιουδαίους (Εθνικούς). Δημιουργούνται μικρές κοινότητες χριστιανών σε πόλεις – κέντρα. Γράφονται ευαγγέλια και επιστολές.
2ος αιώνας (100–200 μ.Χ)	Παρά τους συνεχείς διωγμούς η σταθεροποίηση του Χριστιανισμού ως νέα θρησκεία είναι εμφανής. Ο Χριστιανισμός εξαπλώνεται σε όλη τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία: Ελλάδα, Μικρά Ασία, Αίγυπτο και Ιταλία (Ρώμη) Δεν είναι νόμιμος. Οι διωγμοί συνεχίζονται. Οι κοινότητές τους οργανώνονται καλύτερα και δημιουργείται σταθερή διδασκαλία. Παρατηρείται ένα παράδοξο: οι διωγμοί συχνά ενισχύουν τη συνοχή των Χριστιανών.
3ος αιώνας (200–300 μ.Χ.)	Καταγράφεται ραγδαία αύξηση των Χριστιανών. Ο Χριστιανισμός εξαπλώνεται σε πόλεις και στρατηγικής σημασίας κέντρα. Η Εκκλησία γίνεται πιο οργανωμένη. (επίσκοποι, εκκλησιαστική ιεραρχία κτλ) Παράλληλα συνεχίζονται αν και μειωμένη ένταση οι διωγμοί (π.χ. Διοκλητιανός).
Αρχές 4ου αιώνα (μετά το 300 μ.Χ.)	Το 313 μ.Χ. ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ο Μέγας εκδίδει το Διάταγμα των Μεδιολάνων: Ο Χριστιανισμός γίνεται νόμιμος, οι διωγμοί σταματούν. Οι Χριστιανοί πλέον: χτίζουν ελεύθερα εκκλησίες, οργανώνουν δημόσια λατρεία. Το 380 μ.Χ. ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος Α΄ κάνει τον Χριστιανισμό επίσημη θρησκεία της αυτοκρατορίας.

 
 
 
 Βιβλιογραφία:

α. Βικιπαίδεια

β. Αγία Γραφή 

γ. Ιστοσελίδες :Pemptousia.gr (Πεμπτουσία), Dogma.gr,  Romfea.gr, Orthodoxia.info.

η συλλογή των πληροφοριών πραγματοποιήθηκε και με την βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης. 

 
 

ΒΡΑΔΙΕΣ ΣΤΟΝ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟ ΤΗΣ ΚΑΜΠΟΥΛ / ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΚΟΓΚΑΣ (Ποιητική Συλλογή: ΑΝΑΣΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΜΠΟΥΛ)

 

ακούστε το ως τραγούδι : https://suno.com/song/63ea3046-f6ff-44d4-bfe8-ce3d43e6c2b8

29 Μαρτίου 2004

Ανοιγοκλείνουνε γλυκά,

Σαν βλέφαρα οι πόρτες.

Η μουσική σαν λουλουδιών, λευκών ξεπέταγμα,

Των τακουνιών τον θόρυβο

Που αφήνουνε οι πόρνες σκεπάζει!

Γέλια ακούγονται και θόρυβοι ερώτων.

Ήχοι, ως τιτιβίσματα πουλιών,

ερωδιών

που περιμένουνε.

Που προσμένουν φιλί, απ΄ των συντροφικών χειλιών.

Τι θλίψη!

Έμεινα ξέμπαρκος στου κρεβατιού την άκρη

Χωρίς ανάσας θηλυκής, το σκέπασμα κοχλάζει!

Ταράζει

Της άγριας θαλάσσης τα νερά

Και αντηχεί ο πόθος,

Στου ανδρικού κορμιού την λοφοσειρά.

Έχουν ξεσηκωθεί οι λάγνοι

Κι αρματωθήκανε θαρρώ.

Θέλουνε πόρτες να διαβούν

Και αλυχτούν

Σαν κέρβεροι που φύλαγαν σκοπιά στον Άδη!

ΕΨΑΧΝΑ ΜΙΑ ΠΑΤΡΙΔΑ (Από το Στρυμονικό Σερρών στη Λάρνακα της Κύπρου) Ένα τετράδιο για το Στρυμονικό: Ποιητική Συλλογή του Δημητρίου Γκόγκα που εκδόθηκε το έτος 2018 (ISBN 978-9925-7392-4-0) /(e-book)

το ακούτε και ως τραγούδι :https://suno.com/song/c1a7d37f-6ebd-4d57-a4d9-7471246696b0 

 Ο "ποιητής" συνομιλεί 

με τον αποθανόντα πατέρα του.

                                                                   v

                                                                   v

 

Διάλογος.....

 

Πατέρα

 

Έψαχνα μια πατρίδα, 

στο μέσο  του ανέμου,

σε μίσχους ηλιαχτίδας, 

πατρίδα είδα καλέ μου!

Ανοίγω πόρτα και πατώ, 

το μουχλιασμένο χώμα.

Είναι πατρίδα; Ή θαρρώ, 

ένα κορμί σε κώμα;

 

Γιέ μου

 

Άνοιξε το παράθυρο, 

ένα κρινάκι ανθίζει,

κι ένα μικρό αετόπουλο, 

δίπλα σου πεταρίζει.

Με πόνο όλα τα μάζεψα, 

σε μια αγκαλιά. Ελπίζω.

Βουνά, πεδιάδες και νερά, 

Πατρίδα είναι νομίζω.

 

Πατέρα

 

Δες στο μυστρί ξεράθηκε, 

όλο το βιός που χτίζω,

μπήγω το όνειρο στην γη, 

πατρίδα δεν καρπίζω.

Και το κορμί που λύγισε, 

απ΄ τα όπλα μου στον ώμο,

φωνή της μάνας σίγησε, 

μα μ΄ οδηγεί στον δρόμο.

 

Κάθε τριγύρω που πατώ, 

ήλιος και καταιγίδα,

ξένη πατρίδα π΄ αγαπώ, 

η πέτρινη πατρίδα.

 

Γιε μου

 

Όλοι οι ανθοί που φύτεψες, 

σαν άνοιγες θεμέλια,

ρίζες οι λέξεις π΄ αγαπάς, 

φυτρώνουν Ευαγγέλια!

Σ΄ αφήνω γη κι έναν  θεό, 

εκτός αυτών ουκ είδα,

όπου ανάσες για να ζεις, 

είναι μικρή πατρίδα.

 

Όμως αυτή που άφησες, 

χρίζει το ριζικό σου,

κάθε σου δάκρυ και καημός, 

στον αναστεναγμό σου!

 

Πατέρα

 

Πήρα την γη που μου δωκες, 

την έπλασα προζύμι

και στην καρδιάς την πυροστιά, 

άπλωσα μια γαλήνη.

Ένωσα δρόμους, ποταμούς, 

μπόλιασα την ελπίδα,

βήμα στο βήμα έλιωσα 

μα βρήκα την πατρίδα!

 

 

Το Παλάτι Των Παιδιών /ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΚΟΓΚΑΣ

https://suno.com/s/9xKADDghoshQFssc

Όσο θυμάμαι το χωριό θα λέω για τον Δημητρό και τον Αντώνη Για του Δεκέμβρη τη δροσιά της μάνας μου την αγκαλιά που δεν παγώνει Σε μια αυλή από πηλό είχαν στη στέγη, είχαν στη στέγη πελαργό και χελιδόνια Που ξενιτεύονταν θαρρώ με της βροχής τον ερχομό τα πρώτα χιόνια Κάθε πρωί, πριν το σχολειό απ’ το χέρι με κρατούσε ο παππούς μου Κι ένα μπισκότο λιχουδιά με ταξίδευε μακριά θυμάται ο νους μου Στο χωριό, στο χωριό δεν παγώνει η καρδιά Στο χωριό, στο χωριό με κρατάνε τα παλιά Ο Δημητρός, ο Αντώνης κι ο παππούς μου Σ’ ένα παλάτι με φτερά και με χώμα Ζεύει τα ζώα ο Δημητρός «άσε, γυναίκα,

ο αγρός γεννά χορτάρι» Από τα βάσανα εγώ δεν θα γλυτώσω,

κι αν ο χάροντας με πάρει

Μες στο τσεμπέρι τ’ αργυρά στην υφασμάτινη ποδιά το χαρτζιλίκι Βόλοι, κρυφτό και γλυτωμό και ένας ήχος ξύλινος απ’ το τσιλίκι Και σαν ανοίγει ο ουρανός μοιάζει το χώμα να θυμάται Πάνω σε άτι, μ’ άσπρα φτερά ο Αντωνιός περνά κοντά κι όλα γυρνάνε Στο χωριό, στο χωριό δεν παγώνει η καρδιά Στο χωριό, στο χωριό με κρατάνε τα παλιά Ο Δημητρός, ο Αντώνης κι ο παππούς μου Σ’ ένα παλάτι με φτερά και με χώμα Κι απ’ των συννέφων τη δροσιά σαν από κάδρου ζωγραφιά έρχονται πάλι Τα πρώτα χιόνια σιωπηλά και μια φωνή μες στα βαθιά λέει «μην ξεχάσεις»