Περί της αγοράς Θωρακισμένης λιμουζίνας για τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας. Πως αντιμετωπίζεται το γεγονός σε άλλα κράτη; Πως ενεργούν τα μικρότερα της Ευρώπης;

 γράφει ο Δημήτριος Γκόγκας 

  

Πριν λίγες ημέρες ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας εξέπληξε τους πάντες, το πιθανότερο ακόμα και τους πλέον στενούς συνεργάτες του, με τη δήλωσε ότι δεν γνώριζε για την αγορά νέας θωρακισμένης λιμουζίνας για τις μετακινήσεις του. Η είδηση έκανε τον «γύρο του διαδικτύου» και σήκωσε «θύελλα» αντιδράσεων και εγείροντας ερωτήματα όπως: πως είναι δυνατόν ένας πρόεδρος να μην γνωρίζει τις αποφάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου του οποίου προΐσταται και πως είναι δυνατόν το κράτος να «σπαταλά» πέραν του μισού εκατομμυρίου ευρώ για αγορά λιμουζίνας, τη στιγμή που οι αρμόδιοι υπουργοί διαλαλούν για την εμπέδωση των πάντων ότι χρήματα δεν υπάρχουν ούτε για αυξήσεις αλλά ούτε και για συντάξεις. Ο Κυπριακός λαός το θεώρησε ως μία ακόμα σπατάλη.

    Ας δούμε όμως τα πράγματα ως έχουν και γιατί είναι αναγκαία μια τέτοια λιμουζίνα; Η αγορά λοιπόν,  μιας θωρακισμένης λιμουζίνας για έναν αρχηγό κράτους αποτελεί θεμελιώδες μέτρο για την εθνική ασφάλεια, τη σταθερότητα και τη συνέχεια της διακυβέρνησης μιας χώρας. Η επιλογή αυτή βασίζεται σε αντικειμενικά, τεχνοκρατικά κριτήρια και διεθνή πρωτόκολλα ασφαλείας, καθώς οι ηγέτες αποτελούν πρωταρχικούς στόχους υψηλού κινδύνου.

Οι κυριότεροι λόγοι είναι:

--Προστασία από Ασύμμετρες Απειλές και Επιθέσεις: Οπότε κατανοούμε ότι  θα πρέπει  να έχει αλεξίσφαιρη θωράκιση, αντοχή στα εκρηκτικά και επαρκή προστασία από χημικές και βιολογικές επιθέσεις.

-- Διασφάλιση μιας ενδεχόμενης διαφυγής: Για τον λόγο αυτό θα πρέπει να είναι εφοδιασμένη με ειδικά ελαστικά και με ισχυρότατο κινητήρα.

--Να αποτελεί ένα μικρό κέντρο επιχειρήσεων και να δίνει την αίσθηση ότι μπορεί να διοικηθεί το κράτος και από το εσωτερικό ενός τέτοιου αυτοκινήτου. Δηλαδή να διαθέτει δορυφορικά και κρυπτογραφημένα συστήματα επικοινωνίας, επιτρέποντας στον αρχηγό του κράτους να δίνει εντολές και να διοικεί τις ένοπλες δυνάμεις υπό οποιεσδήποτε συνθήκες. Τέλος να έχει ένα μικρό ιατρικό εξοπλισμό για κάθε ενδεχόμενο.

--Φυσική φθορά και τεχνολογική παλαίωση: Ακόμα και τα υλικά μιας θωρακισμένης λιμουζίνας έχουν όριο ζωής και φθείρονται. Επίσης καταπονούνται μηχανικά, οπότε απαιτείται η αντικατάστασή της.

--Διεθνές κύρος και πρωτόκολλα: Φιλοξενία ξένων ηγετών: Κατά τη διάρκεια επίσημων επισκέψεων, η χώρα υποδοχής είναι υπεύθυνη για την ασφάλεια των ξένων αρχηγών κρατών. Η παροχή ενός οχήματος ανώτατης θωράκισης αποτελεί απαράβατο διπλωματικό πρωτόκολλο

 

Το χρονικό και η αντιπαράθεση για την αγορά της λιμουζίνας ανάμεσα στην Κυβέρνηση του κ. Χριστοδουλίδη και των κομμάτων!

     Όταν διέρρευσε στον Τύπο η πρόθεση για αγορά νέου οχήματος αξίας €595.000, ο πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης δήλωσε δημόσια ότι δεν γνώριζε για το θέμα και ότι ενημερώθηκε από τις εφημερίδες. Έκανε μάλιστα λόγο για «εσκεμμένη διαρροή» από τη Βουλή με σκοπό να πληγεί ο ίδιος. Κόμματα της αντιπολίτευσης (όπως το ΑΚΕΛ) άσκησαν δριμεία κριτική, επισημαίνοντας ότι η σχετική απόφαση για το κονδύλι είχε εγκριθεί από το ίδιο το Υπουργικό Συμβούλιο στις 16 Ιουλίου 2026, στο οποίο προέδρευε ο ίδιος ο Πρόεδρος. Λίγες ημέρες αργότερα, η κυβερνητική πλευρά προχώρησε σε διευκρινίσεις. Ο αναπληρωτής κυβερνητικός εκπρόσωπος, Γιάννης Αντωνίου, έκανε λόγο για «λάθος διατύπωση» εκ μέρους του Προέδρου. Εξήγησε ότι ο κ. Χριστοδουλίδης εννοούσε πως δεν γνώριζε ότι το θέμα είχε προχωρήσει στο στάδιο της αποδέσμευσης του κονδυλίου από τη Βουλή. Σε μεταγενέστερες δηλώσεις του, ο Πρόεδρος επανήλθε τονίζοντας ότι τα ζητήματα ασφάλειας και οι τεχνικές προδιαγραφές των οχημάτων δεν αποτελούν δική του αρμοδιότητα ή ευθύνη, αλλά καθορίζονται αποκλειστικά από την Αστυνομία και τις υπηρεσίες ασφαλείας του κράτους. Παρά την πολιτική ένταση και τον επικοινωνιακό θόρυβο, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών ενέκρινε τελικά την αποδέσμευση του κονδυλίου με τη στήριξη των περισσότερων κομμάτων (ΔΗΣΥ, ΔΗΚΟ, ΕΛΑΜ) πλην ενός (ΑΛΜΑ). Το βασικό επιχείρημα που επικράτησε ήταν ότι το υφιστάμενο όχημα (αγοράς 2019) παρουσίαζε συχνές βλάβες λόγω παλαιότητας, και ότι η αγορά δεν αφορά το πρόσωπο του εκάστοτε Προέδρου αλλά τον κρατικό εξοπλισμό ασφάλειας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η δήλωση του προέδρου κρίνεται ως «ατυχής», η προσπάθεια κάλυψής της από τους συνεργάτες του ανεπιτυχής. Ουσιαστικά όλες οι ενέργειες άφησαν έκθετη την Προεδρία της Δημοκρατίας.

 

Η ιστορία της θωρακισμένης προεδρικής λιμουζίνας στην Κύπρο.

 

Από την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας, έχουν χρησιμοποιηθεί συνολικά 10 προεδρικές λιμουζίνες, εκ των οποίων οι 4 ήταν εργοστασιακά θωρακισμένες:

--Ο πρώτος Πρόεδρος της Κύπρου, Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ', χρησιμοποιούσε εμβληματικά οχήματα, όπως μια θωρακισμένη Mercedes 600 και Cadillac. Μάλιστα, η θωράκιση της Mercedes αποδείχθηκε σωτήρια κατά τη διάρκεια των δολοφονικών αποπειρών εναντίον του.

-- Οι Πρόεδροι: Τάσσος Παπαδόπουλος & Γλαύκος Κληρίδης, χρησιμοποίησαν επίσης θωρακισμένα οχήματα για τις μετακινήσεις τους, προσαρμοσμένα στα επίπεδα ασφαλείας και τις απειλές της εποχής τους.

-- Ο πρόεδρος  Δημήτρης Χριστόφιας (2010) χρησιμοποιούσε θωρακισμένο όχημα αξίας €291.000. Το αυτοκίνητο αυτό παρουσίασε στην πορεία πολύ υψηλά κόστη συντήρησης (που ξεπέρασαν τις €138.000), επιβαρύνοντας το δημόσιο, γεγονός που οδήγησε στην αντικατάστασή του το 2019.

-- Το 2019 ο Πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης (2019) χρησιμοποιούσε λιμουζίνα που κόστισε €258.850 και αντικαταστάθηκε λόγω παλαιότητας και συχνών μηχανικών βλαβών.

 

Ο μόνος Πρόεδρος της Κύπρου που δεν αγόρασε καινούργια λιμουζίνα κατά τη διάρκεια της θητείας του ήταν ο Γιώργος Βασιλείου (1988–1993), ο οποίος επέλεξε να χρησιμοποιήσει τα οχήματα που προϋπήρχαν στο Προεδρικό.

 

Επισημάνσεις:

Για την αγορά μιας τέτοιας θωρακισμένης λιμουζίνας δεν υπάρχει «πάγια υπουργική εντολή» με τη νομική ή διοικητική έννοια (δηλαδή κάποια αυτόματη, μόνιμη διαταγή που εκτελείται χωρίς έγκριση). Ωστόσο, υπάρχει μια πάγια, θεσμοθετημένη διαδικασία και ένα συγκεκριμένο πρωτόκολλο ασφαλείας που ακολουθείται διαχρονικά στην Κυπριακή Δημοκρατία. Η διαδικασία αυτή δεν βασίζεται σε πολιτική βούληση, αλλά σε τεχνοκρατικά κριτήρια και περιλαμβάνει τα εξής στάδια:

-- Εισήγηση των Υπηρεσιών Ασφαλείας

-- Έγκριση από το Υπουργικό Συμβούλιο

-- Εξαίρεση από τις Δημόσιες Προσφορές

-- Έγκριση και Αποδέσμευση από τη Βουλή

 

Τι συμβαίνει σε άλλα κράτη της Υφηλίου; Όλοι οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων των μεγάλων δυνάμεων χρησιμοποιούν βαριά θωρακισμένα οχήματα ανώτατης κατηγορίας ασφαλείας. Μάλιστα, χώρες με δική τους αυτοκινητοβιομηχανία επιλέγουν εγχώρια μοντέλα για λόγους εθνικού κύρους και προστασίας της τεχνογνωσίας.

--Ο πρόεδρος των ΗΠΑ χρησιμοποιεί μια Cadillac One (Γνωστό ως "The Beast"). Δεν βασίζεται σε πολιτικό αυτοκίνητο, αλλά σε σασί φορτηγού της GM. Ζυγίζει περίπου 9 τόνους, έχει θωράκιση 20 εκατοστών, δικό του σύστημα οξυγόνου και αποθέματα αίματος του Προέδρου. Το κόστος του υπολογίζεται γύρω στο $1,5 εκατομμύριο ανά όχημα.

--Ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου χρησιμοποιεί ένα αυτοκίνητο τύπου: Range Rover Sentinel / Audi A8L Security. Παραδοσιακά χρησιμοποιούνταν βρετανικά Jaguar. Σήμερα, ο Πρωθυπουργός μετακινείται με ειδικά τροποποιημένα, θωρακισμένα SUV Range Rover Sentinel (με κινητήρες V8) καθώς και με θωρακισμένες λιμουζίνες Audi A8L. Η εργοστασιακή τιμή για ένα καινούργιο, θωρακισμένο Audi A8L Security (επίπεδο προστασίας VR9/VR10) ξεκινά από περίπου €660.000 (καθαρή αξία χωρίς φόρους).

--Ο Καγκελάριος της Γερμανίας χρησιμοποιεί μια Mercedes-Benz S 680 Guard. Η γερμανική κυβέρνηση διατηρεί στόλο (BKA pool) με κορυφαία εγχώρια θωρακισμένα μοντέλα (Audi A8, BMW 7 Series). Σήμερα ο Καγκελάριος χρησιμοποιεί τη Mercedes S 680 Guard, η οποία προσφέρει την ανώτατη πιστοποίηση αντιβαλλιστικής προστασίας για πολιτικά οχήματα (VR10). Η εργοστασιακή τιμή βάσης αυτού του μοντέλου (με θωράκιση κορυφαίας πολιτικής πιστοποίησης VR10) ξεκινά από περίπου €470.000 έως €600.000 προ φόρων.

--Ο Γάλλος πρόεδρος χρησιμοποιεί μια DS 7 Élysée / Renault Rafale. Για λόγους εθνικού κύρους, ο Εμανουέλ Μακρόν χρησιμοποιεί αποκλειστικά γαλλικά οχήματα. Το DS 7 Élysée είναι ένα ειδικά επιμηκυμένο κατά 25 εκατοστά SUV, πλήρως θωρακισμένο από εξειδικευμένο γαλλικό οίκο (Centigon), το οποίο λειτουργεί ως κινητό προεδρικό γραφείο. Το συγκεκριμένο όχημα αποτελεί μοναδική, custom παραγγελία (one-off) για τον Γάλλο Πρόεδρο, βασισμένο στο DS 7 της DS Automobiles. Επειδή έχει επιμηκυνθεί το σασί του και έχει θωρακιστεί ξεχωριστά, το κόστος του θεωρείται κρατικό μυστικό, αλλά εκτιμάται ότι ξεπερνά κατά πολύ τις €250.000 - €300.000.

--Ο Ισπανός πρωθυπουργός έχει Audi A8L Security. Ο Πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ και η ισπανική πολιτική ηγεσία χρησιμοποιούν παραδοσιακά θωρακισμένες γερμανικές λιμουζίνες, με επικρατέστερο το μακρύ Audi A8L, το οποίο προσφέρει κορυφαία προστασία χωρίς να προκαλεί υπερβολικά με την εμφάνισή του. Η εργοστασιακή τιμή για ένα καινούργιο, θωρακισμένο Audi A8L Security (επίπεδο προστασίας VR9/VR10) ξεκινά από περίπου €660.000 (καθαρή αξία χωρίς φόρους).

--Στην Τουρκία για την ασφάλεια του προέδρου χρησιμοποιούν Mercedes-Benz Maybach S-600 Guard. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν χρησιμοποιεί υπέρ-θωρακισμένες λιμουζίνες Mercedes-Maybach S600 Guard. Μάλιστα, το πρωτόκολλο ασφαλείας του είναι τόσο αυστηρό, που η Τουρκία μεταφέρει τις δικές της προεδρικές λιμουζίνες με στρατιωτικά μεταγωγικά αεροσκάφη C-130 σε κάθε επίσημη επίσκεψή του στο εξωτερικό (π.χ. στις ΗΠΑ). Η εργοστασιακή τιμή βάσης αυτού του μοντέλου (με θωράκιση κορυφαίας πολιτικής πιστοποίησης VR10) ξεκινά από περίπου €460.000 έως €600.000 προ φόρων.

 

Τι κάνουν οι μικρές χώρες της Ευρώπης; Πως αντιμετωπίζουν το γεγονός;

    Όλες σχεδόν όλες οι ευρωπαϊκές χώρες με πληθυσμό μικρότερο από την Κύπρο διαθέτουν επίσημες, πολυτελείς κρατικές λιμουζίνες για τους ηγέτες τους. Ωστόσο, υπάρχει μια σημαντική διαφοροποίηση: το επίπεδο της θωράκισης και το μέγεθος των συνοδειών ασφαλείας εξαρτώνται άμεσα από το γεωπολιτικό ρίσκο, την προσωπικότητα του ηγέτη και την εγκληματικότητα της κάθε περιοχής.

--Βατικανό: Πληθυσμός 800 πολίτες: Ο Πάπας χρησιμοποιεί τα περίφημα Popemobiles (ειδικά τροποποιημένα Mercedes-Benz G-Class, Hyundai, ή Toyota). Μετά την απόπειρα δολοφονίας του Ιωάννη Παύλου Β' το 1981, το Βατικανό επένδυσε σε βαριά αλεξίσφαιρη θωράκιση με ειδική γυάλινη καμπίνα. Παρότι ο νυν Πάπας Φραγκίσκος προτιμά συχνά πιο απλά και ανοιχτά οχήματα για να βρίσκεται κοντά στο πλήθος, για τις επίσημες και διεθνείς μετακινήσεις χρησιμοποιούνται αποκλειστικά τα θωρακισμένα οχήματα.

-- Σαν Μαρίνο (Πληθυσμός:34.000). Οι δύο Συγκυβερνήτες (Captains Regent) του Σαν Μαρίνο χρησιμοποιούν δύο πανομοιότυπα Audi A8 για τις επίσημες μετακινήσεις τους. Τα οχήματα είναι εργοστασιακά, χωρίς εξειδικευμένες αμυντικές ενισχύσεις, καθώς η χώρα περιβάλλεται πλήρως από την Ιταλία και δεν παρουσιάζει γεωπολιτικούς κινδύνους.

--Μονακό: Πληθυσμός: 39.000 άνθρωποι. Ο Πρίγκιπας Αλβέρτος Β' χρησιμοποιεί μια γκάμα πολυτελών οχημάτων, με πιο χαρακτηριστική τη custom υβριδική λιμουζίνα Lexus LS 600h L, καθώς και μοντέλα της Audi (A8L). Τα οχήματα διαθέτουν προστασία, όμως το Μονακό θεωρείται μία από τις ασφαλέστερες περιοχές του κόσμου. Η ανάγκη για στρατιωτικού τύπου θωράκιση είναι μειωμένη, και η επιλογή των οχημάτων γίνεται κυρίως για λόγους κύρους, πρωτοκόλλου και προώθησης της οικολογικής τεχνολογίας (υβριδικά/ηλεκτρικά).

-- Λιχτενστάιν (Πληθυσμός: 40.000) Ο Πρίγκιπας Χανς-Άνταμ Β' και η πριγκιπική οικογένεια χρησιμοποιούν πολυτελείς λιμουζίνες (παλαιότερα Mercedes, πλέον κυρίως Audi) με την εμβληματική πινακίδα «FL 1» (Fürstentum Liechtenstein 1). Όπως και στην Ισλανδία, οι ανάγκες ασφαλείας είναι ελάχιστες. Το όχημα αγοράζεται για την τήρηση του διπλωματικού πρωτοκόλλου και τη μεταφορά ξένων αξιωματούχων, χωρίς να φέρει τα ακριβά, βαριά στρώματα θωράκισης που συναντάμε σε μεγαλύτερες χώρες.

-- Ανδόρρα (Πληθυσμός: 85.000άνθρωποι) Ο Πρωθυπουργός και οι εκπρόσωποι των δύο Συγκατεξουσιαστών (του Προέδρου της Γαλλίας και του Επισκόπου της Ουρζέλ) χρησιμοποιούν κυρίως Audi A8. Βασικού επιπέδου, χωρίς ακραίες προδιαγραφές αντιβαλλιστικής προστασίας.

--Ισλανδία: Πληθυσμός 390.000 άνθρωποι. Η Πρόεδρος της χώρας μετακινείται με μια πολυτελή λιμουζίνα Lexus LS600hL ή ένα Audi A8L, φέροντας την τιμητική πινακίδα με τον αριθμό «1». Δεν υπάρχει βαριά θωράκιση. Η Ισλανδία έχει σχεδόν μηδενική εγκληματικότητα και δεν αντιμετωπίζει τρομοκρατικές απειλές. Είναι μάλιστα συνηθισμένο φαινόμενο για τους κατοίκους του Ρέικιαβικ να βλέπουν το προεδρικό αυτοκίνητο σταματημένο στο φανάρι δίπλα τους, με έναν μόνο οδηγό και χωρίς καμία απολύτως συνοδεία αστυνομίας ή ασφάλειας.

 

Συμπερασματικά, σχετικά με την Κύπρο: Η βασική διαφορά της Κύπρου από τα παραπάνω μικρά κράτη είναι η γεωπολιτική της θέση. Η Κύπρος, παρά τον μικρό της πληθυσμό, βρίσκεται σε μια ασταθή περιοχή (Μέση Ανατολή), αντιμετωπίζει το εθνικό ζήτημα της κατοχής και συμμετέχει ενεργά σε ευρωπαϊκά και διεθνή φόρουμ. Το κόστος συντήρησης μιας θωρακισμένης λιμουζίνας είναι εξαιρετικά υψηλό και επιβαρύνει εξ ολοκλήρου τον κρατικό προϋπολογισμό. Στην πραγματικότητα, το υπερβολικό κόστος των repairs και των services είναι ο κυριότερος λόγος που οι κυβερνήσεις αντικαθιστούν αυτά τα οχήματα μετά από λίγα χρόνια, καθώς η περαιτέρω χρήση τους καθίσταται οικονομικά ασύμφορη. Για να καταλάβετε τα μεγέθη, στην περίπτωση της Κύπρου, το επίσημο κόστος συντήρησης για τη θωρακισμένη λιμουζίνα που αγόρασε ο Δημήτρης Χριστόφιας το 2010 είχε ανέλθει στο αστρονομικό ποσό των €138.654 μέχρι τη στιγμή της αντικατάστασής της. Όλα αυτά τα έξοδα εγγράφονται κάθε χρόνο στον κρατικό προϋπολογισμό υπό το κονδύλι των «Δαπανών Συντήρησης Κρατικών Οχημάτων» ή μέσω των προϋπολογισμών της Αστυνομίας και του Υπουργείου Μεταφορών (Ηλεκτρομηχανολογική Υπηρεσία) που έχουν την ευθύνη του στόλου.