Περί των 12 μαθητών του Ιησού Χριστού

γράφει ο Δημήτριος Γκόγκας 

     Οι 12 μαθητές (ή απόστολοι) του Ιησού Χριστού ήταν οι στενότεροι ακόλουθοί του και μετά τον θάνατο και την Ανάστασή του, έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη διάδοση του Χριστιανισμού. Τα ονόματά τους είναι:
 
1.    Σίμων Πέτρος (Σίμων υιός του Ιωνά)
2.    Ανδρέας ((ή Ανδρεύς ή Ανδρείας, αδελφός του Σίμωνα Πέτρου)
3.    Ιάκωβος ο γιος του Ζεβεδαίου
4.    Ιωάννης (αδελφός του Ιάκωβου)
5.    Φίλιππος (από τον Βηθσαϊδά της Γαλιλαίας)
6.    Βαρθολομαίος ή  Ναθαναήλ (στα ευαγγέλια εμφανίζεται είτε με ένα, είτε με το άλλο όνομα)
7.    Θωμάς (Ιουδαίος στην καταγωγή)
8.    Ματθαίος (το όνομά του σημαίνει δεδωρημένος από τον θεό)
9.    Ιάκωβος ο γιος του Αλφαίου
10. Θαδδαίος (γνωστός και ως Ιούδας Θαδδαίος, Λεββαίος, ή και ως Ιούδας του Ιακώβου)
11. Σίμων ο Ζηλωτής (Σίμων ο Κανανίτης)
12. Ιούδας Ισκαριώτης (αποκαλείται και Ιούδας Ισκάριωθ)
 
           Σύμφωνα με τις πράξεις των Αποστόλων μετά τον θάνατο του Ιούδα του Ισκαριώτη, τη θέση του πήρε ο Ματθίας.
 
     Οι δώδεκα πριν κληθούν να γίνουν μαθητές ασκούσαν κάποια επαγγέλματα, όπως προκύπτει από την ανάγνωση της Αγίας Γραφής αλλά και των διαφόρων παραδόσεων. Εξάλλου ήταν μέλη οικογενειών και η επιβίωση καθημερινό μέλημά τους. Ο Σίμων Πέτρος, ο Ανδρέας, ο Ιάκωβος του Ζεβεδαίου και ο Ιωάννης υπήρξαν ψαράδες και εργάζονταν μαζί στη θάλασσα της Γαλιλαίας. Ο Ματθαίος ήταν τελώνης (φοροεισπράκτορας), ενώ ο Σίμων ο Ζηλωτής υπήρξε πιθανόν μέλος των Ζηλωτών (πολιτικό-θρησκευτικό κίνημα). Για τους υπόλοιπους δεν υπάρχουν σαφείς πληροφορίες στην Καινή Διαθήκη: Το επάγγελμα του Φιλίππου, του Βαρθολομαίου, του Ιακώβου του Αλφαίου, του Θαδδαίου,  του Θωμά, του Ματθία και του Ιούδα Ισκαριώτη είναι άγνωστο. Από την παράδοση γνωρίζουμε ότι ο Θωμάς ήταν τεχνίτης οικοδόμος. Παρατηρούμε λοιπόν  ότι αρκετοί από τους μαθητές προέρχονταν από απλά επαγγέλματα, κυρίως αλιείς, ενώ υπάρχει και η περίπτωση του τελώνη που θεωρούνταν κοινωνικά περιθωριοποιημένος.
 
      Προκύπτει άμεσα το ερώτημα γιατί ο Υιός του Θεού και του Ανθρώπου, επέλεξε ως μαθητές απλοϊκούς ανθρώπους. Τι θα εξυπηρετούσε; Πιστεύεται και είναι αληθές ότι αυτή η επιλογή, δηλαδή η επιλογή ανθρώπων από απλά επαγγέλματα από τον Ιησού Χριστό δεν θεωρείται τυχαία. Έχει βαθύ νόημα μέσα στο μήνυμά της διδασκαλίας του:
 
       1. Για να δείξει ότι η διδασκαλία και τα μηνύματά της, είναι για όλους
           Οι περισσότεροι μαθητές (π.χ. ψαράδες όπως ο Σίμων Πέτρος, ο Ανδρέας) ήταν απλοί άνθρωποι. Αυτό δείχνει ότι η διδασκαλία του δεν απευθυνόταν μόνο σε μορφωμένους ή ισχυρούς της εποχής, αλλά σε κάθε άνθρωπο.
       2. Για να τονίσει την αξία της ταπεινότητας
         Δεν επέλεξε θρησκευτικούς ηγέτες της εποχής (όπως Φαρισαίους, Αρχιερείς ή Γραμματείς), αλλά ανθρώπους χωρίς κανένα κοινωνικό κύρος. Έτσι ανέδειξε ότι η πνευματική αξία δεν εξαρτάται από θέση που κατέχει ο καθένας ή επάγγελμα που ασκεί.
      3. Για να φανεί η δύναμη της αλλαγής
          Άνθρωποι χωρίς ιδιαίτερη μόρφωση έγιναν οι κύριοι φορείς ενός μηνύματος ειρήνης, δικαιοσύνης, ισότητας. Αυτό δείχνει ότι η δύναμη δεν προέρχεται από ανθρώπινες ικανότητες αλλά από την βαθιά πίστη και την αποστολή.
     4. Για πρακτικούς λόγους
         Οι ψαράδες, για παράδειγμα, ήταν συνηθισμένοι στη σκληρή δουλειά, συνεργατικοί (δούλευαν σε ομάδες), ανθεκτικοί και επίμονοι. Ουσιώδη και σημαίνοντα χαρακτηριστικά, χρήσιμα για τη μετέπειτα αποστολή τους.
    5. Για να ανατρέψει κοινωνικά στερεότυπα
         Η επιλογή ακόμη και ενός τελώνη, όπως ο Ματθαίος, που θεωρούνταν αμαρτωλός, δείχνει ότι κανείς δεν αποκλείεται από την αλλαγή και τη σωτηρία.
 
   Αυτοί λοιπόν οι 12 απλοϊκοί άνθρωποι, χωρίς ιδιαίτερη μόρφωση κατάφεραν να διαδώσουν το μήνυμα του Ιησού Χριστού. Τι εξηγήσεις μας δίνει τόσο η Εκκλησία, όσο και ο ιστορικός της κάθε εποχής για το τεράστιο αυτό άθλο;
 
1. Η θεολογική εξήγηση (πίστη της Εκκλησίας)
     Στην χριστιανική παράδοση, καθοριστικό ρόλο παίζει η παρουσία του Αγίου Πνεύματος, ιδιαίτερα μετά την Πεντηκοστή. Πιστεύεται ότι έδωσε το απαιτούμενο θάρρος, τη σοφία και την ικανότητα να διδάσκουν και να επικοινωνούν με τους άλλους. Γι’ αυτό, από φοβισμένοι άνθρωποι έγιναν τολμηροί κήρυκες.
 
2. Η προσωπική εμπειρία που είχαν.
    Οι μαθητές δεν μετέφεραν μια αόριστη θεωρία, αλλά αυτό που έζησαν δίπλα στον υιό του Θεού και του ανθρώπου. Δηλαδή τη ζωή, τη διδασκαλία και — κυρίως — την Ανάσταση του Ιησού Χριστού. Αυτή η βεβαιότητα τους έδωσε ισχυρό κίνητρο, ακόμη και μπροστά σε απίστευτους διωγμούς.
 
3. Ο προφορικός τρόπος μετάδοσης
     Την εποχή εκείνη η γνώση μεταδιδόταν κυρίως προφορικά. Δεν χρειαζόταν κάποιος να είναι μορφωμένος με τη σημερινή έννοια για να διδάσκει. Κύρια χαρακτηριστικά στον προφορικό τρόπο μετάδοσης της γνώσης. Της επικοινωνίας ήταν η απομνημόνευση, η αφήγηση ιστοριών και η συνεχής επανάληψη.
 
4. Το απλό και κατανοητό μήνυμα
    Το μήνυμα του Ευαγγελίου ήταν σχετικά απλό και άμεσο: Μιλούσε για την αγάπη, τη συγχώρεση, τη μετάνοια και την ελπίδα. Η απλότητα αυτή του θεϊκού μηνύματος, το έκανε εύκολο να μεταδοθεί σε διαφορετικούς ανθρώπους και διαφορετικές κοινωνικές τάξεις.
 
5. Το ιστορικό πλαίσιο της εποχής
     Στη διάδοση του θεϊκού μηνύματος του Χριστού βοήθησαν και πρακτικοί παράγοντες:
 
Ø  η κοινή γλώσσα (ελληνιστική κοινή για το σύνολο των περιοχών της Μεσογείου)
Ø  το εξαιρετικό για την εποχή εκείνη δίκτυο δρόμων της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας
Ø  οι πόλεις-κέντρα εμπορίου και πολιτισμού
 
6. Η συνεργασία με άλλους πιο μορφωμένους
        Αργότερα, πρόσωπα όπως ο Απόστολος Παύλος, που είχε υψηλή παιδεία, συνέβαλαν σημαντικά στη συστηματική διάδοση και θεολογική διατύπωση του μηνύματος.
 
 
Ας διαβάσουμε λίγα στοιχεία για τον κάθε απόστολο
 
1.    Ο Απόστολος Σίμων Πέτρος: Ο Άγιος Πέτρος (γεννημένος το 1 π.Χ. ως Σίμων υιός του Ιωνά, Σίμων Βαριωνά, αποβιώσας μεταξύ του 64 και του 68 μ.Χ.), επίσης γνωστός ως Απόστολος Πέτρος, Σίμων Πέτρος, Συμεών, Σίμων, ή Κηφάς, ήταν ένας από τους Δώδεκα Αποστόλους του Ιησού Χριστού και ένας από τους θεμελιωτές της πρώιμης Χριστιανικής Εκκλησίας.
2.    Ο Απόστολος Ανδρέας
           Ο Ανδρέας (ή Ανδρεύς ή Ανδρείας) ήταν αδελφός του Σίμωνα Πέτρου και ένας από τους δώδεκα Αποστόλους του Χριστού. Σύμφωνα με την Καινή Διαθήκη, ήταν ο πρώτος που κλήθηκε από τον Χριστό να γίνει Απόστολος, γι' αυτό και στην ορθόδοξη παράδοση συχνά αποκαλείται «Πρωτόκλητος» Γεννήθηκε μεταξύ του 5 και 10 μ.Χ. στην πόλη Βηθσαϊδά της Γαλιλαίας. Οι γονείς του ονομάζονταν Ιωνάς ή Ιωάννης και Ιωάννα. Ο Ανδρέας και ο αδελφός του Σίμων Πέτρος μετέρχονταν το επάγγελμα του ψαρά στη λίμνη της Τιβεριάδος, γι' αυτό και όταν κλήθηκαν να ακολουθήσουν τον Χριστό, Αυτός τους είπε ότι θα τους κάνει «ἁλιεῖς ἀνθρώπων».
3.    Ο Απόστολος Ιάκωβος του Ζεβεδαίου
           Ο Απόστολος Ιάκωβος ήταν γιος του Ζεβεδαίου (Ματθ.4,21. Μαρκ.1,19. 3,17. Λουκ.5,10) και της Σαλώμης (Ματθ.20,20.Μαρκ.15,40.16,1) και πρεσβύτερος αδελφός του μαθητή και Ευαγγελιστού Ιωάννου (Μαρκ.5,37). Καταγόταν και αυτός από την Βησθαϊδά της Γαλιλαίας. Ασχολούνταν με την αλιεία στη λίμνη Γεννησαρέτ, μαζί με τον Ιωάννη, έχοντας μαζί τους και τον πατέρα τους, καθώς και πολλούς εργάτες. Είχαν δικό τους πλοίο και φαίνεται πως διεύθυναν αρκετά εύρωστη επιχείρηση, με οποία συνεργαζόταν και ο Πέτρος. Παρ' όλα αυτά όταν άκουσαν το κήρυγμα του Ιησού «αφέντες τον πατέρα αυτών Ζεβεδαίον εν τω πλοίω μετά τω μισθωτών απήλθον οπίσω αυτού».
4.    Ο Απόστολος Ιωάννης
            Κατά τις βιβλικές αφηγήσεις, ο Ιωάννης γεννήθηκε στη Γαλιλαία, ο αδελφός του ήταν ο Ιάκωβος και ο πατέρας του ο Ζεβεδαίος. Ο ίδιος ήταν ψαράς στο επάγγελμα και πιθανώς ανήκε σε εύπορη οικογένεια, αφού οικογενειακώς διέθεταν σκάφος αλιείας και μισθωτούς. Ήταν επίσης ακόλουθος του Ιωάννη του βαπτιστή κάτι που δείχνει τη θρησκευτική φύση του και τις μεσσιανικές του ανησυχίες. Από νεαρός ήταν πνευματικό κι ανήσυχο άτομο και ακολούθησε τον Χριστό
5.       Ο Απόστολος Φίλιππος
            Ο Απόστολος Φίλιππος ήταν ένας από τους μαθητές του Ιησού, και ένας από τους δώδεκα απόστολους. Καταγόταν από τη Βηθσαϊδά της Γαλιλαίας. Κήρυξε το Ευαγγέλιο στη Μικρά Ασία (Λυδία και Μυσία), μαζί με τον Βαρθολομαίο και την αδελφή του Μαριάμνη. Βρήκε μαρτυρικό θάνατο στην Ιεράπολη της Φρυγίας, καθώς τρυπήθηκε στους αστραγάλους και καρφώθηκε σ' ένα ξύλο. Κάλεσε τον Ναθαναήλ (Βαρθολομαίο) να γνωρίσει τον Ιησού. Εμφανίζεται σε αρκετές συνομιλίες στο Ευαγγέλιο.
 
6.    Ο Απόστολος Βαρθολομαίος ή Ναθαναήλ
           Καταγόταν από την Κανά της Γαλιλαίας. Θεωρείται ότι είναι το ίδιο πρόσωπο με τον Ναθαναήλ, καθώς στα συνοπτικά ευαγγέλια αναφέρεται πάντοτε ο Φίλιππος μαζί με τον Βαρθολομαίο, χωρίς να αναφέρεται καθόλου ο Ναθαναήλ, ενώ στο κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο αναφέρεται συνεχώς ο Φίλιππος με το Ναθαναήλ, χωρίς να αναφέρεται πουθενά ο Βαρθολομαίος. Κατά τη Συριακή παράδοση ονομαζόταν Ιησούς και αναγκάστηκε να αλλάξει το όνομά του όταν προσχώρησε στον κύκλο των μαθητών του Χριστού. Τον προσκάλεσε στον κύκλο των μαθητών του Χριστού ο φίλος του Απόστολος Φίλιππος με τα λόγια «Ὃν ἔγραψε Μωϋσῆς ἐν τῷ νόμῳ καὶ οἱ προφῆται, εὑρήκαμεν, Ἰησοῦν τὸν υἱὸν τοῦ Ἰωσὴφ τὸν ἀπὸ Ναζαρέτ». Και γι' αυτόν είπε ο Χριστός: «Ἴδε ἀληθῶς Ἰσραηλίτης ἐν ᾧ δόλος οὐκ ἔστι».
Δίδαξε το Χριστιανισμό στους Ινδούς και μαζί με τον Ιούδα στην Αρμενία. Οι δυο τους θεωρούνται θεμελιωτές της Αρμενικής Εκκλησίας. Μαρτύρησε στην Ουρβανούπολη με σταυρικό θάνατο, με το κεφάλι προς τα κάτω, κατά διαταγή του βασιλιά Αστυάγη. Το σκήνωμα του κλείστηκε σε λάρνακα, ρίχτηκε στη θάλασσα και βρέθηκε στις νήσους Λιπάρες (Λίπαρι) κοντά στη Σικελία,
7.    Ο Απόστολος Θωμάς
           Ήταν Ιουδαίος στην καταγωγή και, όπως και άλλοι μαθητές, ασκούσε το επάγγελμα του ψαρά. Εγκατέλειψε το επάγγελμά του και ακολούθησε το Χριστό, όταν εκείνος του το ζήτησε. Ήταν από τους ένθερμους μαθητές, όμως μετά την ανάσταση ολιγοπίστησε και δεν πίστεψε ότι ο Χριστός αναστήθηκε, παρά μόνον όταν ψηλάφισε στα χέρια Του τα σημάδια της Σταύρωσης, στη δεύτερη εμφάνιση του Χριστού στους μαθητές μετά την ανάσταση Του (αναφέρεται ότι κατά την πρώτη εμφάνιση του Ιησού στους μαθητές, ο Θωμάς απουσίαζε).
8.    Ο Απόστολος Ματθαίος
           Ο Απόστολος και Ευαγγελιστής Ματθαίος ή Λευί είναι ένας από τους αποστόλους, μαθητής του Ιησού Χριστού. Το όνομα Ματθαίος προέρχεται από το εβραϊκό όνομα Ματιγιά και αποτελεί σύντμηση του ονόματος Ματιθγιά, ή Ματθανία, που σημαίνει «δώρο του Γιαχβέ» ή «δεδωρημένος υπό του Θεού», κάτι αντίστοιχο με το ελληνικό Θεόδωρος.
Ο Ματθαίος καταγόταν από τη Γαλιλαία και εργαζόταν ως τελώνης, δηλ. φοροεισπράκτορας..
9.    Ο Απόστολος Ιάκωβος του Αλφαίου
           Ο Ιάκωβος ο Μικρός ή Ιάκωβος του Αλφαίου ήταν ένας από τους 12 αποστόλους του Ιησού Χριστού. Καταγράφεται ότι ήταν γιος του Αλφαίου.
10.   Ο Απόστολος Θαδδαίος
         Ο Θαδδαίος, γνωστός και ως Ιούδας Θαδδαίος, Λεββαίος, ή και ως Ιούδας του Ιακώβου, ήταν ένας από τους Δώδεκα Αποστόλους του Ιησού Χριστού και άγιος της Ορθόδοξης και της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Ταυτίζεται κάποτε, ιδίως στη Δύση, με τον Ιούδα τον αδελφόθεο, αλλά διακρίνεται απολύτως από τον Ιούδα Ισκαριώτη, τον Απόστολο που πρόδωσε τον Ιησού. Δεν πρέπει επίσης να συγχέεται με τον Θαδδαίο τον εκ των Δώδεκα ο Απόστολος Θαδδαίος ο εκ των Εβδομήκοντα Αποστόλων.
11. Ο Απόστολος Σίμων ο Ζηλωτής
          Ονομάζεται και Κανανίτης λόγω της καταγωγής του από την Κανά της Γαλιλαίας. Τα προσωνύμια Κανανίτης και Ζηλωτής του αποδίδονται για να διακρίνεται από τον άλλο Σίμωνα που υπήρχε μεταξύ των αποστόλων, τον Σίμωνα Πέτρο. Για τον απόστολο Σίμωνα δεν διασώζονται πολλές πληροφορίες. Εικάζεται ότι ήταν ζηλωτής, εξ ου και το προσωνύμιο. Σύμφωνα με την παράδοση της Εκκλησίας κήρυξε στην Περσία, στην Αίγυπτο και στη Μαυριτανία, ενώ μαρτύρησε με σταυρικό θάνατο στην Ιερουσαλήμ ή στη Βρετανία σύμφωνα με άλλη πηγή.
12. Ιούδας Ισκαριώτης
           Ο Ιούδας ο Ισκαριώτης (יהודה איש־קריות, Yəhûḏāh ʾΚ-qəriyyôṯ) ήταν, με βάση την Καινή Διαθήκη, ένας από τους δώδεκα μαθητές του Ιησού. Ο Ιούδας ήταν υπεύθυνος για το ταμείο του Ιησού και των μαθητών του, αλλά είναι κυρίως γνωστός για τη συμμετοχή του στην προδοσία του Ιησού και τη σύλληψή του.
Το όνομα του είναι επίσης συνδεδεμένο με ένα γνωστικό ευαγγέλιο, το Ευαγγέλιο του Ιούδα, που συναντάται σε ένα κοπτικό κείμενο του πρώιμου 4ου αιώνα.
 
➤ Ο αντικαταστάτης του Ιούδα του Ισκαριώτη:
13. Ο Απόστολος Ματθίας
          Ο απόστολος Ματθίας ήταν με βάση την Καινή Διαθήκη ο αντικαταστάτης του Ιούδα στον κύκλο των δώδεκα αποστόλων, μετά την προδοσία και την αυτοκτονία του πρώτου. Αναφέρεται από τον ευαγγελιστή Λουκά στις Πράξεις των Αποστόλων (Πράξεις 1:18-26). Με βάση τον Νικηφόρο Κάλλιστο Ξανθόπουλο (λόγιος κληρικός του 14ου αιώνα και ιερεύς του ναού της Αγίας Σοφίας) ο Ματθίας κήρυξε αρχικά το ευαγγέλιο στην Ιουδαία, στη συνέχεια στην Αιθιοπία (η οποία ταυτιζόταν με τη μυθολογική Κολχίδα, σημερινή καυκασιανή Γεωργία), και σταυρώθηκε στην Κολχίδα.
 
Που κήρυξαν και τι θάνατο είχαν οι 12 μαθητές
 
1. Ο Σίμων Πέτρος κήρυξε στην Ιουδαία, την Αντιόχεια και τη Ρώμη. Μαρτύρησε στη Ρώμη. Θανατώθηκε με σταύρωση. Σύμφωνα με την παράδοση σταυρώθηκε ανάποδα. (ζήτησε να τον σταυρώσουν ανάποδα, γιατί θεωρούσε τον εαυτό του ανάξιο να υπομείνει μαρτύριο παρόμοιο με αυτό του Χριστού)
2.  Ο Απόστολος Ανδρέας κήρυξε στην Ελλάδα και την Μικρά Ασία. Μαρτύρησε στην πόλη της Πάτρας. Σταυρώθηκε σε σχήμα Χ.
3. Ο Ιάκωβος του Ζεβεδαίου κήρυξε στην Ιουδαία. Σύμφωνα με την παράδοση δίδαξε το ευαγγέλιο και στην Ισπανία.  (κατά παράδοση και Ισπανία). Μαρτύρησε στα Ιεροσόλυμα.  Αποκεφαλίστηκε.
4. Ο Απόστολος Ιωάννης κήρυξε στην Μικρά Ασία στην περιοχή της Εφέσου. Πέθανε σε βαθιά γεράματα.
5. Ο Απόστολος Φίλιππος κήρυξε στη Μικρά Ασία. Σκοτώθηκε με ιδιαίτερα σκληρό τρόπο: τρυπήθηκε στους αστραγάλους και καρφώθηκε σ' ένα ξύλο.
6. Ο Απόστολος Βαρθολομαίος κήρυξε στην  Αρμενία και την Ινδία. Μαρτύρησε: με φρικτό τρόπο (κατά την παράδοση γδάρθηκε ζωντανός).
7. Ο Απόστολος Θωμάς κήρυξε στην Ινδία. Εκτελέστηκε με λόγχη.
8. Ο Απόστολος Ματθαίος κήρυξε στην Αιθιοπία ή Περσία (κατά διαφορετικές παραδόσεις). Αν και μεταγενέστερες παραδόσεις μιλούν για μαρτυρικό θάνατο στην πυρά ή εκτέλεση με ξίφος, η πιθανότερη εκδοχή είναι αυτή του Ηρακλείωνα, την οποία παραθέτει ο Κλήμης Αλεξανδρείας, και η οποία αναφέρει ότι ο Ματθαίος πέθανε από φυσικό θάνατο
9. Ο Ιάκωβος του Αλφαίου κήρυξε στην Ιουδαία και στην Αίγυπτο. Μαρτύρησε με σταυρικό θάνατο στην Οστρακίνη της Κάτω Αιγύπτου
10. Ο Απόστολος Θαδδαίος κήρυξε το Ευαγγέλιο στην Ιουδαία, στη Σαμάρεια, στην Ιδουμαία, στη Συρία, στη Μεσοποταμία και στη Λιβύη
Η παράδοση αναφέρει ότι αποκεφαλίστηκε.
11. Ο Απόστολος Σίμων ο Ζηλωτής κήρυξε στην Αίγυπτο ή κατά άλλες αναφορές και στην Περσία. Σύμφωνα με την παράδοση φονεύθηκε.
12. Ο Ιούδας Ισκαριώτης μετά την προδοσία του Ιησού Χριστού πέθανε. (αυτοκτονία σύμφωνα με την παράδοση)
13. Ο Ματθίας κήρυξ στην Ιουδαία και πιθανόν Αιθιοπία ή Καππαδοκία. Μαρτύρησε και κατά παράδοση λιθοβολήθηκε και αποκεφαλίστηκε.
 
Ένα από τα προβλήματα που απασχολούν τους ιστορικούς είναι η έλλειψη τεκμηριωμένων ιστορικών πληροφοριών για τους περισσότερους αποστόλους του Ιησού Χριστού Υπάρχουν όμως λόγοι που δικαιολογούν αυτή την ιστορική αστοχία, όπως παρακάτω:
 
Ø  Ήταν απλοί και άγνωστοι άνθρωποι
           Οι περισσότεροι δεν ήταν σημαντικές προσωπικότητες της εποχής (πολιτικοί, στρατηγοί, φιλόσοφοι). Ήταν ψαράδες, τελώνες κ.λπ., άρα οι σύγχρονοι ιστορικοί δεν είχαν λόγο να γράψουν γι’ αυτούς.
Ø  Η ιστορία γραφόταν για «μεγάλους» ανθρώπους
           Οι αρχαίοι ιστορικοί ασχολούνταν κυρίως με αυτοκράτορες, πολέμους και σημαντικά πολιτικά γεγονότα. Έτσι, μικρές θρησκευτικές ομάδες αρχικά περνούσαν απαρατήρητες.
Ø  Οι πρώτοι Χριστιανοί δεν κατέγραφαν αμέσως τα πάντα. Στην αρχή, η πίστη μεταδιδόταν προφορικά, υπήρχε δε η προσδοκία ότι το τέλος του κόσμου πλησιάζει και θα αναγεννηθεί ο κόσμος. Συμπερασματικά δεν υπήρχε άμεση ανάγκη για συστηματική καταγραφή της ιστορίας.
Ø  Διωγμοί και δυσκολίες: Οι πρώτοι Χριστιανοί αντιμετώπισαν διωγμούς μέσα στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Αυτό σήμαινε ότι τα γραπτά μπορούσαν να χαθούν ή να καταστραφούν και δεν υπήρχαν ασφαλείς συνθήκες για αρχειοθέτηση.
Ø  Τα περισσότερα χριστιανικά κείμενα γράφτηκαν αργότερα. Οι λεπτομέρειες για τη ζωή των αποστόλων άρχισαν να καταγράφονται δεκαετίες ή και αιώνες μετά, με σκοπό να ενισχύσουν την πίστη. Τα κείμενα της Καινής Διαθήκης επικεντρώνονται κυρίως στο έργο και τη διδασκαλία του Ιησού
και λιγότερο στη βιογραφία των μαθητών
 
 

Ας δούμε στον παρακάτω πίνακα, συνοπτικά πως εξαπλώθηκε ο Χριστιανισμός τους πρώτους αιώνες μετά τον θάνατο και την Ανάσταση του Ιησού Χριστού.

 

Αιώνες- Χρονολογία	Γεγονότα
1ος αιώνας (0–100 μ.Χ.)	Ο Χριστιανισμός αρχίζει σιγά- σιγά να εξαπλώνεται από την Ιερουσαλήμ σε όλη την Μεσόγειο. Οι Απόστολοι ξεκινούν από την Ιουδαία και κηρύττουν αρχικά σε Εβραϊκές Κοινότητες. Η παρουσία του Απόστολου Παύλου, παίζει καθοριστικό ρόλο. Ταξιδεύει σε Ελλάδα, Μικρά Ασία και Ρώμη και ουσιαστικά ξεκινά η διάδοση του μηνύματος του Χριστιανισμού σε μη Ιουδαίους (Εθνικούς). Δημιουργούνται μικρές κοινότητες χριστιανών σε πόλεις – κέντρα. Γράφονται ευαγγέλια και επιστολές.
2ος αιώνας (100–200 μ.Χ)	Παρά τους συνεχείς διωγμούς η σταθεροποίηση του Χριστιανισμού ως νέα θρησκεία είναι εμφανής. Ο Χριστιανισμός εξαπλώνεται σε όλη τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία: Ελλάδα, Μικρά Ασία, Αίγυπτο και Ιταλία (Ρώμη) Δεν είναι νόμιμος. Οι διωγμοί συνεχίζονται. Οι κοινότητές τους οργανώνονται καλύτερα και δημιουργείται σταθερή διδασκαλία. Παρατηρείται ένα παράδοξο: οι διωγμοί συχνά ενισχύουν τη συνοχή των Χριστιανών.
3ος αιώνας (200–300 μ.Χ.)	Καταγράφεται ραγδαία αύξηση των Χριστιανών. Ο Χριστιανισμός εξαπλώνεται σε πόλεις και στρατηγικής σημασίας κέντρα. Η Εκκλησία γίνεται πιο οργανωμένη. (επίσκοποι, εκκλησιαστική ιεραρχία κτλ) Παράλληλα συνεχίζονται αν και μειωμένη ένταση οι διωγμοί (π.χ. Διοκλητιανός).
Αρχές 4ου αιώνα (μετά το 300 μ.Χ.)	Το 313 μ.Χ. ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ο Μέγας εκδίδει το Διάταγμα των Μεδιολάνων: Ο Χριστιανισμός γίνεται νόμιμος, οι διωγμοί σταματούν. Οι Χριστιανοί πλέον: χτίζουν ελεύθερα εκκλησίες, οργανώνουν δημόσια λατρεία. Το 380 μ.Χ. ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος Α΄ κάνει τον Χριστιανισμό επίσημη θρησκεία της αυτοκρατορίας.

 
 
 
 Βιβλιογραφία:

α. Βικιπαίδεια

β. Αγία Γραφή 

γ. Ιστοσελίδες :Pemptousia.gr (Πεμπτουσία), Dogma.gr,  Romfea.gr, Orthodoxia.info.

η συλλογή των πληροφοριών πραγματοποιήθηκε και με την βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης. 

 
 

Ο Τάφος του Ιησού Χριστού

 

γράφει και συλλέγει στοιχεία ο Δημήτριος Γκόγκας

 

Κατά Ματθαίον 27,60	Κατά Μάρκον 15,46	Κατά Λουκάν 23,53	Κατά Ιωάννην 19,41-42
…και τον έβαλε σε ένα δικό του (ο Ιωσήφ εκ Αριμαθαίας)*καινούργιο μνήμα, που ήταν λαξευμένο στο βράχο. Ύστερα κύλησε μια μεγάλη πέτρα έκλεισε την είσοδο του μνήματος και έφυγε.           · Συμπλήρωμα του σχολιαστή	…και τον τοποθέτησε σ΄ ένα μνήμα που ήταν λαξεμένο σε βράχο. Μετά κύλησε ένα λιθάρι κι έκλεισε την είσοδο του μνήματος.	…και το έβαλε (το σώμα του Ιησού)* σ΄ ένα λαξευμένο μνήμα, στο οποίο δεν είχαν βάλει ποτέ κανέναν.                   · Συμπλήρωμα του σχολιαστή	Στο μέρος όπου σταυρώθηκε ο Ιησούς, ήταν ένας κήπος και μέσα στον κήπο ένα καινούργιο μνήμα όπου κανένας ακόμα δεν είχε ταφεί. Επειδή λοιπόν , ήταν παραμονή της γιορτής των Ιουδαίων και το μνήμα ήταν κοντά, ενταφίασαν τον Ιησού εκεί.

Από τα παραπάνω αναγραφόμενα στα 4 ιερά Ευαγγέλια της Καινής Διαθήκης, συνάγεται ότι:

ü  Η ταφή του Ιησού Χριστού πραγματοποιήθηκε ημέρα Παρασκευή.

ü  Το σώμα του Ιησού Χριστού τοποθετήθηκε σ΄ ένα τάφο λαξευμένο σε βράχο.

ü  Ο τάφος (μνήμα) ανήκε στον Ιωσήφ από την Αριμαθαία και δεν είχε χρησιμοποιηθεί ξανά για ταφή.

ü  Η είσοδος του τάφου κλείστηκε με μια μεγάλη πέτρα (λιθάρι).

ü  Ο ευαγγελιστής Ιωάννης γράφει ότι ο τάφος βρισκόταν σε κήπο πλησίον του μέρους όπου σταυρώθηκε ο Ιησούς. (κοντά στο λόφο Γολγοθά)

ü  Οι ευαγγελιστές Λουκάς και Ιωάννης δεν αναφέρουν το κλείσιμο του τάφου με πέτρα (λιθάρι)

Σκέψεις- απόψεις του συγγραφέα

ü  Η ταφή του Ιησού Χριστού πραγματοποιήθηκε βιαστικά, καθώς δεν υπήρχαν μεγάλα χρονικά περιθώρια αφού την επομένη ημέρα του Σαββάτου ήταν αργία για τους Εβραίους (Πάσχα) και δεν ήταν αποδεκτό να μένουν σώματα επί σταυρών. Έτσι επιλέχτηκε ο τάφος του Ιωσήφ από την Αριμαθαία που ήταν εκεί κοντά.

ü  Ο τάφος κλείστηκε από τον Ιωσήφ από την Αριμαθαία με μια μεγάλη πέτρα. Εάν η πέτρα ήταν εξαιρετικά μεγάλη και ζύγιζε πολλά κιλά, ήταν δύσκολο να την τοποθέτησε μόνος του. Άρα η ύπαρξη και άλλων ανθρώπων, συγγενών και μη, του Ιησού τόσο στην μεταφορά του, όσο και στην τοποθέτησή του στον ναό ήταν επιβεβλημένη.

ü  Σύμφωνα με τον Ιωάννη, ο τάφος βρισκόταν μέσα σε ένα κήπο. Τα αρχαιολογικά ευρήματα έδειξαν ότι στην περιοχή εκείνη από τον 1ο αιώνα π.Χ, παρατηρείται η ύπαρξη  

οικογενειακών τάφων και πολλαπλών κήπων. Εκεί λοιπόν υπήρχε και δενδρόκηπος που ανήκε στον Ιωσήφ από την Αριμαθαία και μέσα σε αυτόν ο λαξευμένος τάφος.  Ο τάφος του Χριστού βρισκόταν μέσα στον οικογενειακό οπωρώνα του Ιωσήφ της Αριμαθαίας και πιο συγκεκριμένα στο βορειοδυτικό μέρος του πρώην λατομείου.

 Ιστορικές πηγές – Ευρήματα

Πώς σφραγίστηκε ο τάφος του Ιησού;

Είναι ένα ερώτημα που απασχόλησε τους ιστορικούς, ιερείς, σκεπτόμενους χριστιανούς και πιθανότατα να απασχολεί και στο μέλλον τους ανθρώπους.

Έχει γραφτεί στην ιστοσελίδα: https://www.biblicalarchaeology.org/

 «Ενώ ορισμένοι τάφοι στην Ιερουσαλήμ από την ύστερη περίοδο του Δεύτερου Ναού διέθεταν στρογγυλές (σε σχήμα δίσκου) κυλιόμενες πέτρες, ήταν πιο συνηθισμένο να σφραγίζονται οι τάφοι με πέτρες σε σχήμα φελλού, όπως αυτή που απεικονίζεται εδώ. Τα αρχαιολογικά ευρήματα υποδηλώνουν ότι ο τάφος του Ιησού - ο αχρησιμοποίητος τάφος του Ιωσήφ από την Αριμαθαία - θα είχε σφραγιστεί με μια πέτρα σε σχήμα φελλού. Στην πραγματικότητα, από τα περισσότερα από 900 ταφικά σπήλαια της περιόδου του Δεύτερου Ναού γύρω από την Ιερουσαλήμ που εξέτασε ο αρχαιολόγος Άμος Κλόνερ, μόνο τέσσερα έχουν ανακαλυφθεί με δισκοειδείς ογκόλιθους. Αυτοί οι τέσσερις κομψοί τάφοι της Ιερουσαλήμ ανήκαν στις πλουσιότερες —ακόμα και βασιλικές— οικογένειες, όπως ο τάφος της βασίλισσας Ελένης της Αδιαβήνης.

Ήταν ο τάφος του Ιησού ανάμεσα στους «τέσσερις κορυφαίους» τάφους της Ιερουσαλήμ από την περίοδο του Δεύτερου Ναού;

Δεδομένου ότι οι δισκοειδείς λίθοι ήταν τόσο σπάνιοι και δεδομένου ότι ο τάφος του Ιησού χτίστηκε για έναν συνηθισμένο άνθρωπο - επειδή ήταν στην πραγματικότητα ο δανεικός, αλλά αχρησιμοποίητος, τάφος του Ιωσήφ από την Αριμαθαία (Ματθαίος 27:60) - φαίνεται εξαιρετικά απίθανο να ήταν εξοπλισμένος με δισκοειδείς λίθους.

Η αρχαιολογία, επομένως, υποδηλώνει ότι ο τάφος του Ιησού θα είχε μια δισκοειδείς λίθους σε σχήμα φελλού.»

Η τεχνητή νοημοσύνη αναφέρει:

Εκτιμώμενο Βάρος και Διαστάσεις

ü  Βάρος: Οι ερευνητές εκτιμούν ότι μια τέτοια πέτρα ζύγιζε μεταξύ 1,5 και 2 τόνων (περίπου 1.300–1.800 κιλά).

ü  Διάμετρος: Οι κυλινδρικές πέτρες που σφράγιζαν πλούσιους τάφους είχαν συνήθως διάμετρο από 1,2 έως 1,5 μέτρα.

ü  Πάχος: Το πάχος τους κυμαινόταν γύρω στα 30 με 40 εκατοστά.

Αρχαιολογικά Δεδομένα

ü  Σπανιότητα: Αν και στις εικόνες η πέτρα εμφανίζεται πάντα κυκλική, αρχαιολογικά ευρήματα από τον ιστότοπο Biblical Archaeology δείχνουν ότι πάνω από το 98% των τάφων της εποχής σφραγίζονταν με τετράγωνες πέτρες.

ü  Κοινωνική Θέση: Οι κυκλικές πέτρες που κυλούσαν σε ειδικές εγκοπές (λούκια) χρησιμοποιούνταν μόνο σε τάφους πολύ πλούσιων ή επιφανών ανθρώπων, γεγονός που συνάδει με την αναφορά ότι ο τάφος ανήκε στον εύπορο Ιωσήφ από την Αριμαθαία.

ü  Μηχανισμός: Η πέτρα συνήθως τοποθετούνταν σε ένα επικλινές κανάλι, έτσι ώστε να κυλάει εύκολα για να κλείσει την είσοδο, αλλά να απαιτεί τη δύναμη πολλών ανδρών ή μοχλών για να ανηφορίσει και να ανοίξει.

Ο Γολγοθάς και Τάφος του Χριστού ήταν κομμάτι αρχαίου λατομείου

       Όπως αναφέρει το «dogma.gr», τα αρχαιολογικά ευρήματα αποκάλυψαν ότι ο Γολγοθάς και ο Τάφος του Χριστού αποτελούσαν μέρος ενός αρχαίου λατομείου που είχε διαστάσεις περίπου 200 επί 150 μέτρα. Τα κεραμικά αγγεία που βρέθηκαν κατά τις ανασκαφές φανέρωσαν ότι η χρήση του λατομείου είχε αρχίσει ήδη από τον 7ο π.Χ. αιώνα.

 

     

  Πιο συγκεκριμένα διαβάζουμε: «Τοπογραφικό διάγραμμα που αποτυπώνει τη μορφολογία του βραχώδους εδάφους του λατομείου που βρίσκεται κάτω από τον Ναό της Αναστάσεως.

Το διάγραμμα συνετάχθη από τους αρχαιολόγους Shimon Gibson και Joan Ε. Taylor, οι οποίοι συνδύασαν όλα τα γνωστά δεδομένα και τα ευρήματα των ανασκαφών. Η μορφολογία του λατομείου της εποχής του Χριστού βρίσκεται πολύ κοντά σε αυτή την αποτύπωση. Βλ. S. Gibson & J. Taylor, Beneath the Church of the Holy Sepulchre, Λονδίνο 1994. Η χαμηλότερη περιοχή του αρχαίου λατομείου κατά τη διάρκεια της ανασκαφικής έρευνας που διεξήχθη από τον αρχαιολόγο Virgilio Corbo.

Είναι εμφανή τα ίχνη από τα εργαλεία των αρχαίων λατόμων. Σε αυτό το μέρος – που βρίσκεται 14,50 μέτρα χαμηλότερα από τη σημερινή κορυφή του Γολγοθά – βρέθηκε ο Τίμιος Σταυρός το έτος 326 μ.Χ.

Διακρίνουμε τις θέσεις του Παναγίου Τάφου και του Γολγοθά μέσα στο αρχαίο λατομείο. Με τη διακεκομμένη γραμμή εικονίζεται η διαδρομή που ακολούθησε ο Ιησούς από τον τόπο της σύλληψής του προς την οικία του Καϊάφα, και ακολούθως προς το Πραιτώριο και τον Γολγοθά (σχέδιο χάρτη Χ. Σκαρλακίδης).

Ο τάφος του Χριστού βρισκόταν μέσα στον οικογενειακό οπωρώνα του Ιωσήφ της Αριμαθαίας

Τον 1ο π.Χ. αιώνα το αρχαίο λατομείο εγκαταλείφθηκε και μετατράπηκε σε περιοχή με οικογενειακούς τάφους και καλλιεργήσιμους κήπους. Ο τάφος του Χριστού βρισκόταν μέσα στον οικογενειακό κήπο-οπωρώνα του Ιωσήφ της Αριμαθαίας, στο βορειοδυτικό μέρος του πρώην λατομείου.

Ο Γολγοθάς δεν ήταν ένας φυσικός χωμάτινος λόφος, αλλά ένα βραχώδες ύψωμα – ένας κάθετα κομμένος βράχος που σχηματίστηκε από τις εργασίες λατόμησης. Το μέγιστο βάθος της εκσκαφής στην ανατολική πλευρά του βράχου ξεπερνάει τα 11 μέτρα.

Σύμφωνα με τον Ισραηλινό αρχαιολόγο Shlomo Margalit, «η ανατολική πλευρά του Γολγοθά είχε μετατραπεί σε τόπο λατρείας από τους πρώτους χριστιανούς αμέσως μετά την Ανάσταση του Ιησού». Την άποψη αυτή είχε τεκμηριώσει αρχικά ο Ιταλός καθηγητής Emmanuele Testa – θέση που τελικά επιβεβαιώθηκε από τον Ισπανό αρχαιολόγο Fernandez Diez, βάσει των ευρημάτων της διπλής σπηλιάς στην ανατολική πλευρά του βράχου.»

 

Άρθρο της Ιστοσελίδας: https://www.news247.gr/kosmos/eb-national-geographic-o-tafos-tou-iisou-einai-afthentikos/

Της 29/11/2017

ΕΜΠ – National Geographic: O τάφος του Ιησού είναι αυθεντικός

Ο Τάφος του Ιησού στην Ιερουσαλήμ πράγματι χρονολογείται στο 345 μΧ, όπως αποκαλύπτει στο National Geographic η καθηγήτρια του ΕΜΠ Τόνια Μοροπούλου

Ο Τάφος του Ιησού στην Ιερουσαλήμ είναι ο αυθεντικός, εκείνος δηλαδή που έστησαν οι Ρωμαίοι στα μέσα του 4ου αιώνα! Αυτή την αποκάλυψη που προκαλεί παγκόσμιο δέος έκανε στο National Geographic η καθηγήτρια του ΕΜΠ Τόνια Μοροπούλου, προκαλώντας παγκόσμιο δέος.

Συγκεκριμένα, η επιστημονική χρονολόγηση έδειξε ότι τα πετρώματα του μνημείου χρονολογούνται στο 345 μΧ, την ώρα που γνωρίζουμε από ιστορικές πηγές ότι οι Ρωμαίοι είχαν εντοπίσει το ακριβές σημείο της ταφής του Ιησού το 326.

Όταν οι εκπρόσωποι του Μεγάλου Κωνσταντίνου έφτασαν στην Ιερουσαλήμ ένα χρόνο νωρίτερα με σκοπό να εντοπίσουν το σημείο ταφής του Χριστού, εστίασαν από την πρώτη στιγμή σε έναν ναό που είχε χτιστεί 200 χρόνια νωρίτερα. Τον αναστήλωσαν και άρχισαν τις ανασκαφές, ανακαλύπτοντας έναν τάφο, σκεπασμένο από μια «σπηλιά» ασβεστόλιθου.

Η κορυφή του σπηλαίου αυτού είχε αφαιρεθεί, προκειμένου να αποκαλύπτεται το εσωτερικό του τάφου, ενώ το Άγιο Κουβούκλιο ήταν χτισμένο γύρω – γύρω. Στο εσωτερικό του τάφου, όπως αποκαλύφθηκε από τις πρόσφατες έρευνες του Πολυτεχνείου, βρίσκεται ένα μακρόστενο ξύλινο «ταφικό κρεβάτι», όπου πιστεύεται ότι τοποθετήθηκε το σώμα του Ιησού μετά την Σταύρωση, ενώ το μάρμαρο που το καλύπτει πιστεύεται ότι τοποθετήθηκε εκεί το αργότερο το 1555 μΧ.

«Αν και είναι αρχαιολογικά αδύνατον να επιβεβαιωθεί ότι ο τάφος είναι το σημείο ταφής ενός Εβραίου που ήταν γνωστός ως Ιησούς από την Ναζαρέτ και ο οποίος σύμφωνα με την Καινή Διαθήκη σταυρώθηκε στην Ιερουσαλήμ το 30 ή το 33 μΧ, οι νέες επιστημονικές χρονολογήσεις επιβεβαιώνουν πως η πρώτη κατασκευή του ταφικού μνημείου έγινε την εποχή του Κωνσταντίνου, του πρώτου Χριστιανού αυτοκράτορα της Ρώμης», αναφέρει το δημοσίευμα του Νational Geographic.

Η έρευνα του ΕΜΠ

Το ΕΜΠ προχώρησε σε εργασίες αναστήλωσης του μνημείου και άνοιξε για πρώτη φορά τον τάφο τον Οκτώβριο του 2016 όταν και πήραν δείγματα για να προχωρήσουν την έρευνά τους.

Μεγάλη έκπληξη για τους επιστήμονες ήταν το γεγονός ότι κάτω από το μάρμαρο στον τάφο βρήκαν ένα παλαιότερο, σπασμένο μάρμαρο με έναν σταυρό επάνω του, το οποίο βρισκόταν ακριβώς πάνω από το ταφικό κρεβάτι.

Αυτή η δεύτερη μαρμάρινη πλάκα αποτέλεσε σημείο διαφωνίας μεταξύ των επιστημόνων. Αλλοι υποστήριζαν ότι προέρχεται από την περίοδο των Σταυροφορειών, ενώ άλλοι υποστήριζαν ότι είναι πρωθύστερη. Η έρευνα του ΕΜΠ απέδειξε κάτι πολύ σπουδαιότερο που κανείς μέχρι τότε δεν τολμούσε ούτε καν να ισχυριστεί: Οτι αυτή η μαρμάρινη πλάκα ήταν η πρώτη εκείνη που τοποθετήθηκε επί επί Ρωμαϊκής εποχής, υπό τις εντολές του Μέγα Κωνσταντίνου, στο πρώτο ταφικό μνημείο για τον Χριστό.

Πέραν αυτού οι επιστήμονες του ΕΜΠ, κατά τη διάρκεια της αποκατάστασης του Αγίου Κουβουκλίου προσδιόρισαν ότι μεγάλο μέρος της ταφικής σπηλιάς παραμένει περικλεισμένο μέσα στα τοιχώματα του ιερού. Τα δείγματα κονιάματος που ελήφθησαν από υπολείμματα του νότιου τοίχου της σπηλιάς χρονολογούνται από το 335 έως και το 1570, γεγονός που έδωσε ακόμα περισσότερα στοιχεία για την κατασκευή της ρωμαϊκής περιόδου, αλλά και την αποκατάσταση του 16ου αιώνα, που ήταν άλλωστε γνωστή. Το κονίαμα που ελήφθη από την είσοδο του τάφου χρονολογείται στον 11ο αιώνα και είναι σύμφωνο με την ανακατασκευή του Αγίου Κουβουκλίου, μετά την καταστροφή του το 1007.

«Είναι ενδιαφέρον το πώς αυτά τα κονιάματα όχι μόνο παρέχουν στοιχεία για το αρχαιότερο ιερό στο χώρο, αλλά και επιβεβαιώνουν την ιστορική ακολουθία κατασκευής του Αγίου Κουβουκλίου», είναι η χαρακτηριστική δήλωση της επικεφαλής των ερευνών του ΕΜΠ Καθηγήτριας Τόνιας Μοροπούλου στο National Geographic.

Βιβλιογραφία:

1. Βικιπαίδεια
2. Τεχνητή Νοημοσύνη
3. Καινή Διαθήκη (4 ευαγγέλια)
4. Ιστοσελίδα : https://www.biblicalarchaeology.org/
5. Ιστοσελίδα: dogma.gr
6. Ιστοχώρος: https://www.news247.gr/
7. Έρευνα ΕΜΠ – National Geographic

 

Οι δικαστές του Ιησού Χριστού /Δημήτριος Γκόγκας

 γράφει ο Δημήτριος Γκόγκας

Μετά τη σύλληψη του Ιησού Χριστού, στον κήπο της Γεσθημανής, οδηγήθηκε με βάση τον Ευαγγελιστή Ιωάννη, πρώτα στον Αρχιερέα Άννα, ο οποίος ήταν πεθερός του Αρχιερέα Καϊάφα. Οι υπόλοιποι τρεις Ευαγγελιστές αναφέρουν ως πρώτο «εξεταστή» του Ιησού τον Αρχιερέα Καϊάφα. Μετά ακολούθησε μια υποτυπώδης δίκη μπροστά στον Ρωμαίο Διοικητή Πόντιο Πιλάτο. Σύμφωνα με τον ευαγγελιστή Λουκά , ακολούθησε η παραπομπή του Ιησού στον Ηρώδη, ο οποίος εκείνη την ημέρα επισκεπτόταν τα Ιεροσόλυμα και η επιστροφή του στο Πραιτώριο, όπου ο Πόντιος Πιλάτος, κατόπιν πιέσεων και απειλών, τον καταδίκασε σε θάνατο.  (Ιησούς ή Βαραββάς).

 

Η σειρά των «δικαστών»

 

Ø  Αρχιερέας Άννας (Κατά Ιωάννην)

Ø  Αρχιερέας Καϊάφας / Μέγα Συνέδριο (Αρχιερείς, Πρεσβύτεροι και Γραμματείς) (Κατά Ματθαίον, Κατά Μάρκον, Κατά Λουκάν, Κατά Ιωάννην)

Ø  Ρωμαίος Διοικητής: Πόντιος Πιλάτος  (Κατά Ματθαίον, Κατά Μάρκον, Κατά Λουκάν, Κατά Ιωάννην)

Ø  Μέγας Ηγεμόνας (τετράρχης) της Γαλιλαίας και της Περαίας: Ηρώδης Αντίπας (Κατά Λουκάν)

Ø  Ρωμαίος Διοικητής: Πόντιος Πιλάτος  (Κατά Ματθαίον, Κατά Μάρκον, Κατά Λουκάν, Κατά Ιωάννην)

 

Τι γνωρίζουμε λοιπόν «συνοπτικά» για όλους του παραπάνω «δικαστές» του Ιησού Χριστού;

 

·       Ο Άννας (Χανάν στα αραμαϊκά) ήταν αρχιερέας των Ιουδαίων (Πεθερός του Καϊάφα) την εποχή του Ιησού Χριστού και συνδέθηκε με τα Πάθη Του, καθώς αναφέρεται στο ευαγγέλιο του Ιωάννη, ως πρώτος που εξέτασε τον Ιησού Χριστό. Ήταν γιος του Σηθ και καταγόταν από εβραϊκή οικογένεια της Αιγύπτου. Από το 6 π.Χ έως το 15 μ.Χ. διετέλεσε αρχιερέας των Ιουδαίων. Επί της δικής του αρχιερατείας, οι Ρωμαίοι κατάργησαν οριστικά με διάταγμα την ισοβιότητα του αρχιερατικού αξιώματος. Παρά τη δυσμενή αυτή εξέλιξη, ο Άννας διατήρησε τον τίτλο και κυρίως την επιρροή του, στα υπόλοιπα μέλη του Συνεδρίου. Αυτός ήταν και ο λόγος, που όταν συνελήφθη ο Ιησούς Χριστός τον έφεραν πρώτα ενώπιον του και όχι στο γαμπρό του Καϊάφα, που ασκούσε επί της ουσίας καθήκοντα αρχιερέα.

·       Αρχιερέας Καϊάφας: Ο Καϊάφας ήταν αρχιερέας των Ιουδαίων την εποχή του Ιησού Χριστού. Το κύριο όνομά του ήταν Ιωσήφ και το Καϊάφας προσωνύμιο που σήμαινε πιθανότατα τον μάντη. Ανήλθε στο αρχιερατικό αξίωμα το 18 μ.Χ. με τη βοήθεια του πεθερού του Άννα και διαδέχτηκε έναν από τους γιου του. Ο Καϊάφας διετέλεσε πρόεδρος του Μεγάλου Ιουδαϊκού Συνεδρίου, το οποίο καταδίκασε σε σταυρικό θάνατο τον Ιησού Χριστό. Στις Πράξεις των Αποστόλων εμφανίζεται και ως διώκτης των αποστόλων (Πράξ. δ', 6). Εκδιώχθηκε από το αξίωμά του το 36 μ.Χ., από τον λεγάτο (Διοικητής διακεκριμένης Λεγεώνας) της Συρίας Βιτέλιο. Σύμφωνα με παλαιά παράδοση, ασπάστηκε τη χριστιανική πίστη. Το όνομα του Καϊάφα δηλώνει τον υποκριτή και άδικο άνθρωπο. Κατά μία παράδοση, όταν κλήθηκε στη Ρώμη προκειμένου ν’ απολογηθεί για τον θάνατο του Χριστού, ναυάγησε στις ακτές της Κρήτης, ασθένησε όμως και πέθανε λίγο αργότερα.

·       Πόντιος Πιλάτος: Ο Πόντιος Πιλάτος (Pontius Pilatus στα λατινικά) (γεννήθηκε το 14 π.Χ στη περιοχή του Αμπρούτσο της Ιταλίας και απεβίωσε το 39 μ.Χ)ήταν Ρωμαίος αξιωματούχος, που μνημονεύεται μέχρι σήμερα επειδή επικύρωσε την καταδίκη του Ιησού Χριστού από τη Συναγωγή των Ιουδαίων και διέταξε τη Σταύρωσή Του, στο πρατώριο. Διετέλεσε επίτροπος (procurator) της Ιουδαίας από το 26 έως το 36 μ.Χ. επί αυτοκράτορος Τιβέριου (14 π.Χ-37 μ.Χ). Οι πηγές για την ζωή  του Πόντιου Πιλάτου προέρχονται από ελληνίζοντες ιστορικούς και φιλοσόφους Ιουδαίους, όπως ο  Ιώσηπος (37μ.Χ -100 μ.Χ) (ιστορικός) και ο Φίλων ο Αλεξανδρεύς (20 π.Χ. – 45 μ.Χ.) (φιλόσοφος), από τον ρωμαίο ιστορικό Τάκιτο (56-120), από τα Ευαγγέλια της Καινής Διαθήκης και από παραδόσεις που δημιουργήθηκαν με την πάροδο του χρόνου. Ο Πόντιος Πιλάτος ανήκε στην τάξη των ιππέων (κοινωνική τάξη ανάμεσα στους πατρικίους και τους πληβείους) και προερχόταν από το Σαμνιτικό γένος των Ποντίων. Οι Σαμνίτες ήταν ένας λαός της ιταλικής χερσονήσου που είχε υποταχθεί στους Ρωμαίους. Διορίστηκε επίτροπος της Ιουδαίας με τη μεσολάβηση του Λουκίου Αίλιου Σηιανού, που ανήκε στον στενό κύκλο του αυτοκράτορα Τιβέριου.Ο Πιλάτος, έχοντας την προστασία τού Σηιανού, ακολούθησε πολιτική που προκάλεσε την εχθρότητα των Ιουδαίων, γιατί πρόσβαλε το θρησκευτικό τους αίσθημα. Μεταξύ άλλων, έδωσε εντολή ν’ αναρτηθούν λατρευτικές εικόνες τού αυτοκράτορα στην Ιερουσαλήμ κι έκοψε νομίσματα τα οποία έφεραν παραστάσεις με ειδωλολατρικά θρησκευτικά σύμβολα. Η εξουσία του Πόντιου Πιλάτου στην Ιουδαία ολοκληρώθηκε το 36 μ.Χ, όταν επιτέθηκε στους Σαμαρείτες στο Όρος Γαριζίν. Αυτοί έκαναν αναφορά στο στρατιωτικό διοικητή της Συρίας Βιτέλιο, ο οποίος πέτυχε την ανάκλησή του στη Ρώμη, προκειμένου να δικαστεί για ανυπακοή των διαταγών του αυτοκράτορα. Προτού φτάσει στη Ρώμη, ο Τιβέριος πέθανε και στο θρόνο ανέβηκε ο Καλιγούλας, ο οποίος τον εξόρισε στη Βιέννη της Γαλατίας, όπου σύμφωνα με μία παράδοση πέθανε το 39 μ.Χ. Κατ’ άλλη παράδοση, ο Πιλάτος πνίγηκε στη λίμνη της Λουκέρνης στην Ελβετία και τάφηκε στο παρακείμενο βουνό που φέρει το όνομά του (Πιλάτους). Σύμφωνα με μια τρίτη παράδοση, ο Πιλάτος θανατώθηκε από τον Τιβέριο, επειδή είχε γίνει χριστιανός. Την παράδοση αυτή δέχεται η Κοπτική Εκκλησία, η οποία τιμά τον Πόντιο Πιλάτο ως μάρτυρα και άγιο.

·       Ηρώδης Αντίπας: Ο Ηρώδης Αντίπας ήταν τετράρχης της Γαλιλαίας και της Περαίας (γεννήθηκε πριν το 20 π.Χ.  και απεβίωσε το 39 μ.Χ). Το Αντίπας είναι μακεδονική εκφορά του ονόματος Αντίπατρος. Ήταν γιος του Ηρώδη Α΄ του Μεγάλου βασιλιά της Ιουδαίας και της (4ης συζύγου του) Μαλθάκης, αδελφός του Ηρώδη Αρχέλαου και ετεροθαλής αδελφός του Ηρώδη Β΄ Φίλιππου. Διατέλεσε Ηγεμόνας (τετράρχης) της Γαλιλαίας και της Περαίας. Ο Πόντιος Πιλάτος και ο Ηρώδης Αντίπας είχαν έρθει σε σύγκρουση, όταν ο πρώτος είχε τοποθετήσει κάποιες αναθηματικές ασπίδες στο Ναό. Όταν ο Πιλάτος ανέκρινε τον Ιησού, τον έστειλε στον Ηρώδη Αντίπα, διότι ήταν Γαλιλαίος. Εκείνος ήθελε από καιρό να δει τον Ιησού από κοντά. Επειδή ο Πιλάτος ικανοποίησε την περιέργειά του συμφιλιώθηκε από τότε μαζί του.

·       Συνέδριο των Ιουδαίων: Το Συνέδριο των Ιουδαίων την εποχή του Ιησούς Χριστός ήταν γνωστό ως το Σανχεντρίν (Sanhedrin). Τι ήταν λοιπόν το Σανχεντρίν; Ήταν το ανώτατο θρησκευτικό και δικαστικό συμβούλιο των Ιουδαίων. Είχε μεγάλη εξουσία σε ζητήματα:

Ø  Θρησκευτικού νόμου (Νόμος του Μωυσή)

Ø  Δικαιοσύνης

Ø  Κοινωνικής και ηθικής τάξης

Σύνθεση του Συνεδρίου των Ιουδαίων: Αποτελούνταν περίπου από 71 μέλη, όπως: Αρχιερείς, Πρεσβύτεροι και Γραμματείς (νομικοί/ερμηνευτές του Νόμου). Τη χρονική περίοδο του Ιησού Χριστού, αρχιερέας ήταν ο Καϊάφας, όπως έγραψα και παραπάνω. Ο ρόλος του (Σανχεντρίν) την εποχή του Χριστού ήταν η εξέταση θρησκευτικών υποθέσεων και κατηγοριών για βλασφημία. Είχε περιορισμένη πολιτική εξουσία, λόγω της κυριαρχίας της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Το Σανχεντρίν έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη σύλληψη και δίκη του Ιησού: Τον κατηγόρησε για βλασφημία. Δεν μπορούσε όμως να επιβάλει θανατική ποινή, γι’ αυτό τον παρέδωσε στον Ρωμαίο διοικητή Πόντιος Πιλάτος, ο οποίος τελικά ενέκρινε τη σταύρωση του.

·     Αρχιερείς: Οι αρχιερείς την εποχή του Ιησούς Χριστός ήταν οι ανώτεροι θρησκευτικοί ηγέτες των Ιουδαίων, με μεγάλη επιρροή τόσο στη λατρεία όσο και στην κοινωνία. Ο όρος δεν αναφερόταν μόνο σε έναν άνθρωπο, αλλά σε μια ομάδα που περιλάμβανε:

Ø  Τον εν ενεργεία Αρχιερέα (τον ανώτατο λειτουργό, την εποχή του Ιησού του Καϊάφα)

Ø  Πρώην αρχιερείς

Ø  Μέλη ισχυρών ιερατικών οικογενειών Ρόλος και καθήκοντα

       Οι αρχιερείς:

Ø  Υπηρετούσαν στο Ναό των Ιεροσολύμων (το κέντρο της λατρείας)

Ø  Προΐσταντο των θυσιών και των μεγάλων θρησκευτικών τελετών

Ø  Ερμήνευαν τον Νόμο του Μωυσή

Ø  Συμμετείχαν στο Σανχεντρίν (το ανώτατο συμβούλιο)

       Ο αρχιερέας που ήταν θρησκευτικός ηγέτης, είχε και πολιτική δύναμη, γιατί:

Ø  Συνεργάζονταν με τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία

Ø  Διατηρούσε την τάξη στον λαό

Ø  Επηρέαζε σημαντικές αποφάσεις  

Η σχέση των Αρχιερέων με τον Ιησού Χριστό:

Ø Οι αρχιερείς ανησύχησαν για τη διδασκαλία και την επιρροή του Ιησού στον λαό

Ø Πρωτοστάτησαν στη σύλληψη και την καταδίκη του

Ø Τον παρέδωσαν στον Πόντιο Πιλάτο

 

·       Γραμματείς: Οι Γραμματείς την εποχή του Ιησούς Χριστός ήταν μορφωμένοι άνθρωποι που είχαν ειδίκευση στον Νόμο του Μωυσή. Ήταν γνώστες των ιερών γραφών αντέγραφαν και μελετούσαν τα ιερά κείμενα και ερμήνευαν τον νόμο για τον λαό του Ισραήλ. Δεν ήταν απαραίτητα ιερείς, αλλά είχαν μεγάλη πνευματική και κοινωνική επιρροή. Πολλοί Γραμματείς συνδέονταν με τους Φαρισαίους, μια θρησκευτική ομάδα που έδινε έμφαση στην αυστηρή τήρηση του θρησκευτικού νόμου. Στα ευαγγέλια οι Γραμματείς συχνά εμφανίζονται να συζητούν ή να αντιπαρατίθενται με τον Ιησού. Τον κατηγορούσαν συχνά ότι δεν τηρεί σωστά τον νόμο ενώ ο Ιησούς πολλές φορές τους επέκρινε για υποκρισία και τυπολατρία.

Τα βασικά του καθήκοντα ήταν:

Ø Να εξηγούν πώς εφαρμόζεται ο νόμος στην καθημερινή ζωή

Ø Να διδάσκουν στις συναγωγές

Ø Να λειτουργούν ως νομικοί σύμβουλοι

Ø Να συμμετέχουν στο Σανχεντρίν (ανώτατο συμβούλιο)

 

 

· Πρεσβύτεροι: Οι Πρεσβύτεροι την εποχή του Ιησού Χριστού ήταν σεβαστά και πεπειραμένα μέλη της ιουδαϊκής κοινωνίας, που είχαν ρόλο κυρίως διοικητικό και δικαστικό. Συχνά συνεργάζονταν με τους Αρχιερείς (θρησκευτικοί ηγέτες) και τους Γραμματείς (ερμηνευτές του νόμου). Συμμετείχαν στις αποφάσεις εναντίον του Ιησού.

Την ομάδα των Πρεσβυτέρων την αποτελούσαν:

Ø  Ηλικιωμένοι ή έμπειροι άνδρες

Ø  Αρχηγοί οικογενειών ή σημαντικών κοινωνικών ομάδων

Ø  Άτομα με κύρος και επιρροή στην κοινότητα

Τα κύρια καθήκοντά τους ήταν:

Ø  Συμμετείχαν στη λήψη αποφάσεων για την κοινότητα

Ø  Έκριναν διαφορές και υποθέσεις των πολιτών

Ø  Διατηρούσαν την τάξη και την παράδοση του νόμου

Ø  Ήταν μέλη του Σανχεντρίν (του ανώτατου συμβουλίου)

 

 

Συνοπτικός Πίνακας των «Δικαστών» του Ιησού Χριστού

 

Κατά Ματθαίον	Κατά Μάρκον	Κατά Λουκάν	Κατά Ιωάννην
			Αρχιερέας Άννας
Αρχιερέας (Καϊάφας) και το Συνέδριο των Ιουδαίων (Αρχιερείς, Γραμματείς και Πρεσβύτεροι)
Ρωμαίος Διοικητής : Πόντιος Πιλάτος
		Ηρώδης Αντίπας
		Ρωμαίος Διοικητής: Πόντιος Πιλάτος

 Επισήμανση: Λήφθηκαν στοιχεία από : 

• Την Καινή Διαθήκη (4 Ευαγγέλια)
• Βικιπαίδεια
• Την ιστοσελίδα: Σαν σήμερα

και υπήρξε βοήθεια από την τεχνητή νοημοσύνη